Gıda ve yemlerde taklit ve tağşiş yapılamaz. Taklit ve tağşiş ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez. Gıda ve yem işletmeleri ürettiği, ithal ettikleri ürünlerin mevzuata uygunluğundan sorumludur.
Gıda kaynaklı sorunlar, sadece insan sağlığına etkilemekle kalmayan bunun ötesinde kişilerin toplumların ve sektörlerin nihayetinde ülkelerin ekonomik ve sosyal yapılarını etkilemektedir. Küresel ölçekte bakıldığında gıda ticareti, gıda ihraç eden ülkelere, döviz sağlaması yanında, sektöre katma değer getirmekte ve milli gelire önemli katkılar yapmaktadır. Ancak, bütün bunlara yönelik gıda kaynaklı risklerin, toplumun her katmanını ciddi bir boyutta etkilemektedir.
Gıda Takliti Nedir?
Gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin şekil, bileşim niteliklerin itibariyle kendisinde olmayan özellikleri sahip gibi göstermeleridir.
Gıda Tağşiş Nedir?
Gıda maddelerin mevcutta veya veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesine ifade eden tağşişle bir ürünün doğal içeriğine yabancı veya ucuz bir madde ekleyerek ve içeriğindeki değerli bir bileşenin bir kısmını veya tamamını değiştirerek haksız kazanç sağlanır.
Gıda ve yemlerde taklit ve tağşiş yapılamaz. Taklit ve tağşiş ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez. Gıda ve yem işletmeleri ürettiği, ithal ettikleri ürünlerin mevzuata uygunluğundan sorumludur.
Evrenin sınırlı kaynaklı olması ve insan ihtiyaçlarının sınırsız olması dünyadaki tüketim artışı sağlıklı ve güvenli gıda gittikçe artmaktadır.Son yıllarda teklonojisinde gelişmesi, gıda fiyatlarının dünyada artış olması, gıda firmaların dünyada rekabet içinde olması ekonomik nedenler dünyadaki ekonomik çalkantısında rekabeti kızıştırmaktadır. Bu nedenle gıdada taklit ve tağşişlerde oldukça artış olmaktadır.
Ülkemizde son yıllarda tüketicilerin bilinçlenmesi ülkelerin gıda konularında daha sağlıklı, güvenli gıda üretme konusunda önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Güvenli gıdanın üretilmesi ise gıda güvenliği sisteminin doğru kurulmasıyla ve sürdürülebilirliğidir. Üretim zincirinin bir halkasında bir noktadaki meydana gelen aksaklık tüketime sunulan gıdanın güvenliğini riske atmaktadır.
Ülkemizde 5996 sayılı kanun ve bu kanunun çerçevesinde dair yönetmelik ve hükümlerin gerekli mevzuatlarıyla laboratuvar analizi sonucu taklit ve tağşiş yaptığı tespit edilen veya kişilerin hayatını ve sağlığını tehdit edecek şekilde gıdalarda değişiklik yapan firmaların adı, ürün adı, markası, parti veya seri numarası 2012 yılından itibaren kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Gıdalarda Yapılan Taklit ve Tağşiş Nelerdir?
Natural zeytinyağında kendi türeviyle ve diğer bitkisel tohum ve yağlarının karıştırılması. Yoğurtta daha kıvamlı olması için jelatin kullanılması. Kırmızı ette ve et ürünlerinde kanatlı etti, tırnak eti, domuz eti gibi farklı etlerin tüketime sunulması. Salam, sucuk, jampon gibi ürünlerde kıkırdak, kemik gibi yağıların ürüne katılması. Takviye edici gıdalarda ilaç etken maddesi ilavesiyle tümüyle insan sağlığını ölümcül olabilecek bir şekilde tehlikeye atmaktadır. Siyah çayda ve baharatlarda mevzuatta yasak olan kodekse aykırı olan yasak boya etken maddeleri talaş gibi gizli bir çok gıda taklit ve tağşişleri dünyada mevcuttur.
Arısız bal olarak üretilen mısır şurubuna bal enzimi katılmasıyla, arıya şeker şurubu vererek bal tüketimini ve sahte bal ile gerçeğin karıştırılması süt ürünlerine bitkisel yağ eklenmesi vb. Tereyağında bitkisel veya boya katılması nişasta, jelatin ve pektin eklenmesiyle yoğurt ürünlerinde uzun skt. ve kıvamlı olmasıdır. Eski kaşar peyniri tekrar kullanılarak yüksek ısı nitrit ve nitrat yardımıyla krem peynirine dönüştürülmesi.Çikolata, kahve içeceklerde (enerji içecekleri) etken madde sildenafil, tadalafil vb. etken madde kullanımı bunlar gıda hilekarşığına örnek olabilir. Ticari ve ekonomik hazlar. Raf ömrünü uzatma, göze hitap etme daha ucuz ham madde erişim her zaman için hilekarlar bu yola uğramaktadır.
Gıda Tüketiminde Gıda Tüketicileri Nelere Dikkat Etmeli?
Gıda okuryazarlığı günlük hayatımızda kullanmalıyız. İşletme kayıt numarası sorgulanmalı işletme kayıt numarası etiket veya ambalaj üzerinde zorunlu olarak bulunması gerekmektedir. Her tüketici aldığı üründeki işletme kayıt numarasını sorgulamalı. Bir gıda etiketinde gıdanın adı, bileşen listesi, gıdanın bileşen listesi, gıdanın net miktarı, tavsiye edilen tüketim tarihi, özel muhafaza koşulları, gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı, adresi, alerjen bilgisi ve parti numarası sorgulamakla etiket okuryazarlığı kazanılmadır.
