Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Filistin, Gazze ve Kudüs içerikli videoları kısıtlanan bir gazetecinin başvurusunu karara bağlayarak, ‘Siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği’ gerekçesiyle Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi’ne üst sınırdan 204 bin 285 TL idari para cezası verdi.
Tihek’e başvuruda bulunan bir gazeteci; YouTube platformundaki sanal medya kanalına defalarca uyarı yapılarak, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarıyla ilgili kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla yaptığı paylaşımlarının kısıtlandığını, sansüre yönelik itirazlarının gerekçesiz reddedildiğini, platforma ‘Filistin’, ‘Gazze’ ve ‘Kudüs’ başlıklı yeni videolar yükleyemediğini ve kanalının kapatılacağı yönünde uyarılar aldığını ifade etti.
Gazeteci, bu kısıtlamalar nedeniyle mesleğinin gereği olan habercilik faaliyetlerini mecrada sürdüremez hale geldiğini belirtti.
‘Videolar haber niteliğinde’
İnceleme sonucunda Kurul, yüklenmek istenen içeriklerin İsrail’in Filistin halkına yönelik yürüttüğü soykırım eylemlerine ve toplumsal tepkilere ilişkin haber niteliği taşıdığını tespit etti. Videoların ‘Şiddet propagandası’ olmadığını belirleyen Kurul, içeriklerde İsrail’in Gazze’de soykırım suçu işlediğine dair makul gerekçelerin bulunduğuna hükmetti.
Kararda, basının ‘Kamu bekçisi’ rolü gereği toplumsal olayları duyurma görevi olduğu, söz konusu videoların hakikate ışık tuttuğu ifade edildi.
‘Siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık’
Kurul, Gazze’deki insanlık trajedisine karşı duruş sergilemenin ve bunu haberleştirmenin kişinin sosyopolitik tutumunu yansıttığını belirterek, videolara getirilen kısıtlamayı ‘siyasi ve felsefi görüş’ temelinde ‘ayrımcı muamele’ olarak değerlendirdi.
Kararda, bu engellemelerin basın mensupları üzerinde otosansüre yol açacak ‘caydırıcı bir etki’ yarattığı vurgulandı. Ayrıca, YouTube’un itiraz süreçlerinde sunduğu yanıtların soyut olduğu ve etkili bir başvuru yolunu engellediği not edildi.
‘Uygulamalar çifte standart içeriyor’
Tihek kararında, İsrail yanlısı içeriklere kısıtlama getirilmezken, Filistinlilere yönelik soykırımı duyuran içeriklerin sistematik olarak engellenmesinin ‘çifte standart’ olduğu vurgulandı. Başvuranın, benzer durumdaki diğer kullanıcılara kıyasla farklı muameleye tabi tutulduğu ve şirketin bu farklılığı haklı çıkaracak makul bir neden sunmadığı kaydedildi.
Müdahalenin hem haber yayma hakkına hem de kamunun haber alma hakkına yönelik bir sansür niteliği taşıdığına, demokratik topluma uygun olmadığına kanaat getirildi.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu, ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek, Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi’ne üst sınırdan 204 bin 285 lira idari para cezası uygulanmasına oy birliğiyle karar verdi.
