Türkiye, iklim değişikliği ve kuraklık tehdidine karşı 2027 su yılına son yılların en yüksek yağış rakamlarıyla girdi.
Geçen yıla göre yüzde 75, uzun yıllar ortalamasına göre ise yüzde 30’lar civarında yağış artışı olduğunu belirten Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Bugün itibarıyla İstanbul’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3, Ankara’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3 ve İzmir’deki barajlarımızın doluluk oranı ise yüzde 39,4’e erişmiş durumda. Bodrum’da bu rakam yüzde 70’ler civarında” dedi.
Türkiye genelinde ekim ayı itibarıyla 2027 su yılına girilirken, 1960’lı yıllardan bu yana kaydedilen en yüksek yağış oranları elde edildi. Avrupa genelinde kuraklık ve sıcak hava dalgaları etkili olurken, Türkiye geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 75, uzun yıllar ortalamasına göre ise yüzde 30 civarında daha fazla yağış aldı. Bu artış, büyükşehirlerde ve turizm merkezlerinde yaşanan içme suyu krizini büyük oranda hafifletti.
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Ekim ayı itibarıyla 2027 su yılına girmiş bulunmaktayız. Geçtiğimiz su yılı içerisinde Avrupa’nın büyük bir kısmında kuraklık ve sıcak hava dalgaları baş gösterirken, Türkiye bu dönemde ciddi yağışlar alarak rekor miktarda yağış rakamlarıyla karşı karşıya kaldı. Geçtiğimiz yıla nazaran yüzde 75 civarında, uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 30’lar civarında bir yağış artışı söz konusu ki bu, 1960’lı yıllardan bu yana gözlenen en yüksek yağış rakamını ifade ediyor. Yine geçtiğimiz dönemde ülkemizde büyükşehirlerimizin çoğunda kuraklık etkileri nedeniyle içme suyu temininde büyük zorluklar yaşanmış ve rezervuarlarımızın çoğu kurumuştu.
Bugün itibarıyla İstanbul’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3, Ankara’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3 ve İzmir’deki barajlarımızın doluluk oranı ise yüzde 39,4’e erişmiş durumda. Bodrum’da bu rakam yüzde 70’ler civarında” dedi.
Tahtalı Barajı’ndaki su seviyesinde 5 katlık artış var
İzmir’deki su durumu ile ilgili değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Özçelik, “İzmir’de geçen yıl içerisinde hemen bütün barajlar kurumuştu. Buradaki en önemli iki baraj Tahtalı Barajı ve Gördes Barajı. Tahtalı ve Gördes barajlarındaki su miktarı ciddi oranda arttı. Tahtalı Barajı’ndaki su miktarı geçtiğimiz yıla oranla 5 kat arttı.
Yüzde 500 oranında bir artış söz konusu. Gördes Barajı’nda da ciddi miktarda bir su var. Şu an için doluluk oranı yüzde 30’lar civarında. Toplamda 331 milyon metreküplük suyumuz var.
Yeraltı suyu ile beraber değerlendirdiğimiz zaman toplam ihtiyaç olan yıllık 330 milyon metreküpün oldukça üzerinde. İzmir bunu, bu dönemi etkin bir şekilde kullanmalı ve gelecek dönemdeki gelen yağışlarla beraber şehrin içme suyu ihtiyacını karşılamak için gerekli planlamaları yapmalı” dedi.
Bodrum’da barajlarda toplamda 62 milyon metreküplük rezerv var
Muğla’nın Bodrum ilçesindeki su durumuna da değinen Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Bodrum’da uzunca bir süreden beri kuraklık etkileriyle mücadele ediliyordu. Geçen yıl gerek Mumcular Barajı gerekse Geyik Barajı tamamen kurumuştu. Bugün itibarıyla Mumcular Barajı’nda yüzde 62, Geyik Barajı’nda yüzde 69 doluluk söz konusu. Milas’a içme suyu temin eden Akgedik Barajı’nda da yüzde 76 oranında bir su var. Gerektiği durumlarda buradan da Bodrum’a içme suyu temin edilebiliyor. Toplamda 62 milyon metreküplük bir rezervimiz var. Yer altı sularıyla beraber düşündüğümüzde Bodrum’un içme suyu ihtiyacı olan yıllık 38 milyon metreküpün üzerinde bir su söz konusu. Bodrum’da yüzde 70 bir doluluk var. Ancak Bodrum’un su temininden çok suyun iletilmesi noktasında büyük problemleri var. İçme suyu iletim hattı patlaklarının önüne geçilmesiyle önümüzdeki kış yağışlarıyla beraber Bodrum’un su ihtiyacının karşılanmasını umut ediyoruz.” dedi.
İstanbul’da etkin kullanım uyarısı
Prof. Dr. Özçelik, İstanbul ile ilgili yaptığı değerlendirmede ise “İstanbul geçtiğimiz yıllarda aldığı yağışlar neticesinde su sıkıntısına girmişti. Avrupa Yakası’nın en önemli iki barajı Terkos ve Büyükçekmece Barajı’nda doluluk oranları sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 28 civarında. Asya Yakası’nda ise Ömerli ve Darlık Barajı’ndaki doluluk oranı yüzde 50’lerin üzerinde. Barajlarımızda toplam su miktarı 332 milyon metreküp civarında. Buna Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden gelen yaklaşık 600 milyon metreküplük suyu da koyduğumuz zaman 932 milyon metreküplük net su hacmine tekabül ediyor. Bu ise toplam yıllık su ihtiyacı olan 1.2 milyar metreküpün altında. Önümüzdeki dönemde İstanbul’da su kaynaklarımızı etkin kullanmamız gerektiği için bize önemli işaretler veriyor” dedi.
Ankara’da doluluk oranı yüzde 216 arttı
Ankara’daki dolulukla ilgili de bilgi veren Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Ankara’da doluluk oranı ciddi miktarda arttı. Geçen yıla nazaran yüzde 216 oranında bir doluluk oranında artış söz konusu. Hatırlayacağınız üzere Ankara’da Çamlıdere Barajı, Kesikköprü ve Kurtboğazı Barajı sisteminden gelen sularla şehrin içme suyu temini karşılanmaya çalışılıyor. Buradaki doluluk oranı sizi aldatmasın; Ankara’daki toplam depolama hacmimiz oldukça yüksek, yaklaşık 1.45 milyar metreküp.
Bu doluluk oranında dahi şehirde ciddi miktarda su söz konusu. Yaklaşık 557 milyon metreküplük bir su hacmimiz şu an için mevcut. Yıllık 430 milyon metreküplük bir ihtiyacı yeterince karşılayacak düzeyde. Bunu etkin bir şekilde kullanarak su yılı içerisindeki gelecek yağışlarla beraber Ankara’nın içme suyu teminini disiplinli şekilde planlamamız lazım.
Tabii hatırlayacak olursanız buradaki sorun sadece barajlardaki su miktarı değil, şehre suyun iletilebilmesi sorunu. Gerek Kurtboğazı, gerek Çamlıdere ve gerekse Kesikköprü’den gelen hatlarda herhangi bir arıza meydana gelmesi durumunda şehir tekrar su sıkıntısıyla karşı karşıya kalmayacaktır” diye konuştu.
