Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, yalnızca teorik bilgiye dayalı bir eğitim anlayışının yeterli olmadığını belirterek, “Öğrencilerimizi gerçek hayat problemleriyle temas ettiren eğitim modelini gerekli görüyoruz” dedi.
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Atatürk Üniversitesi Senato Salonu’nda yapılan Üniversitelerarası Kurul Toplantısı’na (Üak) başkanlık etti. Toplantının açılışında konuşan Prof. Dr. Erol Özvar, yükseköğretim sisteminde son dönemde stratejik bir değişim ve dönüşüm süreci yaşandığını bildirdi. Yürüttükleri stratejik dönüşümün önemli bir boyutunun yükseköğretim programlarına ilişkin hayata geçirdikleri kontenjan politikası olduğunu ifade eden Prof. Dr. Özvar, “Bu konuyla ilgili kapsamlı değerlendirmelerimi kısa bir süre önce hem kamuoyuyla hem de sizlerle paylaştım. Çok kısa şekilde bir kez daha ifade etmek isterim; kontenjan konusunu yalnızca sayısal bir mesele olarak değil, ülkemizin insan kaynağı planlamasının stratejik bir unsuru olarak ele almaktayız. Üniversitelerimizin akademik ve fiziki kapasitesi, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve geleceğin meslek alanları birlikte değerlendirilerek çok dengeli ve rasyonel bir planlama yapmaktayız. Bu sürecin ilgili tüm kamu kurumlarıyla, sektör temsilcileriyle ve sivil toplum örgütleriyle yakın iş birliği içerisinde yürüttüğümüzü ve yürüteceğimizi de bilmemizi isterim. Amacımız mezunlarımızın istihdam imkanlarını güçlendiren, ülkemizin kalkınma hedefleriyle uyumlu ve sürdürülebilir bir yükseköğretim yapısı oluşturmaktır. Bu bakımdan başkanlığımıza ulaşan her türlü kontenjan ve yeni program açma taleplerini bu hususları göz önüne almak suretiyle değerlendirdiğimizi bilmenizi isterim” diye konuştu.
3+1 Hatta 2+2 Ya Da 7+1 Veya 6+2 Modelini Hayata Geçirmeliyiz
Yükseköğretimde stratejik dönüşümün en önemli aşamalarından birinin de lisans programlarının içerik ve yapısının yeniden ele alınması olduğunu belirten Prof. Dr. Özvar, şunları söyledi:
“Artık yalnızca teorik bilgiye dayalı bir eğitim anlayışının yeterli olmadığı açıkça görülmektedir. Öğrencilerimizi daha erken dönemde uygulama ile buluşturan onları proje üretmeye teşvik eden ve gerçek hayat problemleriyle temas ettiren bir eğitim modeline geçişi gerekli görmekteyiz. Öğlencilerimizin çok sayıda ancak derinlik ve beceri kazandırmayan derslerle meşgul etmek yerine onların yeteneklerini ortaya koyabilecekleri, proje geliştirebilecekleri ve üretkenliklerini artırabilecekleri bir yapı kurmamız önemlidir. Bu çerçevede günümüz dünyasında, ülkemizde yükseköğretimin en önemli meselelerinden biri olan uygulamalı eğitime de özel bir önem atfettiğimizi vurgulamak isterim. Sizlerle daha önce detaylarını paylaştığım üzere kısa süreli ve çoğu zaman sembolik kalan staj uygulamaları yerine öğrencilerin doğrudan üretim süreçlerine katıldığı gerçek iş ortamlarında deneyim kazandığı bir modeli yaygınlaştırdığımızı kamuoyuyla paylaşabiliriz. Bu dönüşümün merkezinde iş yeri temelli uygulamalı, meslek eğitim anlayışı yatmaktadır. Daha önceki buluşmamızda ön lisans ve lisans programlarında bir ya da iki dönemi kapsayan uygulamalı eğitim modellerini devreye alacağımızı ifade etmiştim. Bu konudaki çalışmalarımıza hız kesmeden devam etmekteyiz. Gördüğümüz tablo şudur: Sadece ön lisansta değil lisansta da uzun süreli iş yerinde mesleki eğitime ağırlık verilen program veya bölümlerden mezun olan öğrencilerimizin istihdam oranları yükselmektedir. Bu gerçek apaçık bir şekilde ortaya çıktığına göre bütün üniversitelerimizin artık ortaya koyduğumuz bu vizyon ve perspektifle 3+1, 2+2 ya da 7+1 veya 6+2 modelini hayata geçirmek için gerekli çalışmaları başlatmalarını kendilerinden beklediğimiz bu toplantı vesilesiyle sizlere sunmak isterim.”
Mesleki eğitimde Organize Sanayi Meslek Yüksekokullarının önem çıkan bir başlık olduğunu kaydeden Prof. Dr. Özvar, bu modeli daha da yaygınlaştırmayı planladıklarını söyledi.
11 Üniversitemizin İlk 500 İçinde Yer Alması Çok Kıymetli
Üniversitelerin araştırma performansı ve uluslararası görünürlüğü üzerinde hassasiyetle durduklarını kaydeden Prof. Dr. Özvar, “Uluslararası sıralamaları tek başına bir hedef olarak, amaç olarak görmediğimizi her vesileyle her platformda ifade etmeye çalışıyoruz. Ancak üniversitelerimizin bilimsel üretim kapasitesini ve küresel rekabet gücünü göstermesi bakımından önemli de bulduğumuzu ifade etmek isterim. Bu alanda kaydettiğimiz yükselişin sürdürülebilir olması önemli bir konudur. Bunun için tüm üniversitelerimizin gayret göstermesi hepimiz açısından beklenen bir faaliyettir. Bu konuda son dönemde memnuniyet verici neticeler aldığımızı gözlemlemekteyiz. Uluslararası bir sıralama kuruluşu tarafından bu hafta açıklanan 2026 alan bazlı dünya üniversite sıralamasında Türkiye’den 11 üniversitemizin farklı alanlarda ilk 500 içinde yer alması çok kıymetli bir gelişme veya haberdir. 100’ün üzerinde ülkeden yaklaşık bin 900 üniversitenin değerlendirmeye alındığı bu kapsamlı çalışmada elde edilen başarı üniversitelerimizin küresel akademik rekabette giderek daha güçlü bir konuma yükseldiğini ortaya koymaktadır” dedi.
Yapay zeka, veri bilimi, siber güvenlik ve dijital teknolojiler gibi alanlarda çalışmaların yoğun bir şekilde sürdüğünü anlatan Prof. Dr. Özvar, “Bu alanlarla açılan yeni programların sürdürülebilirliği için nitelikli akademik insan kaynağı yetiştirilmesi kritik bir ihtiyaç haline gelmiştir. Buna dair kadro izinleri Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı’ndan alınmış bulunmaktadır. Öğretim elemanı yetiştirmek için farklı disiplinlerden mezunların bu alanlara, yönlendirilmesini sağlayacak lisansüstü eğitim imkanlarını genişleteceğimizi bu vesileyle kamuoyuyla paylaşmak isterim. Yakın zamanda yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte doktora eğitimine ilişkin önemli bir yapısal değişikliği de hayata geçirdiğimizi dile getirmek isterim. Öncelikli alanlarda doktora öğrencisi seçimi için merkezi bir sınav sistemi getiriyoruz. Bu yıl inşallah bunu başlatmış olacağız. Bu düzenlemeyle doktora eğitimine giriş sürecini daha şeffaf, ölçülebilir ve nitelik odaklı bir yapıya kavuşturmayı hedeflemekteyiz. Aynı zamanda bu sistem araştırma görevlisi kadrolarının stratejik alanlara yönlendirilmesini sağlayarak ülkemizin ihtiyaç duyduğu insan kaynağının daha planlı bir şekilde yetişmesine katkı sunacaktır. Bununla birlikte lisansüstü eğitim mevzuatında gerçekleştirdiğimiz değişikliklerle doktora programlarına kabul süreçleriyle akademik kadro planlaması arasında daha bütüncül ve eş güdümlü bir yapı oluşturuyoruz. Bu yaklaşık yükseköğretim sistemimizin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından önemli bir başlık olarak önümüzde durmaktadır” diye konuştu.
Kurul üyeleriyle rektörlük binası önündeki kartal heykeli önünde fotoğraf çektiren YÖK Başkanı Prof. Dr. Özvar’a Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu hediye verdi.
Bilim İletişimi Ofisi'ni Açtı
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Erzurum Teknik Üniversitesi'nde (Etü) 'Bilim İletişimi Ofisi'ni açtı. Etü Rektörü Prof. Dr. Bülent Çakmak ve bölge üniversitelerinin rektörleriyle ofisi gezen Prof. Dr. Özvar, "Bilim iletişim ofisimiz üniversitelerimizin üretmiş olduğu nitelikli bilgi, teknoloji, araştırma ürünleri ve diğer her türlü çıktıların kamuoyuyla, toplumla buluşması noktasında faaliyet gösteren bir arayüz görevi görüyor. Bu bakımdan tüm üniversitelerimizde üretilen faydalı bilginin topluma intikali konusunda bu ofislerimizden istifade ediyoruz" dedi.
Üniversitelerimiz Toplumla İç İçe Olmalı
YÖK Başkanı Prof. Dr. Özvar, Etü Senato Salonu'nda bölge rektörlerinin katılımıyla Dap Üniversiteler Birliği'nin (Ünidap) 2026 yılı olağan toplantısına başkanlık etti. Üniversitelerin bölgesel konulara duyarlılığının büyük önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Özvar, "Her üniversitenin bulunduğu coğrafyanın ihtiyaçlarını doğru tahlil etmesi, bu ihtiyaçları gidermeye yönelik çözüm odaklı projeler geliştirmesi ve bölgesel doğrudan katkı sunması beklenmektedir. Bir üniversitenin gerçek kıymeti ve muvaffakıyeti sadece akademik başarı göstergeleriyle değil, bulunduğu şehrin ve bölgenin sorunlarına ne ölçüde çözüm üretebildiğiyle de yakından ilgilidir. Bu açıdan tarım, hayvancılık, sanayi, enerji, kültür ve sosyal hayat gibi pek çok alanda üniversitelerimizin aktif rol üstlenmesi artık bir seçenek değil, bir zorunluluktur. Bu noktada özellikle vurgulamak isterim ki; halktan kopuk bulunduğu toplumun ihtiyaçlarını dikkate almayan bir üniversite anlayışının günümüz Türkiye'sinde ve dünyada hiçbir karşılığı bulunmamaktadır. Üniversitelerimiz toplumla iç içe olmalı, bilgi ve tecrübelerini halkla paylaşmalı ve sahip oldukları tüm imkanları toplumun hizmetine sunmalıdır. Üniversitelerin laboratuvarları, araştırma merkezleri, bilgi birikimi ve insan kaynağı. Yalnızca akademik çevrelerle sınırlı kalmamalıdır. Bu imkanlar bölgedeki üreticiye, girişimciye, sanayiciye, esnafa, tüm topluma açık olmak durumundadır" diye konuştu.
17,6 Milyar TL'lik Bir Kaynak Bölgeye Kazandırılmıştır
Üniversitelerin kamu ve özel sektörle kuracakları ilişkilerin hayati öneme haiz olduğunu kaydeden Prof. Dr. Özvar, şunları söyledi:
“Zira günümüzde üniversite, sektör iş birliği, ekonomik kalkınmanın en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Üniversitelerimizin özel sektörle daha yakın çalışması, araştırma çıktılarının ticarileştirilmesi, inovasyon yani yenilik kapasitesinin arttırılması ve mezunlarımızın istihdam imkanlarının geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Benzer şekilde kamu kurumlarıyla geliştirilecek iş birlikleri bölgesel kalkınma politikalarının sahada daha etkin uygulanmasına imkan sağlayacaktır. Üniversitelerimizin bu doğrultuda yeni iş birliği alanlarını keşfetmesi ve mevcut iş birliklerini güçlendirmesi önem arz etmektedir.
Bu noktada Dap Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın yürüttüğü çalışmaların önemine de özellikle dikkat çekmek isterim. Dap, bölgesel kalkınma anlayışının ülkemizdeki en somut ve başarılı örneklerinden birini teşkil etmektedir. 2013-2025 yılları arasında Dap'ın yürüttüğü toplam 2 bin 86 proje hayata geçirilmiş ve güncel değerlemeyle yaklaşık 17,6 milyar TL'lik bir kaynak bölgeye kazandırılmıştır. Bu veriler Dap'ın ne denli güçlü bir etki oluşturduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Projelerin maddi karşılığı 14 milyar TL'yi aşan ve sayısı bin 726'ya çok büyük bir kısmı ise tarım ve kırsal kalkınma alanında yoğunlaşmıştır. Bu durum Dap'ın bölgenin öncelikli ihtiyaçlarını doğru şekilde tespit ettiğini ve bu alanlara yönelik çalışmaları öne çıkardığını göstermesi bakımından fevkalade anlamlıdır."
Üniversitelerin Dap ile geliştirdiği iş birliklerinin takdire şayan etkinlik olarak dikkat çektiğini kaydeden Prof. Dr. Özvar, "2013-2025yılları arasında üniversitelerde iş birliği kapsamında toplam 50 proje hayata geçirilmiş ve yaklaşık 514 milyon TL destek sağlanmıştır. Bu durum üniversitelerimizin bölgesel kalkınmadaki rolünü net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu projelerin 16 farklı üniversite tarafından yürütülmüş olması da üniversitelerimizin bu sürece aktif katılımını göstermesi bakımından ayrıca kıymetlidir. Ancak bu sayıyı yeterli göremeyiz. Proje sayılarını ve destek miktarlarını hükümetimiz ve Dap yönetimimizle yakın iş birliği içinde arttırmalıyız" dedi.
Üniversitelerin Önemli Gündemi
Üniversitelerin üzerinde durması gereken konulardan birisinin müfredatlar olduğunu belirten Prof. Dr. Özvar, "Müfredatların içerikleri, dersler, zorunlu veya seçimlik dersler. Artık öğrencisine daha doğrusu bu dersleri alacak öğrencisine gerek mevcut şartlar gerek gelecek bakımından bir şey kazandırmayan derslerin mutlaka sistemin ve müfredatın dışına çıkartılması, derslerin sadeleştirilmesi, içeriklerin gözden geçirilmesi. En az teorik dersler kadar uygulamalara daha fazla yer ayrılması, yine birlik üyesi üniversitelerimizin önünde duran önemli gündem maddeleri arasında yer alması. Teorik dersler kadar uygulamalara mutlaka, daha fazla önem vermemiz gerekmektedir. Bu yani uygulamalara daha fazla önem verilmesi ve yer verilmesi, öğrencilerimize bilginin dışında beceri kazandırılmasına vesile olacaktır. Bugün en az bilgi kadar öğrencilerimizin ihtiyaç duyduğu diğer bir hususiyet ve kıymet kıymetli arkadaşlarım beceridir. Beceri de ancak uygulamayla gelir. Bu bakımdan üniversitelerde öğretim süreçlerinin sadece ders anlatımı aktarımının ötesine geçmek durumundadır. İşte bu toplantıda bu sözünü ettiğimiz konuların gündeme alınması bakımından da fevkalade önem arz etmektedir" diye konuştu.
