Türk Mitolojisinde Tanrılar… Türk kültürünün ve tarihinin ilk izleri Türk mitlerinde yani eski inançlarındadır.
Aynı zamanda kültürü taşlarda, kayalarda, sanat eserlerinde, destanlarında da görebiliriz. Mit, içinde din unsurları taşıyan kutsal gerçeklik olarak ele alınan, evrenin ve dünyanın sembolik yaratılışının maceralarının eski kültürlerde ki sembolik açıklamasıdır. Mitler genellikle yaratılışla ilgilidir ve mitlerde ki kişiler doğaüstü varlıklar ve tanrılardır. Türk milletinin kültüründe var olan inançlar, tanrılar, kutsal ruhlar, kahramanlar, evrenler ve yaratılışlarla ilgili sözlü ya da yazılı anlatımlar Türk mitolojisi olarak değerlendirilir.
Tanrıların insanüstü özelliklere sahip olduğu ve yaratıcı güçleri olduğu düşünülürken, beceri ve güçlerine göre isimler verilmektedir. Türk mitolojisinde Tanrı isimleri Gök Tanrı-Kök Tengri, Kuday, Ürüng Ayığ Toyon, Kayra Han, Abıyaş Kan, Ülgen ve Kurbıstan, Iduk’tur.
Gök Tanrı-Kök Tengri
Gökte olduğuna inanılan Tek Tanrıdır. Her şeyin hakimidir. Eski Türklerin Gök Tengri ve Yağız Yir’e (Bereket Tanrısı) taptığı ve törenler yaptığına dair bilgiler mevcuttur. Türk mitlerinde Gök Tanrı ve Yağız Yir kam dualarında birlikte söylenmektedir. Orhun yazıtlarında Gök Tanrı ve Yağız Yir birlikte yazılır.
Ürüng Ayığ Toyon
Türk mitolojisinde, Gökyüzü Tanrıçası olarak bilinir. Dünyanın ana kutudur ve bütün ana kutların yaratıcısıdır.
Kayra Han
Altay Türklerine göre en büyük tanrıdır. Ayığ Han olarak da bilinmektedir. Gökyüzünün on yedinci katında oturduğuna, kışı yeryüzünde yazı ise gökyüzünde geçirdiğine, yıldırım ve şimşekler çaktırdığına inanılan Tanrı. Kimin başına yıldırım düşerse o kişinin Kam olduğu düşünülür.
Ülgen
Altay Türklerinin mitlerinde Gök Tanrı’nın oğlu ve gökyüzünün hakimi olarak bilinir. İyilik ve merhamet tanrısıdır. Gökteki varlıkların hakimi, onların yaratıcısı ve yöneticisidir. Ülgen’in ay ve güneşin arkasında ve yıldızların üzerinde, göğün on altıncı katında yaşadığın ve Altındağ da altın kapılı bir sarayda altın bir tahtta oturduğuna inanılır.
