Emniyet Genel Müdürlüğü’nün madde kullanıcıları profil analizini içeren ‘Narkolog’ isimli raporunda, ilk uyuşturucu kullanımının, en fazla ‘merak’ dolayısıyla arkadaş ve yakın çevreden temin edilerek gerçekleştiği belirtildi. Uyuşturucuya başlama yaş ortalamasının 22,83 olduğu Türkiye’de madde kullananların sosyal yaşamdaki güçlükleri arasında ilk sırada aile ilişkilerinin, ikinci sırada arkadaş ilişkilerinin bozulması yer aldı.
Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından 2018’de hayata geçirilen ‘Narkolog’ isimli proje kapsamında, geçen yıl haklarında uyuşturucu suçlarından dolayı işlem yapılan 325 bin 127 şüpheliden 27 bin 679’una 77 soruluk anket uygulandı. Uyuşturucu suçlarının arkasında yatan nedenlerin ve risk faktörlerinin belirlenmesi yoluyla, uyuşturucu maddelerin arzı, madde kullanımı, bağımlılığı, tedavi ve rehabilitasyon alanlarında yaşanan sorunlarla daha güçlü ve etkin biçimde mücadele edilmesi amaçlanan projede, 81 ilde ve narkotik biriminde çalışan 325 personelle çalışma yürütüldü. Madde kullanıcılarının profilinin analiz edildiği verilerden, ‘hayatının herhangi döneminde madde kullandığını beyan eden’ 19 bin 155 kişinin verileriyle rapor hazırlandı.
UYUŞTURUCUYA BAŞLAMA YAŞI ORTALAMASI 22
Raporda, uyuşturucu suçlarında örneklemi oluşturanların yüzde 92,6’sı erkek, yüzde 7,4’ü ise kadın, yüzde 59,8’i bekar, yüzde 28,6’sı ise evli ve yüzde 34,4’ünün ‘çocuğu var’ şeklinde sonuç ortaya çıktı. Bekarların ilk kez uyuşturucu kullanmada hedef olma potansiyelinin daha yüksek olduğunun vurgulandığı raporda, örneklemdekilerin yüzde 81,4’ü ilk defa madde kullandığında bekar, yüzde 16,1’i evli, yüzde 2,4’ü boşanmış, yüzde 0,1’i eşinin öldüğünü beyan etti. Uyuşturucuya başlama yaşı 2025’te ortalama 22,83 ve en riskli dönem 15-24 yaş grubu olarak tespit edildi. Raporda, uyuşturucu öncesi tütün kullanım oranı yüzde 81,5, tütün kullanmaya başlama yaş ortalaması 16,9, alkol kullanım oranı yüzde 40,6 ve alkol kullanmaya başlama yaş ortalaması 18,58 olarak belirtildi.
UYUŞTURUCUYA ‘MERAK’ İLE ‘ESRAR’ KULLANIMIYLA BAŞLANIYOR
İlk denenen maddeye bakıldığında, dünyada olduğu gibi Türkiye genelinde de esrarın ön planda olduğu ortaya çıktı. Örneklemin yüzde 60,8’i madde kullanmaya ‘esrar’ ile başladığını belirtti. Önceki yıla göre ilk denenen madde bakımından bonzai, sentetik hap, kokain ve captagonda artış gözlemlendi. İlk denediği madde esrar olan kişilerde daha ağır uyuşturuculara yönelimler olduğu ve esrarın geçiş maddesi özelliği taşıdığı belirlendi.
İLK KULLANIM TEMİNİ ARKADAŞ VEYA YAKIN ÇEVRE
Raporda, uyuşturucu maddeyi ilk kez temin edenlerin, yüzde 79,7’lik oranla ‘Arkadaş veya yakın çevresinden’, yüzde 19,2’lik oranla ‘Parayla satın alındığı’ ortaya çıktı. Örneklemde, uyuşturucu madde kullanmaya başlama nedeninin yüzde 35,1 oranla ‘merak’ etkisi ile olduğu görüldü. Uyuşturucu maddeye başlama nedeni arasında özenme ve kişisel sorunlar yüzde 17,9, arkadaş ısrarı yüzde 14,3, yüzde 6,3 ise eğlence olarak tespit edildi. Madde bağımlılığı sebebiyle tedavi olmak isteyip istemediği sorulan örneklemin yüzde 45,8’i bağımlı olmadığını beyan etti. Bu soruya yönelik cevaplar incelendiğinde yüzde 25,6’sı tedavi olmak istediğini, yüzde 13,7’si kendisinin bırakabileceğini, yüzde 10,2’si tedavi olmak istemediğini, yüzde 2,5’i tedavinin bir işe yaramayacağını, yüzde 1,2’si tedavisinin devam ettiğini, yüzde 1’i tedaviye ulaşmanın zor olduğunu ve maddi gücünün buna yetemeyeceğini belirtti.
KULLANANLARIN AİLE VE ARKADAŞ İLİŞKİSİ BOZULUYOR
Örneklemin yüzde 39,2’si uyuşturucu madde kullandığı için sosyal güçlük çektiğini belirtti. Uyuşturucu kullandığı için yaşanan sosyal güçlüklerde ilk sırada yüzde 71,9 oranla aile ilişkilerinin bozulması yer aldı. Uyuşturucu kullanıldığı için karşılaşılan sosyal güçlükler arasında arkadaş ilişkileri bozulması yüzde 17,9, çevresinde yalnız bırakılan yüzde 4,8, işten çıkarılan/iş yerinde problem yaşayan yüzde 4 olarak yer aldı.
