Türkiye’de kurutulmuş domates ihracatının 3’te 2’sinin yapıldığı, İzmir’in Torbalı ilçesinde domatesler, oluşturulan sergilerde kavurucu sıcakta özenle kurutuluyor. 6-7 gün içinde kuruyan domatesler, ABD ve Almanya ile Belçika dahil 100’e yakın ülkeye ihraç ediliyor.
Torbalı ilçesinde 21 bin hektarlık alanda yetiştirilen domatesler, oluşturulan sergilerde kurutulup, fabrikalarda işlenerek ihraç ediliyor. Nisanda ekimi yapılan domatesler, önce hasat ediliyor, temmuz ve ağustos aylarında ise kurutma işleminden geçiriliyor. Türkiye’de kurutulmuş domates ihracatının 3’te 2’sinin yapıldığı Torbalı’da ilaçlanan domatesler, kesilerek kavurucu sıcakta kurumaya bırakılıyor. Uygun nem oranı, güneş açısı ve rüzgarın da etkisiyle 6-7 gün içinde kuruyan domatesler, ABD ve Almanya ile Belçika dahil 100’e yakın ülkeye ihraç ediliyor.
‘TÜRKİYE’NİN DOMETES ÜRETİM ÜSSÜ’
İlçenin önemli üretim üssü olduğunu belirten Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, “Nisan ayında fideler toprakla buluşuyor ve domates zamanla yetişiyor. Ovamızdaki domatesler toplanıyor ve ikiye bölünerek sergide kurutulmaya bırakılıyor. Türkiye’nin domates üretim üssü Torbalıdır. Hem ovamızda yetişiyor hem de ovamızda kurutuluyor ve bölgedeki fabrikalarda işlenerek dünyanın dört bir yanındaki ülkelere gönderiliyor. Torbalı’daki nem oranı, güneş açısı ve rüzgar, Türkiye’nin başka hiçbir yerinde yok. Bunun için Torbalı önemli bir üretim üssü haline geldi” dedi.
‘PİZZA VE MAKARNA GİBİ YİYECEKLERDE KULLANILIYOR’
Güneşe bırakılan domateslerin rüzgar ve nemin durumuna göre 5 ile 7 gün arasında kuruduğunu anlatan Olgun, “Kuru domatesler, fabrikalara gönderiliyor ve yeni bir işlem başlıyor. Domatesler yıkanıyor ve tekrar güneşe bırakılıyor. Daha sonra zeytinyağı ve sarımsakla soslanarak paketleniyor. Ürünümüzün fazla olduğu dönemler var. Şu anda domates çok fazla.
Bu yüzden meyve ve sebzelerin kurutulmasına önem veriyoruz. 21 bin hektarlık alanımızda domates yetişiyor ancak bunun hepsinin tüketilmesi mümkün değil. Meyve sebzelerin kurutulması son dönemde oldukça yaygınlaştı. Bu sene 100 milyon dolar ihracat hedefimiz var. ABD, Almanya, Belçika, Japonya gibi toplamda 100’e yakın ülkeye gönderiliyor. Kurutulmuş domatesler pizza, makarna, sandviç gibi yiyeceklerde yoğun olarak kullanılıyor” diye konuştu.
‘KAVURUCU SICAKTA BU İŞİ YAPMAK KOLAY DEĞİL’
Torbalı Ticaret Odası olarak tarıma dayalı sanayiyi geliştirmek istediklerini kaydeden Olgun, “İlçemizdeki fabrikaların aynı zamanda ürünlerimizi işleyen fabrikalar olmasını hedefliyoruz. Son yıllarda Diyarbakır, Urfa, Manisa bölgelerinde de kurutma işlemi yapılmaya başladı. Aynı zamanda ülkemizin çeşitli yerlerinde yaygınlaştırmaya çalışıyoruz. Kurutma süreci; temmuz ayının son haftasından ağustos ayının son haftasına kadar devam ediyor. Kurutma işleminde işçiler, sabah ezanından akşam ezanına kadar ovada görev yapıyor. Kavurucu sıcakta bu işlemi yapmak kolay değil. Çok ciddi bir emek var” dedi.
Domateslerin kurutma işleminde görev alan Halit Çoban, “6-7 günde domatesler kurutuluyor ve firmalara gönderiliyor. Buradaki işçilerimiz dışarıdan geliyor. Kesim gün boyu devam ediyor. Kesimden sonra ilaçlama işlemi ile domatesler kurutmaya bırakılıyor. Rüzgarlı havalarda domates daha erken kuruyor. Çok rüzgar olduğu zaman da sergiye zarar veriyor. İdeal hava koşullarının oluşması lazım. Zahmetli ve masraflı bir iş. Herkes elinden geleni yapmaya çalışıyor” diye konuştu.
Üreticilerden Reşat Başak ise “Kuru domatesin bu yılki kilo fiyatı netleşmedi ancak tahminlerimize göre 70-80 TL’yi bulacak. Bu sene 500 dönümlük araziye domates ektik. Verimlerimiz de güzel. Ürünlerimizi toplayıp, sergide kurutuyor ve firmalara gönderiyoruz” dedi.
