Mevsimsel farklılıkların tüp bebek tedavisindeki başarıyı etkileyip etkilemediğinin son zamanlarda sıklıkla tartışıldığını söyleyen Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, “Embriyoloji laboratuvarları koşulları çok iyi standardize edilen ve bu kalite standartları sıklıkla kontrol altında tutulan laboratuvarlardır; yani sıcak veya soğuk fark etmeksizin hiçbir hava koşulundan etkilenmezler. Dolayısıyla yüksek sıcaklık tüp bebek tedavisindeki başarıyı etkilemez” dedi.
Hava sıcaklığının tüp bebek tedavisindeki başarıya etkisine yönelik bilgi veren Bahçeci Tüp Bebek Merkezi’nden Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, “Tüp bebek yaptırmayı düşünen çiftlerden bazıları yüksek sıcaklığın kendisini fazlasıyla hissettirdiği yaz aylarında tedavi olmanın endişeni yaşayarak tedaviyle birlikte elde edilen embriyoların yüksek sıcaklıktan olumsuz etkilenebileceğini ve bu durumun da gebelik şanslarını azaltabileceğini düşünmektedirler.
Şunu hatırlatmakta fayda vardır ki tüp bebek tedavisinin en önemli parçalarından biri olan embriyoloji laboratuvarları tüm tıp alanları düşünüldüğünde dahi koşulları çok iyi standardize edilmiş ve bu kalite standartları sık kontrol edilen laboratuvarlardır. Dolayısıyla mevsimsel geçişlere veya sıcaklığa bağlı herhangi bir olumsuzluk olacağını düşünmek hatalı olacaktır. Avustralya’da bu sene yayınlanan bir çalışmada 2013 ve 2021 yılları arasında tüp bebek tedavisi gören bin 835 hasta incelenmiştir.
Bu hastaların yumurtaları farklı mevsimlerde toplanmıştır; ardından bu yumurtalardan elde edilen embriyolar yılın farklı zamanlarında ve farklı mevsimlerde transfer edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına bakıldığında özellikle yaz aylarında elde edilen embriyolar hangi mevsimde transfer edilirse edilsin kış ayına göre bir miktar daha avantaja sahip gibi görünmektedir. Bu çalışma ile birlikte daha önceki çalışmalar bir araya getirildiğinde yaz aylarının tüp bebek yaptırmak açısından bahar ve kış aylarına göre bir handikap içermediğini ve gebelik oranlarının yine aynı seyrettiğini veya bir miktar daha iyi olduğunu söylemek mümkündür” diye konuştu.
UZUN SÜRE GÜNEŞE MARUZ KALMAK TEDAVİNİN SONUÇLARINI ETKİLEMEZ
Mevsimsel farklılığın ve değişen sıcaklığın tüp bebek tedavisindeki başarı oranına etki edip etmeyeceği konusunda endişe yaşayan hastaların aksine yaz aylarında tedavi olmanın olumlu tarafları olabileceğini düşündüren birtakım etkenlerin çeşitli çalışmalarla incelendiğini belirten Prof. Dr. Bozdağ, “Tüm faktörler değerlendirmeye alındığında özellikle yaz aylarında yapılan tüp bebek tedavisi sonuçlarının olumlu etkilenebileceğini düşündüren sebeplerden bir tanesi melatonin salınımıdır.
Melatonin, yumurta olgunluğunu artırabilecek bir pozitif aracı madde olarak düşünülebilir ancak yapılan çalışmalarda melatonin kullanan kadınların tüp bebek tedavilerinde kaliteli embriyo elde etme şansında ve canlı doğumlarında bir farklılık saptanamamıştır. Melatonin dışında gebe kalabilme üzerine olumlu etkisi olabileceği düşünülen bir diğer madde D vitaminidir. Avustralya’da yapılmış bir çalışmada yazın ve sonbaharda D vitamini seviyeleri benzer görünmektedir, kışın da düşüş göstermektedir.
2020 yılında yapılan ve literatürdeki tüm ilgili çalışmaları bir araya getiren bir derlemede ise D vitamini seviyeleri ile tüp bebek tedavisinde canlı doğuma ulaşma şansı arasında herhangi bir ilişki saptanamamıştır. Son olarak herhangi bir aracı maddeden bağımsız olarak güneş ışığına daha fazla maruz kalmanın gebeliğe etkisi olup olamayacağı ile alakalı yine bu sene Avustralya’da yayınlanmış bir makalede tüp bebek tedavisi sürecinde uzun saatler boyunca güneşe maruz kalmanın tedavi sonuçlarına herhangi bir etki yapmadığı görülmektedir” ifadelerini kullandı.
YAZ AYLARINDA SAĞLIKLI BESLENMEYE EKSTRA ÖZEN GÖSTERİLMESİ GEBELİK ŞANSINI ARTIRABİLİR
Prof. Dr. Bozdağ, “Sonuç olarak embriyoloji laboratuvarı şartlarının sıkı kontrolleri ve standardizasyon şartları sayesinde sıcak ya da soğuk aylara bağlı değişen sıcaklık farkından herhangi bir şekilde etkilenmeye maruz kalmayacağını zaten bilsek de fizyolojik olarak yaz aylarında tüp bebek yaptırmanın da herhangi bir olumsuzluğu olmadığını, tedavide olan çiftlerin diğer mevsimlerle benzer gebelik şansına sahip olacağını ve hatta bazen daha iyi sonuçlar alabileceğini söylemekte fayda vardır.
Yaz aylarında görülen bu olumlu etki güneşe maruz kalan insanların aslında fiziksel aktivitelerini artırmaları ve beslenmelerine dikkat ederek diyetlerinde daha az hayvansal ürün tüketmeleri sebebiyle olabilir. Bu yüzden de hastalara tüp bebek uygulamalarını planlarken mevsimsel değişiklikleri göz önünde bulundurmaları, bu konuda alanında uzman hekim ve sağlık personelinin rehberliğinde hareket etmeleri önerilmektedir” dedi.
