Türkiye Jokey Kulübü’nün (TJK) Elazığ Hipodromu’nda hayata geçirdiği çevre dostu ‘Kum Pist Atığı Geri Dönüşüm Projesi’ (KUPA) sayesinde atık kumlar, yapay zeka destekli yöntemlerle geri dönüşüme kazandırılıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan tarafından hayata geçirilen ‘Sıfır Atık Projesi’ne destek amacıyla Türkiye Jokey Kulübü Elazığ Bölge Müdürlüğü’nce Kum Pist Atığı Geri Dönüşüm Projesi (KUPA) ele alındı. Fırat ve İnönü üniversitelerinin iş birlikleriyle desteklenen proje ile yarış pistlerinde işlevini yitiren kumların yapay zeka destekli yöntemlerle geri dönüştürülmesi sağlanıyor. KUPA sadece pistler için değil; binicilik tesisleri, inşaat ve sanayi gibi alanlarda da kullanılabilecek geri dönüştürülmüş malzeme üretimini mümkün kılıyor.
Türkiye’nin sıfır emisyon hedefleriyle ve Avrupa Yeşil Mutabakatı ile uyum içinde yürütülen proje, çevresel faydalarının yanı sıra yıllık 40 bin tonluk kum ihtiyacını karşılayarak ekonomik katkı da sunuyor. Proje ile Türkiye Jokey Kulübü, doğal kaynakların korunmasını, enerji tasarrufunu ve sürdürülebilir kalkınmayı atçılık sektörüne entegre etmeyi amaçlıyor.
‘PROJEMİZ TAMAMIYLA ÇEVRESEL BİR PROJEDİR’
Elazığ Hipodrom Müdürü Muhammet Demirçelik, projenin Avrupa Yeşil Mutabakatı’na, sürdürülebilirlik ve diğer ekonomik kurallarına uygun bir proje olduğunu ifade ederek, “Bu proje başta Sayın Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan Hanımefendinin ülke çapında başlatmış olduğu ‘Sıfır Atık Projesi’ne destek olmak ve hipodromumuzda bulunan pistlerde çıkan atıl kumların tekrar değerlendirilerek dönüştürülmesini hedeflemektedir. Bu süreçte birçok analiz ve deneme yapıldı. İnönü Üniversitesi Madencilik Fakültesi de konuya dahil oldu. Pistlerimizden her yıl topladığımız yaklaşık 10 bin ton kumun yıkanıp, elenerek tekrar geri dönüştürülebileceğini anlamış bulunmaktayız.
Buradaki sistemimizde Karayolları Bölge Müdürlüğümüzden elde ettiğimiz bir makineyle pistlerimizde elde ettiğimiz kumu tekrar yıkama ve eleme işleminden gerçekleştiriyoruz. Buradaki kil malzeme, çökertme havuzunda çökertilerek Yurtbaşı Belediyesi’ne verilecek. Onlar da kaplamalık, parkeleme alanında bunu kullanacaklar. Projemiz tamamıyla çevresel bir projedir. KUPA projesi, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na, sürdürülebilirlik ve diğer ekonomik kurallarına uygun bir projedir” dedi.
‘KISITLI DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ’
Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bahar Demirel, “Üniversitenin neler yapabileceğini konuştuk ve pistlerden her yıl toplanan birçok kumun geri dönüştürülebileceği fikri hakim oldu. Daha sonra yaptığımız laboratuvar analizlerinde gördük ki kumun yüzde 60’a yakın kısmı dayanıklılık açısından yine pistlerden kullanılabilecek durumda. Kil olarak da yeterli miktarda dayanıklılığa sahip olacak boyutlara sahipti. Bu durumda bu atığı neden çevre kirliliği olarak ortada bırakalım diye düşündük ve hep beraber TÜBİTAK projesi yapmak fikri ortaya çıktı. TÜBİTAK’ta inceleme aşamasında olan bir projemiz var.
Projemizde kimya, mekatronik ve yazılım mühendisleri arkadaşlarımız danışmanlık yapmak üzere ve ben inşaat mühendisi olarak da bulunuyorum. Bu konuda bilgi birikimlerimizi bir araya getirerek, böyle bir tesisi daha modernize ederek nasıl hayata geçirebiliriz fikri hakim şu an. Umuyorum ki TÜBİTAK’ın da bu çevreye duyarlı projeye desteği olacak. Projemiz şu anda hayata geçti ama bundan sonraki aşamasında da daha iyi boyutlara getirmek üzere çabamız sürecek. Bu atıkların geri dönüştürülmesi kısıtlı doğal kaynakların kullanımı açısından da kum ocaklarının uzun yıllar devam etmesi açısından da çok önemli bir faydaya sahip” diye konuştu.
