17 Kasım 2026, Salı
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Türkiye’de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine

Türkiye’de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine

Elifnur Mirza - Elifnur Mirza
6 Ocak 2022
- Yazarlar
Okuma Süresi:5 dakikalık okuma
A A
0
Türkiye'de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine

Türkiye'de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine

Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Sözlü tarih ve Türkiye’de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine…

SÖZLÜ TARİH

Tarihin yazımı sözün kayda geçmesi ile başladı. Savaş eserleri, seyahat ederek savaşı yaşayan insanlar ile görüşülerek yazılırdı. Bunun yapılma sebebi aynı olayın farklı bakış açıları ile ortaya çıkartılmasıydı. Kısaca tek olay farklı gözler.

19.y.y. ile bilimselleşme ile nesnellik başladı. Nesnelliğin tek bir şartı oluştu belgelere dayanmak. Belgesiz tarih yazılamazdı ve tarihin söz ile bağları kopartıldı. Artık sıradan insanlarla yapılan görüşmeler tarih sayılamazdı. Geriye yazılan tek şey devlet adamları, krallar, kraliçeler komutanlar ve kahramanların hikayesiydi.

1929 EKONOMİK BUHRAN - Türkiye'de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine
1929 EKONOMİK BUHRAN – Türkiye’de sözlü tarihin gelişimi iletişim ekseni üzerine

1929 Ekonomik Buhran Amerika toplum katmanlarında büyük sorunlar doğurdu.

Bazı siyasi kesimler ve aydınlar bunun etkisini öğrenmek istedi, iş sahası açılması ile buhranın atlatılacağı düşüncesi hakimdi.

İş sahası yaratmak adına Federal Yazarlar Birliği oluşturuldu. Gazeteci ve araştırmacılar işe alındı ve araştırmacılar Amerika kırsalında bulunun alt kesim ile görüşmeler yaptı bu kişiler fabrika çalışanları, köylü, işçi vb. kişilerdi. Bu kişilerin hayatları derlendi ve oluşturulan arşiv 19.y.y. Amerika sosyal tarihin en önemli kaynağıdır.

II. Dünya savaşında ise cephede savaşan askerler ve deniz piyadelerin canlı belleğine başvuruldu ve yazıya döküldü.

1942’de yapılan işin adı konuldu. Sözlü tarih.

GEORGE ORWELL 1984 romanı sözlü tarihin taşıdığı potansiyel açısından iyi bir örnek.
GEORGE ORWELL 1984 romanı sözlü tarihin taşıdığı potansiyel açısından iyi bir örnek.

Artık krallar, kraliçeler, antlaşmalar değil. Sıradan öyküler sıradan yaşamlar deneyimleri tarihe katıldı.

Romanda tasarlanan dünyada yazılan hiçbir kaynağa güvenmek mümkün değil siyasal iktidarların keyfine göre değiştiriliyor. Bu ortamda daha önce ne olduğunu bilmek için yaşlı belleklerin anlatımı ile mümkün. Romanın ana kahramanı Winston, arşiv dairesinde çalışmaktadır ve yazılı kaynaklar verilen emirlere göre silinir ve yenisi yazılır.

TÜRKİYE’DE SÖZLÜ TARİHİN GELİŞİMİ

Türk tarih yazıcılığında sözlü tarihten her zaman yararlanılmıştır. Destanlar, menkıbeler, efsaneler, masallar, türküler, halk hikayeleri vb.

Cumhuriyetin ilk yılları 3B olarak bilinen Behice Boran, Pertev naili Boratav ve Niyazı Berkes sosyoloji, kültür, halkbilim ekseninde çalışmalar ile sözlü tarihin kurumsal temellerinin atılmasında bir başka önemli adımdır.

Pertev Naili BORATAV

1930-1940’ların ortasına kadar köylerde ve kasabalarda sözlü kültür ürünlerini yazıya geçirmiştir

Pertev Naili Boratav Ayrıca bakınız: https://tr.wikipedia.org/wiki/Pertev_Naili_Boratav
Pertev Naili Boratav Ayrıca bakınız: https://tr.wikipedia.org/wiki/Pertev_Naili_Boratav
Niyazı BERKES

1942 Ankara’nın 13 köyünde sözlü görüşmeler gerçekleştirmiştir.

Niyazı BERKES Ayrıca bknz:https://tr.wikipedia.org/wiki/Niyazi_Berkes
Niyazı BERKES Ayrıca bknz:https://tr.wikipedia.org/wiki/Niyazi_Berkes
Behice BORAN

Manisa ve ova köylerinde sözlü görüşmeler yapmıştır.

Sözlü iletişim tarihinde mekanların gelişimin işlevleri toplum üzerinde etkileri sözlü tarih ile aydınlığa kavuşabilir ve kapsamlı bir inceleme yürütülmelidir. Eğer bir konu üzerinde farklı türlerde yeterli kişi bazı oluşturulamaz ise bu sözlü tarihte geçersiz sayılır.

Behice BORAN Ayrıca bknz: https://tr.wikipedia.org/wiki/Behice_Boran
Behice BORAN Ayrıca bknz: https://tr.wikipedia.org/wiki/Behice_Boran

1995-1999 yılları arasında İstanbul’da farklı kuşak ve kökenlerden insanlarla yaptığı sözlü tarih görüşmelerine dayanıyor. Neyzi bu kitabında teker teker kişilerle görüşmüş ve genelleme yapmıştır. Genelleme yapılmak isteniyorsa farklı türlerde daha fazla belge daha fazla insan ile görüşülmesi gerekir. Tek bir kişi üzerinden genelleme yapılamaz.

Leyla NEYZİ İstanbul'da hatırlamak ve unutmak: birey, bellek ve aidiyet
Leyla NEYZİ İstanbul’da hatırlamak ve unutmak: birey, bellek ve aidiyet

Sözlü tarih ulaşım, Türk sinema tarihi ve sosyolojisi KİA’ları vs. bütün yaşanılan toplumsal olayları farklı bakış açıları ile açıklayabilir.

Sözlü tarih olaylardan çok olaylara bakış açılarıyla ilgilenir. Sözlü tarihte oluşan öznel olarak görülen örneklemler yazılı tarihte de olabilir çünkü yazılı tarihte kendi içerisinde özneldir. Yazarı ideolojik duruşu, siyasal, ekonomi vb. özellikleri yansıtabilir.

Doç. Dr. Serdar ÖZTÜRK(TÜRKİYE’DE SÖZLÜ TARİHTEN İLETİŞİM ARAŞTIRMALARINDA YARARLANMA ÜZERİNE NOTLAR) makalesinden yararlanılmıştır.

Etiketler: Türkiye
PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Monopol sistem ve zaruriyet

Sonraki Haber

The Piyanist Film analizi

Elifnur Mirza

Elifnur Mirza

Elifnur Mirza. Halkla ilişkiler ve organizasyon bölümü meslek lisesinden mezun oldu. Lisansını Erciyes Üniversitesi halkla ilişkiler ve tanıtım bölümde tamamladı. Şu an Erciyes Üniversitesi'nde sosyal ana bilim dalı Halkla ilişkiler ve tanıtım yüksek lisans öğrencisi.

İlgili Haberler

Yazarlar

Adam dediklerimiz

16 Kasım 2026
Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması
Yazarlar

Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması

16 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlış perondaki hayat

14 Kasım 2026
Yazarlar

Ödüllü yazar Betül Fırat’tan peş peşe yeni eserler serisi

14 Kasım 2026
Yazarlar

Sokrates’ten günümüze bilgelik

13 Kasım 2026
Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?
Yazarlar

Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?

13 Kasım 2026
Sonraki Haber
The Piyanist Film analizi

The Piyanist Film analizi

En Güncel Haberler

Öne Çıkan

17 Kasım altın fiyatları! Gram, çeyrek ve Cumhuriyet altını ne kadar? İşte son rakamlar

17 Kasım 2026
Gündem

17 Kasım konut fiyatları belli oluyor! İstanbul, Ankara ve İzmir’de son durum

17 Kasım 2026
Öne Çıkan

2027 KYK bursu ne kadar olacak? Bakan Bak’tan zam açıklaması! Yeni tutarlar ne zaman belli olacak?

17 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Şehrin akıllı çocukları için Bursa’da trafik eğitim parkı açıldı!

17 Kasım 2026
Yaşam

Karadeniz’e 300 milyon tonluk atık mı bırakılacak? Karadeniz’de büyük endişe!

16 Kasım 2026
Yaşam

Bakan Kacır’dan COP31’de kritik açıklama! Sanayide 100 milyon avroyu aşan finansman hedefi

16 Kasım 2026
Yaşam

Kum taneleriyle doğayı anlattı

16 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Üniversitelerde 4 yıllık eğitim 3 yıla mı düşecek? YÖK’ün yeni lisans modelinde son durum

- Haberton
17 Kasım 2026

Üniversitelerde 4 yıllık lisans eğitiminin 3 yılda tamamlanmasını sağlayacak yeni model, milyonlarca öğrenci ve üniversite adayının gündeminde. Yükseköğretim Kurulu (YÖK)...

Ebru sanatında renkler neden suyun üzerinde kalır? Yüzyıllık sanatın arkasındaki bilimsel sır

Safranbolu evleri neden birbirinin güneşini kesmiyor? Yüzyıllık mimarinin şaşırtan sırrı

Giresun’da insanlar neden ıslıkla konuşuyor? Dağların arasında doğan 500 yıllık gizemli dil!

Şanlıurfa’da mırra fincanı neden yere bırakılmaz? Yanlışlıkla bırakan altınla cezalandırılabilir!

Güncel Haber

17 Kasım altın fiyatları! Gram, çeyrek ve Cumhuriyet altını ne kadar? İşte son rakamlar

17 Kasım 2026

17 Kasım konut fiyatları belli oluyor! İstanbul, Ankara ve İzmir’de son durum

17 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton