Mevsim değişikliklerinin saç döngüsünü etkileyebildiğini belirten Dr. Muhammet Emrah Cinik, sonbahar döneminde fark edilen saç dökülmesinin her zaman kalıcı saç kaybına işaret etmediğini, ancak uzun süre devam eden veya saç yoğunluğunda belirgin değişikliklere yol açan dökülmelerin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Saçın sürekli aynı hızda büyümediğine dikkat çeken Dr. Cinik, “Saç kökleri belirli bir biyolojik döngü içerisinde çalışır. Sonbahar döneminde görülebilen değişimin temel nedenlerinden biri bu döngüyle ilişkili olabilir. Saç kökleri anajen dediğimiz büyüme, katajen geçiş ve telojen dinlenme-dökülme evrelerinden geçer. Yıl içerisindeki mevsimsel değişiklikler bu döngüyü etkileyebilir. Bu nedenle özellikle yaz sonu ve sonbaharda bazı kişiler normalden daha fazla saç döküldüğünü fark edebilir” dedi.
Dr. Cinik, sonbaharda saç dökülmesinin nedenlerini şöyle açıkladı: Sonbaharda saç dökülmesi geçici olarak artabilir. Saç dökülmesindeki mevsimsel değişim tek başına bir saç dökülmesi hastalığı anlamına gelmiyor. Değerlendirmede dökülmenin süresi ve saç yoğunluğundaki değişimin birlikte ele alınması gerekiyor. Mevsimsel değişikliklerle ilişkili dökülmelerin belirli bir süre içerisinde azalması beklenirken, saç kaybının sürekli hâle gelmesi farklı nedenlerin araştırılmasını gerektirebiliyor.
Uzun süren dökülme yalnızca mevsim değişikliğine bağlanmamalı
Sonbaharda başlayan saç dökülmesinin aylar boyunca devam etmesi, saç yoğunluğunun giderek azalması veya saç tellerinin belirgin şekilde incelmesi durumunda altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi önem taşıyor. Mevsimsel dökülmenin geçici olmasını bekleriz. Ancak dökülme aylar boyunca devam ediyor, saç yoğunluğu giderek azalıyor veya saç tellerinde belirgin bir incelme ortaya çıkıyorsa yalnızca mevsime bağlamak doğru olmaz. Genetik yatkınlıkla ilişkili androgenetik alopesi, erkeklerde ve kadınlarda ilerleyici saç kaybının önemli nedenleri arasında yer alıyor. Bu nedenle mevsimsel dökülme ile daha uzun süreli saç kaybının birbirinden ayrılması önem kazanıyor.
Dökülen saç sayısından çok saç yoğunluğundaki değişim önemli
Gün içerisinde kaç saç telinin döküldüğünü takip etmek yerine saçın genel görünümündeki değişikliklerin izlenmesi daha anlamlı olabilir. Saç çizgisinde gerileme, şakaklarda açılma, tepe bölgesinde seyrelme veya saç tellerinde giderek artan incelme, değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor. Saç çizgisinde gerileme, şakaklarda açılma, tepe bölgesinde yoğunluk azalması veya saç tellerinin giderek incelmesi bizim için önemli işaretlerdir. Kişinin 6 ay veya 1 yıl önceki fotoğraflarıyla bugünkü durumunu karşılaştırması bile bazen değişimi fark etmesini sağlayabilir. Gerekli görülen durumlarda trikoskopik inceleme ile saç yoğunluğu, saç tellerinin çapı ve minyatürizasyon gibi değişiklikler daha ayrıntılı değerlendirilebiliyor.
Saç dökülmesinin nedeni her zaman genetik veya mevsimsel olmayabilir
Yaygın saç dökülmelerinde kişinin genel sağlık durumunun da dikkate alınması gerekiyor. Çeşitli sistemik ve yaşam tarzına bağlı faktörler saç döngüsünü etkileyebiliyor. Demir depolarındaki düşüklük, tiroid fonksiyonlarındaki bozukluklar, hormonal değişiklikler, hızlı kilo kaybı, yetersiz beslenme, yoğun stres, bazı hastalıklar ve bazı ilaçlar saç döngüsünde değişikliklere neden olabiliyor. Bu nedenle saç dökülmesinin nedenini belirlemeden doğrudan bir tedavi veya takviye programına başlanması yerine, gerekli durumlarda tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.
Vitamin takviyesi her saç dökülmesinde çözüm sağlamıyor
Sonbaharda saç dökülmesi fark edildiğinde vitamin ve mineral takviyelerine yönelmek yaygın bir yaklaşım olsa da bu uygulamanın her durumda gerekli olmadığı belirtiliyor. Vitamin veya mineral eksikliği varsa bunun düzeltilmesi elbette önemlidir. Fakat her saç dökülmesinin nedeni vitamin eksikliği değildir. Gerekli durumlarda tetkikler yapılarak kişinin gerçekten bir eksikliği olup olmadığı belirlenmelidir. İhtiyaç olmadan çok sayıda takviyenin kullanılması doğru değildir. Bu yaklaşım, saç dökülmesinin altında yatan nedenin doğru belirlenmesinin tedavi planlamasındaki önemine dikkat çekiyor.
Saçlı deri sağlığı da saç dökülmesi değerlendirmesinin parçası
Saç sağlığı yalnızca saç tellerinin görünümüyle sınırlı değil. Saçlı deride ortaya çıkan değişikliklerin de dikkate alınması gerekiyor. Yoğun kepeklenme, kızarıklık, kaşıntı, kabuklanma veya saçlı deride oluşan ve uzun süre devam eden lezyonlar dermatolojik değerlendirme gerektirebiliyor. Bunun yanında saçların sürekli çok sıkı bağlanması, yüksek ısıyla şekillendirilmesi ve sık kimyasal işlemlere maruz bırakılması saç tellerinde hasar ve kırılmayı artırabiliyor. Bu durum, doğrudan saç kökü kaynaklı dökülmeden farklı olarak saç telinde kırılma ve yıpranmaya neden olabiliyor.
Erken dönemde temel hedef mevcut saçları korumak
Saç kaybı fark edildiğinde doğrudan saç ekimine yönelmek yerine öncelikle saç dökülmesinin tipinin ve nedeninin belirlenmesi gerekiyor. Saç ekimi her saç dökülmesinin ilk tedavisi değildir. Öncelikle saç kaybının tipi, mevcut saçların durumu ve dökülmenin ilerleyip ilerlemediği değerlendirilmelidir. Uygun hastalarda medikal tedaviler ve düzenli takip ile mevcut saçların mümkün olduğunca korunması hedeflenir. Saç ekimi ise gerçekten ihtiyaç olduğunda ve hasta uygun olduğunda gündeme gelmelidir.
Hangi durumlarda saç dökülmesi için değerlendirme gerekir
Dr. Cinik son olarak şunları söyledi: “Saç dökülmesinin birkaç ay boyunca belirgin şekilde devam etmesi, saç tellerinde giderek artan incelme görülmesi, saç çizgisinin gerilemesi veya tepe bölgesinde gözle görülür seyrelme ortaya çıkması durumunda uzman değerlendirmesi gündeme gelebiliyor. Saçlı deride yoğun kızarıklık, kaşıntı, kabuklanma veya bölgesel saç kayıplarının görülmesi de dikkate alınması gereken belirtiler arasında yer alıyor. Sonbahar döneminde saç dökülmesi fark eden kişilerin mevsimsel değişiklik ile ilerleyici saç kaybı arasındaki farkı göz önünde bulundurması gerekiyor. Sonbaharda dökülmenin bir miktar artması herkeste paniğe neden olmamalı. Fakat ‘mevsimseldir, geçer’ düşüncesiyle ilerleyici saç kaybının gözden kaçırılmasını da istemiyoruz. Saç tellerinde incelme ve yoğunluk kaybı fark ediliyorsa önce nedenini belirlemek gerekir. Saç sağlığında en önemli hedeflerden biri, kişinin sahip olduğu sağlıklı saçları mümkün olduğunca korumaktır.”
Sonbahar döneminde saç dökülmesindeki değişikliklerin tek başına kalıcı saç kaybı olarak değerlendirilmemesi, ancak kalıcı veya ilerleyici belirtilerin de yalnızca mevsim değişikliğiyle açıklanmaması gerektiği belirtiliyor. Uzman değerlendirmesi, saç dökülmesinin türünün belirlenmesine ve gerektiğinde uygun takip veya tedavi yaklaşımının oluşturulmasına yardımcı olabiliyor.
