Bu hafta yatırım araçlarından en meşhuru olan hisse senetlerinden bahsedeceğim. Her yazımda belirttiğim gibi yatırım kararlarınızı ya kendiniz alın ya da profesyonellere bırakın, başkasının önerisi ile bir yatırım aracını almayınız.
Hisse senetleri temelinde ortaklıktır. Siz hisse senedini aldığınız şirkete belli bir oranda ortak olursunuz. Şirketlerin halka arz olmasının sebebi ise kaynak bulmaktır. Halka arz esnasında şirketin belli bir kısmı (artık %10 mu olur %40 mı olur bu değişir.) hisse senedi halinde satılır. İdeal bir ortamda bu satışlardan elde edilen gelir şirketin ileride yapacağı yatırımlarda (bu fabrika olabilir, finansal yatırım olabilir veya şirket borçluluğunu azaltabilir) kullanılır.
Doğru yatırım yapan şirketin gelirleri artar, daha çok yatırım yapıp büyürler ve üretimlerini arttırırlar. Bu durumda şirketin değeri artar. Şirketin değeri arttıkça o şirketin hisselerine olan talep artar. Bu noktada iki seçenek var: ya hissenin fiyatı artar ya da şirketin halka arz oranı artar ve şirket kendi hissesini satarak fiyat artışını azaltır.
Bazı dönemlerde de şirketler kârlarını yatırımcıları ile paylaşır. Buna temettü denir. Borsa İstanbul’da çok fazla olmamakla beraber ABD’de çok yaygındır temettüler. Hatta bol temettü dağıtan şirketlere yatırım yapıp temettü gelirleri ile emekliliklerinde geçinen insanlar bile vardır.
Borsada önemli olan kendi önceliklerinize göre yatırım yapmak: risk seven birisi iseniz düzenli büyümesi olmayan, dalgalı olan hisselere yatırım yapabilirsiniz veya Bist30’daki büyük şirketlere yatırım yapıp durabilirsiniz. Ancak tekrar söylediğim gibi bunu siz ve işin ehli profesyoneller yapsın. Yoksa olması gereken fiyatın çok üstüne çıkıp sert düşüş yaşayan çok hisse var ki bunlar kimi zaman çok büyük ve köklü hisselerdir.
Son olarak da piyasa ile savaşmayın. Keynes’in de dediği gibi: “Piyasalar sizin dayanabileceğinizden çok daha uzun süre irrasyonel olabilir.” Kısacası piyasaya kafa tutmayın. Fiyatı mantıken çok ucuz bir hisse uzun bir süre düşerken batık bir şirketin hissesi kapış kapış gidebilir.
Özetle, borsa işini bilen birisi için düzgün bir yatırım aracı iken bilmeyenlerin parasını da hiç eden bir kumar masasıdır.
