Ankara’da Başkent Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri, görme engelli bireylerin günlük yaşamında çukur, araç, ağaç gibi farklı engelleri algılayıp, sesli bildirimde bulunan akıllı gözlük geliştirdi.
Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Ata Eren Tekeli, Dilan Saygılı, Mehmet Kaan Yılmam ve Güneş Gürlek, görme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları zorlukları azaltmak amacıyla ‘Safe Step’ isimli akıllı gözlük projesi geliştirdi. Akıllı gözlük, üzerinde bulunan kamera sayesinde çevredeki nesneleri gerçek zamanlı olarak analiz ediyor. Akıllı gözlük tarafından elde edilen veriler Bluetooth bağlantısı üzerinden geliştirilen mobil uygulamaya aktarılıyor ve kullanıcıya sesli olarak iletiliyor. Sistem; insan, araç, ağaç, merdiven ve çukur gibi engelleri tespit etmenin yanı sıra Türk lirası banknotlarını da algılayarak kullanıcıya sesli geri bildirim sağlıyor.
Erişilebilirlik odaklı tasarlanan uygulama, görme engelli bireylerin sistemi kolaylıkla kullanabilmesine olanak tanıyor.
Çukur, Araba Gibi Engelleri Tanıyor
Öğrencilerden Güneş Gürlek, gözlüğün insan, çukur, araba ve farklı nesneleri tanıyabildiğini, kullanıcıya sesli geri bildirim verdiğini anlatarak, “Aynı zamanda görme engellilerin dolandırılmaması için kağıt para değerlerini de sesli geri bildirim yoluyla iletiyoruz. Örnek veriyorum, kullanıcı 50 lirayı uzattığında gözlük sistemimiz bize ’50 lira’ diye sesli geri bildirim veriyor. Biz görme engelli bireylerin günlük hayatta karşılaştığı zorlukların farkındayız, kullanabildikleri tek bir çubuk var, bir de sarı koridor var. Bu koridorda yürürlerken çok fazla nesneyle karşılaşıyorlar. Bir çukurla karşılaştıklarında herhangi bir tepki veremedikleri için biz bunu kullanıcıya sesli olarak bildirme ihtiyacını düşündük. Proje bu şekilde ortaya çıktı. Projemizi geliştirme sürecimiz yaklaşık 9 ay sürdü. İlk başta biz makine öğrenmesi yoluyla bir yapay zeka geliştirdik. Yapay zekayı geliştirirken bir sürü veri setiyle yapay zekayı eğittik. Ardından yapay zekayı eğittikten sonra donanımda gömülü yazılım yaptık. Ardından mobil uygulamamızı geliştirdik. Sesli geri bildirimimiz mobil uygulamadan verilmektedir. En sonunda da komple bir gözlük sistemi ortaya çıktı” dedi.
‘Sistemi Test Ettik’
Projenin yerli ve milli imkanlarla geliştirildiğini belirten Gürlek, “Yurt dışında bazı şirketler bu konuda adım atmışlar. Fakat biz Türkiye’de herhangi bir örneğini göremediğimiz için bu noktada bir açık gördük ve bunu geliştirebiliriz diye düşündük. Açıkçası sürdürülebilirlik açısından da çok önemli bir proje. Uygulamamızı geliştirirken de özellikle Türkçe dil desteği gibi özelliklere değindik diyebilirim. İlk önce çukur, insan, araba, ağaç gibi nesneleri tespit ediyor. Bütün Türk kağıt paralarını tespit edebilmekte. Aynı zamanda iki kağıt parayı bir arada getirdiğinizde toplamını da vermektedir. Örnek veriyorum, iki adet 50 lirayı yan yana getirdiniz. Sistemimiz toplam 100 lira diyebiliyor. Fiyat açısından daha bütçe dostu bir sistem tasarlamaya çalıştık. Sistemimizi test ettik, arkadaşımızın görme engelli dedesi tarafından geri bildirim aldık. Memnun kaldığını söyledi” dedi.
2’Ncilik Ödülü Aldık
Gürlek, bitirme projeleri arasında, kendi bölümlerinde 2’ncilik ödülü aldıklarını söyleyerek, “Aslında cihazımız ergonomik değil, biraz daha büyük. Onu küçültmek ve aynı zamanda daha kullanışlı hale getirebilmek istiyoruz. Bu noktada daha kompakt bir sistem, daha küçük bir sistem ve kabloların daha iyi yer aldığı bir sistem yapmak isteriz. Bu noktada yatırımcıları bekliyoruz diyebilirim. Gerçekten görme engelliler için çok gerekli bir proje olduğunu düşünüyorum. Bütçe dostu olduğu için de görme engellilerin kullanabileceği, rahat edebilecekleri bir sistem olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
