Adana’da geçmişte edebiyat ve sinema dünyasına da konu olan ağaların ve kabadayıların takım elbiseyle tercih ettiği el yapımı kösele ‘yumurta topuk’ ayakkabı kültürü, tarihi Büyüksaat Çarşısı’nda üçüncü nesil ayakkabı ustası Murat Büyür (55) tarafından yaşatılmaya devam ediyor.
Kentte tarihi Büyüksaat Çarşısı’nda 1936 yılında dedesinin başladığı mesleği sürdüren ayakkabı ustası Murat Büyür, geçmişte edebiyat ve sinema dünyasına da konu olan Adana ağaları, kabadayıları ve eski nesil için kösele ayakkabı kültürünü yaşatmaya çalışıyor. Fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla el yapımı ayakkabıcılığın yok olma noktasına geldiğini belirten Büyür, artık çoğu ürünün fabrikalarda üretildiğini kaydetti. Büyür, “Genellikle de spor ayakkabılar tercih ediliyor. Bir ayakkabı kesim, dikim, kalıba çekme ve taban yapımı olmak üzere dört aşamadan geçiyor. Tamamen el emeğiyle hazırlanan bir çift ayakkabının yapımı 3-4 günü buluyor. Ben üçüncü nesilim ve benden sonra yetişen bir çırak yok. Şu an kentte el yapımı üretim yapan sayılı usta kaldı” dedi.
Eski Kuşak Vazgeçemiyor
Adana’nın geleneksel giyim kültüründe önemli yere sahip kösele ayakkabılara özellikle eski kuşağın ilgi göstermeye devam ettiğini söyleyen Büyür, “Adana ağalarının ve kabadayılarının tercih ettiği içi dışı deri, el yapımı kösele ayakkabılar üretiyoruz. Özellikle ‘yumurta topuk’ modelinden vazgeçemeyen müşterilerimiz var. Eskiden kabadayılar ayakkabıların ökçesine basardı. Biz de halen bu alışkanlığı sürdüren müşteriler için dedemizin tasarımı olan ökçesiz modeller yapıyoruz. Yeni nesil kösele ayakkabıya çok ilgi göstermiyor ancak biz bu kültürü takım elbise giyen büyüklerimiz, ağalarımız ve Adana şalvarı kullanan müşterilerimiz için yaşatmaya devam ediyoruz. Hakiki deri olan kösele ayakkabılarımızı 1500 ile 2 bin 500 TL arasında satışa sunuyoruz” diye konuştu.
Kösele Ayakkabılar Ayağı Kokutmaz
Murat Büyür ile birlikte çalışan 55 yıllık ayakkabı ustası Doğan Yetimbakan (70) ise “Şimdi ayakkabıcılık fabrikasyona döndü. Plastik ayakkabılar üretiliyor, kokuyor. Oysa, kösele ayakkabılar ayağı kokutmaz ve terletmez. Ayrıca kişilerin ayak yapılarına göre kalıplar hazırlanıp üretildiğinden el yapımı ayakkabılar her zaman daha sağlıklı oluyor” ifadelerini kullandı.
