Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanı Nihat Köse, “Dünyada KKKA’ya yakalanan kişilerde ölüm oranı yüzde 40’lara kadar çıkarken, ülkemizde bu oran yaklaşık yüzde 5 civarındadır” dedi.
Yaz ayları ile birlikte kenenin görünürlüğü artarken, uzmanlar özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşları KKKA vakalarına karşı uyarıyor. Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanı Nihat Köse, “Keneler genellikle yaz aylarında görülse de ilkbahardan sonra vakalarda ciddi artış yaşandı. Son dönemde ülkemizde Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) sıkça konuşulmaya başlandı. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, viral bir enfeksiyondur ve genellikle keneler aracılığıyla insanlara bulaşır. Keneler, virüsü taşıyan hayvanlardan aldıkları kan yoluyla bu hastalığı insanlara doğrudan bulaştırabilir” dedi.
‘BU HASTALIK ÖLÜMCÜL OLABİLİR’
Nihat Köse, “Bu hastalıktan korunmak için vatandaşlarımızın pikniğe ya da doğaya çıktıklarında bazı basit ama etkili önlemler alması şart. Örneğin; paçalarını çoraplarının içine sokmaları, vücutlarını dönüşte mutlaka kontrol etmeleri gerekir. Vücutta bir kene ya da ısırık izi olup olmadığı gözden geçirilmelidir. Eğer vücutta bir kene tespit edilirse, keneyi çıplak elle değil, mutlaka eldiven kullanarak çıkarmak gerekir. Kene ezilmeden, dikkatli bir şekilde çıkarılmalıdır.
Ancak en doğru yöntem, kişinin en yakın sağlık kuruluşuna başvurmasıdır. Orada profesyonel şekilde çıkarılan kene, bir Veteriner Araştırma Enstitüsü’ne gönderilerek türü belirlenebilir. Çünkü her kene bu virüsü taşımaz. Özellikle piknik ve doğa yürüyüşlerinin yaygın olduğu bölgelerde bu tür kontroller hayati önem taşır. Bu hastalık ölümcül olabilir. Dünyada KKKA’ya yakalanan kişilerde ölüm oranı yüzde 40’lara kadar çıkarken, ülkemizde bu oran yaklaşık yüzde 5 civarındadır. Ancak söz konusu insan hayatı olunca, bu oran da oldukça ciddi ve dikkate değerdir” diye konuştu.
‘KAN EMDİKÇE BÜYÜRLER’
Nihat Köse, “Önemli bir konu da keneyi ezmemektir. Çünkü keneyle bilinçsizce uğraşılırsa ezilebilir ve bu durumda kene, emdiği kanı geri vererek virüsü vücuda daha kolay yayabilir. Bu nedenle vatandaşlarımızın keneyle karşılaştıklarında en yakın sağlık kuruluşuna giderek profesyonel destek alması en doğru yaklaşım olacaktır. Kene denince akla büyük canlılar gelmemelidir. Toplu iğne ucu kadar küçük keneler bile vücudumuza tutunabilir.
Kan emdikçe büyürler ve kuru fasulye büyüklüğüne kadar ulaşabilirler. Ancak başlangıçta çok küçük olduklarını unutmamak gerekir. Keneler uçan parazitler değildir; size ancak arazide, doğrudan temasla ulaşabilirler. Bu nedenle dikkatli olmakta fayda var. Açık renkli kıyafetler giyerek üzerinizdeki keneleri daha kolay fark edebilirsiniz. Keneler, bu virüsün taşıyıcılarıdır; insanı ısırdıklarında virüsü vücuda aktarabilirler” dedi.
‘BİLİNÇSİZ MÜDAHALE’ UYARISI: YAYILMASINA ZEMİN HAZIRLAR
Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanı Nihat Köse, “Ayrıca KKKA hastalığı geçirmiş bir insanın kanıyla ya da virüs taşıyan bir hayvanın kanıyla temas edilmesi durumunda da bulaş riski vardır. Evcil hayvan sahipleri de dikkatli olmalı; hayvanlarına düzenli olarak kene ilaçları ve parazit aşıları yaptırmalıdır. Ayrıca doğaya giden kişilerin sinek kovucu sprey ya da losyon kullanmaları da faydalı olacaktır. Vücudunuzda bir kene ısırığı varsa, ‘bize bir şey olmaz, ezip geçelim’ yaklaşımı kesinlikle doğru değildir.
Bir veteriner hekim olarak belirtmek isterim ki virüs taşıyan keneleri dış görünüşlerinden ayırt etmek mümkün değildir; mutlaka laboratuvar ortamında incelenmeleri gerekir ‘Bana bir şey olmaz’, ‘Yıllardır bu işle uğraşıyorum, bana hastalık bulaşmaz’ gibi düşünceler son derece yanlıştır. Çünkü KKKA gibi ciddi hastalıklar, bağışıklık ayırt etmeksizin herkese bulaşabilir. Bu hastalık bulaştığında vücutta kırgınlık, yüksek ateş, kas ağrısı ve bazı kanama odakları gibi ciddi belirtiler ortaya çıkar. Bu yüzden kene ısırığını fark eden kişilerin, semptomların başlamasını beklemeden en kısa sürede sağlık kuruluşlarına başvurmaları hayati önem taşır. Ayrıca keneye kesinlikle çıplak elle dokunulmamalı; çıkartılması gerekiyorsa eldiven giyilmeli ya da profesyonel yardım alınmalıdır. Bilinçsizce yapılan her müdahale, virüsün yayılmasına zemin hazırlayabilir. Virüsü hayvanlar taşır ancak hasta olmazlar” diye konuştu.
