Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre mevsimsel gribin, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyar kişiyi etkilediğini belirten Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Demet Yalçın, “‘Grip ve zatürre belirtilerindeki farklara dikkat edilmeli. Ateş, öksürük ve halsizlik gibi ortak belirtilerle ortaya çıkabilen grip ve zatürre, özellikle nefes darlığı ve göğüs ağrısı geliştiğinde daha dikkatli değerlendirilmesi gereken hastalıklar arasında yer alıyor” dedi. Uzm. Dr. Yalçın, belirtilerin seyrinin ve şiddetinin hastalıkların ayırt edilmesinde önemli olduğunu söyledi.
Özellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı ve iyileşmeye başladıktan sonra yeniden kötüleşme gibi bulguların göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çeken Medicana Kadıköy Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Demet Yalçın, “Sonbahar ve kış aylarında solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görülmesiyle birlikte grip, soğuk algınlığı ve zatürre arasındaki farklar da merak ediliyor. Ateş, öksürük ve halsizlik gibi şikâyetler farklı enfeksiyonlarda görülebildiği için yalnızca belirtilere bakarak kesin tanıya ulaşmak mümkün olmuyor” dedi.
‘GRİP GENELLİKLE ANİ BAŞLIYOR’
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Yalçın, “İnfluenza virüslerinin neden olduğu grip, çoğunlukla aniden başlayan ateş, titreme, kas ve eklem ağrıları, baş ağrısı, belirgin halsizlik ve öksürükle kendini gösteriyor. Boğaz ağrısı, burun akıntısı ve burun tıkanıklığı da tabloya eşlik edebiliyor. Bazı kişilerde ateş görülmese de belirgin kırgınlık ve vücut ağrıları ön planda olabiliyor. Grip vakalarının önemli bir bölümü birkaç gün içinde düzelmeye başlasa da öksürük ve halsizlik daha uzun sürebiliyor. Özellikle ileri yaştaki kişiler, küçük çocuklar, gebeler, bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler ve kalp, akciğer ya da diyabet gibi kronik hastalıkları bulunan kişilerde ağır seyretme ve komplikasyon gelişme riski artabiliyor” dedi.
Uzm. Dr. Yalçın, grip belirtilerinin kişiden kişiye değişebildiğini ve hastalığın her zaman hafif seyretmediğini belirtti. Uzm. Dr. Yalçın, grip virüsünün doğrudan akciğer enfeksiyonuna neden olabildiğini, ayrıca hastalığın ardından bakteriyel zatürre gibi ikincil enfeksiyonların gelişebildiğini ifade etti.
ZATÜRREDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BELİRTİLER
Uzm. Dr. Yalçın, Zatürre, diğer adıyla pnömoni, akciğer dokusunun enfeksiyonudur. Bakteriler ve virüsler başta olmak üzere farklı mikroorganizmalar zatürreye neden olabiliyor. Hastalık yüksek ateş, titreme, öksürük, balgam, halsizlik, nefes darlığı ve nefes alırken ya da öksürürken artan göğüs ağrısıyla ortaya çıkabiliyor. Bununla birlikte bazı hastalarda belirtiler daha yavaş gelişebiliyor; özellikle ileri yaştaki kişilerde belirgin ateş yerine bilinç bulanıklığı, iştahsızlık veya genel durumda bozulma görülebiliyor. Grip ve zatürre arasındaki önemli farklardan biri, zatürrenin akciğer dokusunu doğrudan etkileyerek solunumu güçleştirebilmesi. Ancak bu durum yalnızca zatürreye özgü olmadığı gibi, grip de ağırlaştığında benzer şikâyetlere yol açabiliyor. Bu nedenle ateşin yüksekliği veya öksürüğün şekli tek başına ayırt edici kabul edilmiyor” diye konuştu.
Uzm. Dr. Yalçın, özellikle nefes almakta güçlük, göğüste belirgin ağrı, bilinç bulanıklığı ve genel durumda hızlı bozulma geliştiğinde gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti. Uzm. Dr. Yalçın, ateş ve öksürüğün düzelmeye başladıktan sonra yeniden ortaya çıkması ya da şiddetlenmesi de komplikasyon açısından önem taşıdığını belirtti.
‘BELİRTİLER BENZER OLSA DA TEDAVİ AYNI DEĞİL’
Uzm. Dr. Yalçın, “Grip ve zatürre, nedenleri ve hastalığın şiddetine göre farklı tedavi yaklaşımları gerektirebiliyor. Grip viral bir enfeksiyon olduğu için antibiyotikler virüs üzerinde etkili olmuyor. Bazı hastalarda, özellikle risk grubunda bulunanlarda veya ağır seyir olasılığı olan kişilerde, hekim değerlendirmesiyle antiviral tedavi uygulanabiliyor. Zatürrede ise tedaviye enfeksiyona neden olan etken, hastalığın şiddeti ve kişinin genel sağlık durumu dikkate alınarak karar veriliyor. Bakteriyel zatürrede antibiyotikler gerekli olabilirken, viral kaynaklı enfeksiyonlarda yaklaşım farklılaşabiliyor. Bu nedenle belirtiler üzerinden kendi kendine antibiyotik başlamak ya da daha önce kullanılan ilaçları hekim önerisi olmadan yeniden kullanmak doğru bir yaklaşım olarak görülmüyor. Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerekli durumlarda akciğer görüntülemesi ya da laboratuvar testleri birlikte değerlendiriliyor. Grip, COVID-19 ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarının belirtileri birbirine benzeyebildiği için bazı durumlarda test yapılması da gerekebiliyor” dedi.
‘RİSK GRUPLARINDA KORUNMA DAHA FAZLA ÖNEM TAŞIYOR’
Uzm. Dr. Yalçın, “İleri yaş, kronik kalp ve akciğer hastalıkları, diyabet ve bağışıklık sisteminin baskılanması, solunum yolu enfeksiyonlarının ağır seyretme riskini artırabiliyor. Bu kişilerde belirtiler hafif başlasa bile hastalığın seyri yakından izlenmeli ve gerekli durumlarda erken tıbbi değerlendirme yapılmalı. Grip ve pnömokok aşıları, uygun kişilerde enfeksiyonların ve özellikle ağır hastalık riskinin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor. Hangi aşının hangi yaş ve risk grubunda uygun olduğu, kişinin sağlık durumu ve güncel aşı önerileri doğrultusunda belirleniyor. El hijyenine dikkat edilmesi, kapalı ortamların düzenli havalandırılması, öksürürken ve hapşırırken ağız ile burnun kapatılması ve hastalık döneminde yakın temasın sınırlandırılması da bulaş riskini azaltmaya yardımcı oluyor” ifadelerini kullandı.
Uzm. Dr. Yalçın, grip ile zatürreyi yalnızca belirtilere bakarak ayırmaya çalışmak yerine hastalığın seyrini ve kişinin genel durumunu dikkate almanın önemini söyledi. Uzm. Dr. Yalçın, özellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı, belirgin halsizlik veya iyileşme sonrasında yeniden kötüleşme gibi bulguların ortaya çıkması durumunda tıbbi değerlendirmenin geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.
