16 Kasım 2026, Pazartesi
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Yapay tatlandırıcı Aspartam’ın nörolojik yan etkileri

Yapay tatlandırıcı Aspartam’ın nörolojik yan etkileri

Hasan Hüseyin Özdemir - Hasan Hüseyin Özdemir
16 Ekim 2023
- Yazarlar
Okuma Süresi:3 dakikalık okuma
A A
0
Yapay tatlandırıcı Aspartam'ın nörolojik yan etkileri

Yapay tatlandırıcı Aspartam'ın nörolojik yan etkileri

Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Yapay tatlandırıcılar; kalori değeri olmayan, kan şekerini etkilemeden tatlı tadı veren kimyasal bileşenlerdir. Sukraloz, Aspartam, Asesülfam-K ve Sakkarin,şeker yerine kullanılan bir yapay tatlandırıcılardır. Gününüzde birçok gıda maddesinde bu ürünleri görmekteyiz.

Yapay tatlandırıcı bir ajan olan ve birçok gıda maddesinde sıklıkla kullanılan aspartam 1966 yılında ülser tedavisini geliştirmek amacı ile yapılan araştırmalar sırasında James Schlatter tarafından keşfedilmiştir. ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından 1981 yılında onaylanmıştır. Bu tarihten sonra 6,000’in üzerinde ürün içinde, pek çok ülkede milyonlarca insan tarafından tüketilmeye başlanmıştır. Bugün her yıl yaklaşık 5000 metrik ton civarında üretilmektedir.

Aspartamın günlük alım miktarı sınırlıdır. FDA’ya göre, günlük aspartam alımı maximum hem yetişkinler hem de çocuklar için Avrupa’da 40 mg/kg, Amerika Birleşik Devletleri’nde ise 50 mg/kg’dır. Aspartamın olası yan etkilerinin bu dozların üzerinde kullanımı ile oluştuğu düşünülmüştür fakat son yıllarda yapılan çalışmalar bu kanının doğru olmadığını göstermeye başlamıştır.

Aspartam tüketildiğinde aspartik asit, fenilalanin ve metanola dönüşür ve bunların tümü merkezi sinir sistemi üzerinde güçlü etkilere sahiptir. Aspartamın nörolojik yan etkileri bu içeriklerle ilşkilidir. Bu makalede; sistemik yan etkilerinden, kanser oluşturabilme potansiyelinden ve gebelik döneminde kullanımı ile oluşabilecek komplikasyonlardan bahsetmeyeceğim.

Aspartamın FDA tarafından kabulünden sonra baş ağrısı, davranım ve bilişsel değişiklikler, duygu durum değişiklikleri ve duyarlı bireylerde allerjik reaksiyonlar gibi bazı yan etkiler bildirilmiştir. Beyinde dopamin ve seratonin sentezini azaltarak depresyona eğilimi artırabilir. Aspartam aynı zamanda kortizol metabolizmasını da etkileyerek strese neden olmaktan da sorumludur.

Aspartamın bağırsak florasının düzenini bozması ve nörotransmiterlerin üretimini değiştirerek nörobiyolojik bozukluklara yol açması da mümkündür.

Yapay tatlandırıcı Aspartam'ın nörolojik yan etkileri
Yapay tatlandırıcı Aspartam’ın nörolojik yan etkileri

Yapılan çalışmalarda aspartam ve metabolitlerinin uzun süreli kullanımının Alzheimer hastalığı, Parkinsonizm, multipl skleroz ve beyin tümörleri gibi nörodejeneratif hastalık riskini artırabildiğini gösterilmiştir.

Aspartamın otizm hastalığı sıklığını da artırdığına dair yayınlar bulunmaktadır.

Yapılan deneysel çalışmaların birisinde; erkek farelere verilen aspartamın bu hayvanlarda anksiyete bulguları oluşturduğu gözlenmiştir.

Son olarak; aspartamın migren atakları, öğrenme, epileptik nöbetler ve uyku üzerine olumsuz etkileri de birçok yayında vurgulanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bu yıl aspartamı, “kanserojen olma ihtimali bulunan maddeler” listesine ekledi, ancak günlük aspartam tüketimiyle ilgili tavsiyesi değiştirmemiştir.

Aspartamın olumsuz etkileri göz önünde bulundurulduğunda, mümkün olduğunca tüketimi azaltılmalıdır. Gebeler ve çocuklar ise kesinilikle tüketmemelidir.

Sağlıklı günlere…

Kaynaklar

Silva S.M.B.D., Santos C.F.D. Medicamentos pediátricos e risco de cárie: Uma revisäo TT Pediatric medicines and caries risk: A review. Rev. Fac. Odontol. Bauru.1994;2:15–21

Butchko HH, Stargel WW, Comer CP, et al. Aspartame: review of safety. Regul Toxicol Pharmacol 2002; 35:1-93.

Choudhary AK, Lee YY. Neurophysiological symptoms and aspartame: What is the connection? Nutr Neurosci. 2018 Jun;21(5):306-316

Czarnecka K, Pilarz A, Rogut A, Maj P, Szymańska J, Olejnik Ł, Szymański P. Aspartame-True or False? Narrative Review of Safety Analysis of General Use in Products. Nutrients. 2021 Jun 7;13(6):1957

PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Yeni çalışma alanları, yeni güvenlik risklerini getiriyor

Sonraki Haber

Zigana Tüneli’nden 1 milyon 100 bin araç geçiş yaptı

Hasan Hüseyin Özdemir

Hasan Hüseyin Özdemir

Doç. Dr. Hasan Hüseyin Özdemir, Nöroloji doktoru. Fitoterapi ve aroma terapi danışmanlığı da yapmakta. Yaklaşık 17 yıl boyunca ülkemizin çeşitli illerinde doktorluk yaptı. Halen İstanbul'da çalışmakta. Nörolojik hastalıklar ve beyin sağlığı üzerine ulusal ve uluslararası dergilerde birçok makalesi yayınlanmıştır. Ayrıca; kitap çalışmaları da bulunmaktadır.

İlgili Haberler

Yazarlar

Yanlış perondaki hayat

14 Kasım 2026
Yazarlar

Ödüllü yazar Betül Fırat’tan peş peşe yeni eserler serisi

14 Kasım 2026
Yazarlar

Sokrates’ten günümüze bilgelik

13 Kasım 2026
Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?
Yazarlar

Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?

13 Kasım 2026
Yazarlar

Angara ayazı ve kombiyle ölümüne bakışmamız!

13 Kasım 2026
Yazarlar

Yavaşlamanın erdemi

12 Kasım 2026
Sonraki Haber
Zigana Tüneli'nden 1 milyon 100 bin araç geçiş yaptı

Zigana Tüneli'nden 1 milyon 100 bin araç geçiş yaptı

En Güncel Haberler

Öne Çıkan

16 Kasım hava durumu açıklandı! Meteoroloji’den sağanak, kar ve sis uyarısı

16 Kasım 2026
Öne Çıkan

Konut fiyatlarında son durum! Merkez Bankası ekim ayı verilerini açıklıyor

16 Kasım 2026
Bilim & Teknoloji

Türkiye’de 6G için kritik adım! Yerli teknoloji sahada test edildi, sinyal gücü 10 dB arttı

16 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

COP31’de Çin’in geleneksel el sanatları tanıtıldı

16 Kasım 2026
Yaşam

Düzce’de kış lastiği denetimi! TIR, kamyon ve otobüsler tek tek kontrol edildi

15 Kasım 2026
Yaşam

Türkiye, orman yangınlarıyla mücadeledeki tecrübesini dünyayla paylaşıyor

15 Kasım 2026
Yaşam

Üniversite tarlasından hasat edilen patatesler, öğrencilere burs oluyor

15 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Kulak deldirme modasında yeni trend! Hangi piercing daha şık, acıtır mı, kaç günde iyileşir?

- Haberton
16 Kasım 2026

2026'nın takı ve aksesuar modasında kulak deldirme trendleri yeniden şekilleniyor. Tek küpe kullanımının yerini birden fazla küpenin birlikte kullanıldığı tasarımlar...

Mezarlığa çiçek dikmek ve mezar taşına fotoğraf koymak günah mı? Diyanet’in açıklamalarına göre dinen hükmü ne?

Telefonu yastığın altında uyutmak tehlikeli mi? Uzmanların dikkat çektiği risk!

Okullar tatil oldu, gözler otellere çevrildi! Tatilde gizli kamera nasıl anlaşılır? Aileler dikkat!

Sosyal medyada tahammülsüzlük neden artıyor? Bilimsel araştırmalar dijital dünyanın görünmeyen etkisini ortaya koydu

Güncel Haber

16 Kasım hava durumu açıklandı! Meteoroloji’den sağanak, kar ve sis uyarısı

16 Kasım 2026

Konut fiyatlarında son durum! Merkez Bankası ekim ayı verilerini açıklıyor

16 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton