Van’ın Gürpınar ilçesinde yetiştirilen ve Türkiye’nin önemli gen kaynakları arasında yer alan Norduz koyunu için Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Yyü) bünyesinde yürütülen koruma ve yetiştirme çalışmaları sürüyor.
Yyü Hayvancılık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, bu yıl 31 Norduz kuzusu dünyaya geldi. Merkez Müdürü Doç. Dr. Selçuk Seçkin Tuncer, “Tıpkı Van Kedisi gibi buranın lokal yerli ırkı ve korunması lazım. Bu Norduz koyun ırkının özellikle teşvik edilmesi lazım” dedi.
Türkiye’de küçükbaş hayvan varlığı bakımından ilk sıralarda yer alan Van’da, özellikle Gürpınar ilçesinde yetiştirilen Norduz koyunu dikkat çekiyor. Dünyada sadece Gürpınar ilçesinin Norduz bölgesinde bulunan bu koyun, dayanıklılık, yaşama süresi ve adaptasyon yeteneğiyle biliniyor. Kendisine has özellikleri ile diğer türlerinden ayrılan Norduz koyunu, Türkiye’nin önemli gen kaynakları arasında ve nesli koruma altında bulunuyor. Bu koyunların başka özelliği de 13 kaburgasının bulunması.
Nesli Tehlikeye Girdi
Bölgede 1990’lı yıllarda yaşanan güvenlik sorunları nedeniyle birçok yetiştiricinin hayvanlarını satarak göç etmesi, Norduz koyununun da neslini tehlikeye soktu. Ancak Gürpınar’a yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki Geçerli Mahallesi’nde hayvanlarını satmayarak bölgede kalan yetiştiriciler, bu ırkın günümüze ulaşmasında önemli rol oynadı. 2007 yılında Norduz koyununu koruma çalışmaları resmi olarak başlatıldı. Norduz koyununun korunması ve yetiştirilmesi amacıyla 2018 yılında Yyü bünyesinde Norduz Koyunu ve Keçisi Uygulama ve Araştırma Merkezi kuruldu.
Bu merkez, Gürpınar ilçesinde yetiştirilen ve üstün özellikler gösteren Norduz koyunu ile ilgili çalışmalar sürüyor.
Doğumlar Başladı
Merkez Müdürü Doç. Dr. Selçuk Seçkin Tuncer, Norduz koyununun bölge için önemli olduğunu belirterek, “Bu ırk, yok olma tehlikesi altında. Burada Van Kedisi neyse aslında Norduz koyunu da aynı şekilde korunması gereken, buranın sembol değerlerinden biri. Şu an doğum mevsimindeyiz ve 31 Norduz kuzusu dünyaya geldi. Merkezimizde yıllar itibarıyla yüzde 25 oranında ikizlik oranı mevcut. Tabii beslenme ve bakımına göre bu oran daha da yükselebilir. Doğum mevsimindeyiz ve bir o kadar daha doğum bekliyoruz. İçeride gebe koyunlarımız da var” dedi.
Önemli Bir Irk
Norduz koyununun önemli bir değer olduğunu belirten Doç. Dr. Tuncer, “Kıymetli bir değer tabii. Gen havuzu açısından çok önemli. Ne kadar gen havuzu çoğalır ve korursak, çünkü dünyada 200’den fazla ırk var, ne kadar korursak ilerde o kadar çeşitlilik olacaktır. Bu bölgenin de lokal ırkıdır. Tıpkı Van Kedisi gibi buranın lokal yerli ırkı ve korunması lazım. Bu Norduz koyun ırkının özellikle teşvik edilmesi lazım. Yapılan teşviklerle bu ırkın yok olması önlenebilir” diye konuştu.
