Günlerin kısalması, güneş ışığından daha az yararlanılması ve günlük rutinlerin değişmesi, sonbahar ve kış aylarında bazı kişilerde enerji düşüklüğü, yorgunluk ve keyifsizlik gibi belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabildiğini ve bu dönemde beslenme alışkanlıklarının da değişebildiğini belirten Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Doç. Dr. Binnur Okan Bakır, sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekti.
Doç. Dr. Bakır, “Kişilerin zaman zaman keyif almak, duygu durumunu iyileştirmek, kendini şımartmak olarak etiketleyerek çare amacıyla tükettiği eklenti şeker, aşırı işlenmiş yiyecekler, abur cubur, pastane ürünleri, kızartmalar, şarküteri ürünleri gibi yiyeceklerin ise sanılanın aksine duygusal olarak bizi olumsuz etkilediği, vücudumuzdaki iltihaplanmaları arttırdığı gösterilmiştir” dedi.
Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Binnur Okan Bakır, sonbaharla birlikte değişen beslenme alışkanlıklarına dikkat çekerek balıktan cevize, yumurtadan tam tahıllara kadar farklı besin gruplarının dengeli beslenmedeki önemini anlattı.
Tek bir besin depresyonu önlemez
Sonbaharda değişen ruh halini yalnızca beslenmeyle açıklamanın doğru olmadığını belirten Doç. Dr. Bakır, beslenme düzeninin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Omega-3 yağ asitleri, B grubu vitaminleri, protein, lif ve çeşitli mineraller açısından zengin besinlerin günlük beslenmede yer almasının önemine dikkat çeken Bakır, hiçbir besinin tek başına depresyonu önleme veya tedavi etme özelliği bulunmadığını ifade etti.
Ruh halini destekleyen 10 besin
Doç. Dr. Bakır, ruh sağlığını destekleyen 10 besini şöyle sıraladı:
“Balık: Mevsiminde ızgara veya fırında pişmiş balıklar, beyin işlevlerinde rol oynayan omega-3 yağ asitleri ile bağışıklığı da destekliyor. Yeterli ve dengeli beslenme kapsamında haftada 2 kere tüketilmedir.
Yumurta: Kaliteli protein kaynağı olan yumurta, B grubu vitaminleri de içeriyor. Dengeli bir kahvaltının parçası olarak tüketilebilir.
Yoğurt ve kefir: Protein ve kalsiyum içeren bu besinler, günlük beslenmenin çeşitlendirilmesine katkı sağlıyor. Şeker ilavesiz seçenekler tercih edilmeledir.
Yulaf: Lif içeriğiyle öne çıkan yulaf, daha uzun süre tokluk hissinin korunmasına yardımcı olurken, birçok kronik hastalıktan koruyor.
Tam tahıllı ekmek, makarna, bulgur: Tam tahıllar, lif ve çeşitli B grubu vitaminlerini içeriyor. Beyaz ekmek yerine tam tahıllı seçeneklere yönelmek, dengeli beslenme açısından yarar sağlıyor.
Mercimek, kuru fasulye, nohut: Bitkisel protein, lif ve B vitamini içeren baklagiller, hem ekonomik hem de besleyici alternatifler arasında yer alıyor.
Koyu yeşil yapraklı, turuncu sebzeler, soğan, sarımsak: Posa, iltihaplanmayı önleyici biyoaktif bileşenler ve çeşitli vitaminleri içeren bu sebzeler, bağışıklığımızı destekliyor.
Turuncu ve kırmızı meyveler: C vitamini, lif ve çokça biyoaktif bileşen içeren turunçgiller ve nar gibi mevsiminde tüketilebilecek meyveler sonbahar ve kış aylarında meyve tüketimini çeşitlendirmek için iyi bir seçenek.
Kuru yemişler: Fındık, badem, ceviz gibi yemişler magnezyum, E vitamini ve sağlıklı yağlar içeriyor. Özellikle ara öğünlerde tüketilecek ölçülü miktarlar sağlıklı beslenmenin önemli bir bileşeni.
Sıvı: Başta su olmak üzere, ayran, süt veya bitki çaylarından alınacak sıvılar bağışıklığımız ve sağlığın korunması için olmazsa olmaz.”
Uyku, hareket ve gün ışığı da önemli
Sonbahar ve kış aylarında iyi hissetmek için yalnızca besinlere odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Doç. Dr. Bakır, düzenli uyku, fiziksel aktivite, gün ışığından yararlanma ve sosyal ilişkilerin sürdürülmesinin de önem taşıdığını söyledi.
Sürekli devam eden çökkünlük, ilgi kaybı, uyku ve iştah değişiklikleri ya da günlük yaşamı etkileyen yorgunluk durumunda bir sağlık uzmanına başvurulmasını öneren Doç. Dr. Bakır, “Özellikle D vitamini gibi takviyeler gelişigüzel kullanılmamalı, ihtiyaç durumu hekim tarafından değerlendirilmeli” dedi.
