Vatandaşların mağduriyetine sebep olan uygulamaları mercek altına alan Ticaret Bakanlığı’ndan marketlere bayram denetimi.
Ankara’da Kurban Bayramı öncesi Ticaret Bakanlığı ekipleri tarafından marketlere yönelik denetim yapıldı.
Ticaret Bakanlığı, fahiş fiyat uygulamaları ve stokçuluk faaliyetlerine yönelik denetimlerini, Kurban Bayramı öncesinde de sürdürdü. Yurt genelinde eş zamanlı olarak yürütülen denetim kapsamında vatandaş mağduriyetine sebep olan ve piyasadaki adil rekabet ortamını bozan uygulamalar mercek altına alındı. Ankara’da İl Ticaret Müdürü Elif Tan başkanlığında yürütülen denetimde, zincir marketler, gıda ile bayramlık ürün satışı yapılan işletmeler incelendi. Denetimde temel gıdaların yanı sıra tatlı, kahvaltılık, kuru yemiş ve şeker gibi ürünlerin fiyat etiketleri incelendi.
‘UYGUNSUZLUK OLAN HER BİR ÜRÜN İÇİN İDARİ CEZAMIZ SÖZ KONUSU’
İl Ticaret Müdürü Elif Tan, denetimlerine yoğun olarak devam ettiklerini belirterek, “Fiyat etiketi ve haksız fiyat yönünden denetimler yapıyoruz. Fiyat etiketinde olması gereken unsurlar var, buna bakıyoruz. Ayrıca kasa fiyatı ile ürünün raf fiyatı arasında bir fark olup olmadığının kontrolünü yapıyoruz. Uygunsuzluk olan her bir ürün için idari cezamız söz konusu. Ayrıca haksız fiyatla ilgili de özellikle temel gıda ve temel ihtiyaç maddelerinde haksız fiyat şüphesi oluşan ürünlere yönelik alış ve satış faturalarını talep ediyoruz işletmeden. Bunları bakanlığımıza gönderiyoruz. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’nda değerlendirilerek bir uygunsuzluk halinde cezai yaptırım uygulanıyor” dedi.
Tan, vatandaşların karşılaştıkları uygunsuzlukları İl Ticaret Müdürlükleri, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi ve Haksız Fiyat Artışı Bildirimi Mobil Uygulaması üzerinden bildirmeleri durumunda, söz konusu işletmeye denetim ekiplerinin gönderileceğini söyledi.
İzmir’de marketlerde ‘fahiş fiyat’ ve ‘etiket’ denetimi
İzmir’de Ticaret Bakanlığı ekipleri, yaklaşan Kurban Bayramı öncesi marketlerde temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine yönelik fahiş fiyat ve etiket denetimi yaptı.
Ticaret Bakanlığı ekipleri tarafından düzenli olarak gerçekleştirilen fahiş fiyat ve etiket denetimleri, Kurban Bayramı öncesi artırıldı. Bakanlık ekipleri İstanbul, İzmir ve Ankara’nın da aralarında bulunduğu 10 ildeki marketlerde temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine yönelik denetim yaptı. Çok sayıda marketi ziyaret eden ekipler, ürünlerin fahiş fiyatla satılıp, satılmadığını kontrol ederek, raflardaki etiket ile kasa fiyatları arasında fark olup, olmadığını inceledi. Meyve ve sebze reyonlarında ise ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi, Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden kontrol edildi.
‘DENETİMLER DAHA DA SIKLAŞTIRILMIŞTIR’
Bakanlık yetkilileri tarafından yapılan açıklamada ise “Bakanlığımızın talimatları doğrultusunda ilimizde müdürlüğümüzün ekiplerince düzenli bir şekilde her gün haksız fiyat artışı, fiyat etiketi ve iç ticarete ilişkin görev alanımızdaki tüm mevzuat uyarınca yaygın ve yoğun bir denetim uygulanmaktadır. Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde yaptığımız denetimler daha da sıklaştırılmıştır. Bayramı fırsata çevirmeye çalışan ve tüketicilerimizin talep ettiği ürünlerin fiyatlarına haksız artış yapan işletmeler denetim ekiplerimizce tespit edilmekte ve tespit ettiğimiz işletmeler Bakanlığımıza rapor edilmektedir. Bakanlığımızca bu işletmelere her bir aykırı eylem için 1 milyon 439 bin 300 TL’ye varan idari para cezası uygulamaktadır” denildi.
11 MİLYON 378 BİN TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANDI
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:
“Diğer taraftan yine eş zamanlı olarak müdürlük personelimizce fiyat etiketi mevzuatı uyarınca etiket, tarife ve menü denetimleri gerçekleştirilmektedir. Bu doğrultuda İzmir’de yılbaşından bugüne 10 binin üzerinde işletmenin yaklaşık 300 bini ürünü fiyat etiketi mevzuatı kapsamında denetlenmiş olup, tespit edilen aykırılıklara 11 milyon 378 bin TL idari para cezası uygulanmıştır. İzmir Ticaret İl Müdürlüğü olarak vatandaşlarımızın hak ve menfaatlerini korumak, işletmelerin fahiş fiyat artışlarıyla haksız ve hukuka aykırı kazanç elde etmelerini engellemek amacıyla Bakanlığımızın talimatları ve koordinasyonunda çalışmalarımıza ve denetimlerimize ara vermeden devam edilecektir.”
Konya’da Kurban Bayramı öncesi marketlerde denetim
Konya’da Ticaret İl Müdürlüğü görevlileri Kurban Bayramı öncesinde marketlerde denetim yaptı. Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan, “En çok etiket denetimleri üzerinde duruyoruz. Biz her türlü tüketiciyi ilgilendiren konularda elimizden geldiğince vatandaşımızın yanındayız. O noktada kafalarına takılan bir şey olursa her zaman bize ulaşabilirler” dedi.
Konya Ticaret İl Müdürlüğü görevlileri, marketlerde temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine fahiş fiyat denetimi gerçekleştirdi. Görevliler manav, kasap ve temizlik reyonlarında bulunan temel ürünlerin etiket fiyatlarını kontrol edip, not aldı. Ürünlerin etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olup olmadığına, etiketlerin değişim tarihine bakılarak, önceki fiyatlar da kontrol edildi. Meyve ve sebze reyonunda ise ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi Hal Kayıt Sistemi üzerinden denetlendi. Bugün yapılan kontrolde herhangi bir olumsuzluğa rastlanmadı.
Konya’da ekipleriyle her gün denetim yapıldığını belirten Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan, “Kurban Bayramı yaklaşmakta olup, tüketicilerimiz adına tüketicilerimiz için sahada denetimlerimizi daha da sıklaştırdık. Bu noktada market denetimleri, piyasa gözetim denetimleri, etiket denetimlerimiz devam etmektedir. Vatandaşlarımızı HFA (Haksız Fiyat Artışı) sistemi üzerinden. CİMER sistemi üzerinde, Ticaret İl Müdürlüğümüzü arayarak veya bakanlığımızda 175 tüketici hattımızı arayarak sorun yaşarlarsa bu kanallardan müracaat ederlerse biz anında müdahale ediyoruz. Ekiplerimizi gönderiyoruz. Bu noktada duyarlı olmalarını davet ediyorum. Biz elimizden geldiğince vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
‘EN ÇOK ETİKET HUSUSUNA DİKKAT EDİYORUZ’
Şikayetlerin çoğunun haksız fiyatla ilgili olduğunu belirten Çağlayan, “En çok dikkat ettiğimiz husus etiket denetimi. Etik, kasa, fiyat uyumuyla ilgili denetimlerimiz. Haksız fiyatla ilgili şikayetler geliyor. Onlarla ilgili denetimlerimiz. Onlar da tutanak altına alıyoruz incelemeye bulunuyoruz. İhtiyaç duyarsak haksızlık kurulumuza gönderiyoruz. Gerek duyarsak cezai işlem uyguluyor. Biz etiketle ilgili cezai işlemleri, il müdürlüklerimiz olarak kendi bünyemizde uygulayabiliyoruz, uyguluyoruz. En çok etiket denetimleri üzerinde duruyoruz. Biz her türlü tüketiciyi ilgilendiren konularda elimizden geldiğince vatandaşımızın yanındayız. O noktada kafalarına takılan bir şey olursa her zaman bize ulaşabilirler. Biz bizi ilgilendiriyor, ilgilendirmiyor diye bir şeyimiz yok. Her yere gidiyoruz. O noktada bizimle ilgiliyse tutanak tutmaya çalışıyoruz. O değilse de ilgili kurumlar ortaklaşa çalışıyor, onlara gönderiyoruz veya onlarla beraber. Denetimlerimizde yapabiliyoruz. Bu noktada dediğim gibi herkesin duyarlı olmasını bekliyoruz” dedi.
Van’da Kurban Bayramı öncesi marketler denetlendi
Van’da Kurban Bayramı öncesi marketlerde denetim yapan Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, özellikle temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine yönelik etiketleri kontrol edip kasa ve raf fiyatlarını karşılaştırdı.
Van’da da Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, Kurban Bayramı öncesi marketlerde tüketicinin ekonomik çıkarlarını korumak ve yaşanan fahiş fiyat artışlarına yönelik önlemler almak amacıyla fiyat etiketi denetimi yaptı. Van Ticaret İl Müdürü Derya Ayaydın ve beraberindeki ekipler, özellikle vatandaşın temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine yönelik etiketleri inceleyip, son 3 ay içerisindeki fiyatlar ile bugünkü fiyatları karşılaştırdı. Ekiplerin yaptığı denetimlerde ürünlerin etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına, etiketlerdeki ürün fiyatının son değişim tarihi ile önceki fiyatına bakıldı.
Denetimlerin düzenli olarak yapıldığı fakat Kurban Bayramı öncesi sıklaştırıldığı belirtilerek Van’da ocak ayından beri 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında 1011 firma ve 59 bin 32 ürün denetlendiği, bu denetimlerde 313 aykırılık tespit edildiği ve 990 bin 958 TL idari işlem uygulandığı ifade edildi. Haksız fiyat artışı denetimlerinde ise 77 firma ve 220 ürün denetlendi. Ticaret İl Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Bir taraftan fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşlarımızı korumak için haksız fiyat artışları, diğer taraftan da fiyat etiketlerindeki uygunsuzlukların sebep olduğu tüketici mağduriyetlerini gidermek amacıyla hem masada hem de sahada gerçekleştirdiğimiz yaygın ve yoğun denetimlerimiz ile etkin mücadelemize kararlılıkla devam edeceğiz” denildi.
İstanbul’da Kurban Bayramı öncesi fahiş fiyat denetimi
Kurban Bayramı öncesi İstanbul’un da aralarında bulunduğu 10 ilde eş zamanlı denetimler yapıldı. İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürü İsmail Menteşe, saat 10.00’da Eminönü Mısır Çarşısı’nda gerçekleştirilen denetime katıldı. Denetimlerde ürünlerin fiyat etiketleri, fahiş fiyat uygulamaları, etiketlerin Türkçe olup olmadığı, fiyat değişim tarihi ve üretim yeri bilgisi kontrol edildi. Fiyat etiketi bulunmayan, etiketlerde Türkçe ibare yer almayan, fiyat değişim tarihi veya üretim yeri bilgisi eksik olan işletmelere ceza yazıldı.
‘HAKSIZ FİYAT DEĞERLENDİRME KURULU’NA GÖNDERİYORUZ’
İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe “Şu anda devam eden demet denetimlerimiz kapsamında biz bugün yine 30 ilçede İstanbul’da, 40 ekibimizle, 104 arkadaşımıza piyasa denetimlerimizi yürütmekteyiz. Bugün yaklaşmakta olan Kurban Bayramı’nı yönelik denetimlerimize ağırlık veriyoruz. O kapsamda Ticaret Bakanlığı olarak hem vatandaşlarımızın hem ekonomik menfaatlerini korumak, hem de piyasada düzensizlik oluşturan işletmelere fırsat vermemek için denetimlerimizi, perakendeye yönelik, toptan hallerine, sebze hallerine, alışveriş merkezlerine, yani gıda perakende zincir marketlere marketlere yönelik hem de diğer alışveriş merkezlerine yönelik denetimlerimizi devam ettiriyoruz. Bugün özellikle Kurban Bayramı’nda vatandaşlarımızın daha fazla tüketim yaptığı veya alışveriş yaptığı, bayramlık elbiselerden tutun baklavaya, lokuma, kuruyemiş türlerine, kolonya, kahve satışlarına yönelik hem alış hem satış faturalarınızı alacağız, karşılaştıracağız. Makul olmayan bir fark varsa Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na gönderiyoruz. Orada kurulumuz değerlendiriyor” ifadelerini kullandı.
‘1 milyon 430 bin liraya kadar idari yaptırım uygulanıyor’
Menteşe “Minimum 143 bin 930 liradan 1 milyon 430 bin liraya kadar idari yaptırım uygulanıyor. Bunların dışında bir de etiketlerine bakıyoruz. Etiketlerde vatandaşlara yanıltıcı herhangi bir yanlış anlamaya sebebiyet verecek durum olup olmadığına özellikle bu fiyat etiketlerine ürünün fiyatlamasını son tarihinin yani fiyat değişim tarihinin olup olmadığını kontrol ediyoruz. Bu kapsamda da idari işlem uyguluyoruz burada bir eksiklik görürsek. 2024, 1 Ocak’tan itibaren restoran, kafeterya, pastane gibi işletmelerimize menü bulundurma zorunluluğu var.
Hem işletmenin dışarısında hem içerisinde bunları da denetliyoruz. Vatandaşlarımızın, tüketicilerimizin kullandığı, tükettiği ürünlere yönelik, hizmetlere yönelik, piyasa hizmetlerine devam ediyoruz. Bugün burada Tarihi Mısır Çarşısı’nda denetimlerimizi gerçekleştireceğiz. Bir de bunların yanında özellikle kurban Bayramı’nda memleketlerine gidecek vatandaşlarımızın yol kenarlarında yaptıkları alışverişlerde herhangi bir aksaklık görürlerse bunu mutlaka bize bildirsinler. Bakanlığımızın iletişim kanalları var buradan iletsinler. CİMER kanalı ile olur, alo 175 tüketici dayanışma hattı aracılığı olur. Biz bunları İl Müdürlüğü olarak değerlendirip gerekli idari işlemi yapıyoruz” dedi
‘OLUMSUZLUK VARSA YAPTIRIM UYGULAYACAĞIZ’
Menteşe ” İstanbul’da gıda üzerine 9 bin 316 market denetlemişiz. Bu marketlerde toplam 2,5 milyona yakın ürün denetlemişiz. Yine 9 bin 298 restoran, kafe ve pastane denetimi gerçekleştirmişiz. Tekstil, elektronik eşya, kırtasiye, fırın, kasap, otomotiv, gayrimenkul gibi diğer sektörlere yönelik de denetimler yaptık. 7 bin 848 işletmede de 31 ürünü yaklaşık haksız fiyat açısından incelemeye aldık. Varsa olumsuzluk idari yaptırım uygulayacağız ama yoksa da hayırlı işler dileyeceğiz” dedi.
Kocaeli’de ‘etiket’ ve ‘fahiş fiyat’ denetimi
Ticaret Bakanlığı, tüketicinin fahiş fiyatlara karşı korunması amacıyla yaklaşan Kurban Bayramı öncesi Kocaeli’de denetimleri sıklaştırdı. İzmit ilçesi Sanayi Mahallesi’ndeki bir alışveriş merkezinde temel gıda ve ihtiyaç ürünleri, Kocaeli İl Ticaret Müdürü Veysi Uzunkaya ve il müdürlüğü ekiplerince incelendi. İncelemelerde; ürünün etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki uyum, künye kontrolleri ve fiyat değişim tarihleri denetlendi. Kafelerde ise menü ve fiyat kontrolleri gerçekleştirildi. Öte yandan Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü’nden edinilen bilgilere göre; 2024 yılında 12 bin 714 firma ve 67 bin 659 ürün denetlenirken, kurallara uymayan firmalara 6 milyon 605 bin TL cezai işlem uygulandı. Bu yıl da mayıs ayı itibarıyla 5 bin 575 firma ve 121 bin 782 ürün denetlendiği, kurallara uymayan firmalara 4 milyon 615 bin TL ceza işlem uygulandığı belirtildi.
‘TEMEL AMACIMIZI ÜRETİCİNİNİN TEMEL HAKLARINI KORUMAK’
Denetimlerde usulsüzlük tespit edilen işletimlere idari yaptırım uygulanacağını belirten Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, “Bu denetimlerin temel amacı, üreticinin sağlık ve ekonomik haklarını korumak. Bunun yanında üretici ve tacirin de haklarını korumaya yönelik denetimlerimiz aralıksız olarak devam etmektedir. Özellikle piyasanın ve ticaretin sağlıklı yürümesini adil olmasını hem tüketicinin hem de tacirin lehine bir şekilde işlemesine yönelik denetimlerimiz bugün de burada devam etmektedir. Bugün burada yapmış olduğumuz denetimde özellikle satışa sunulan her malın fiyat etiketi ve fiyat etiketinde bulunması gereken hususlardan bütün vergiler dahil olmak üzere; ürünün satış fiyatı, ayırt edici özellikleri ve diğer hususların denetlendiği ayrıca kasa ve raf fiyatının uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığına yönelik denetimlerimiz devam etmektedir” dedi.
‘DAHA YOĞUN DEVAM EDECEK’
Uzunkaya, “Denetimlerimiz tüketicinin sağlık ve ekonomik haklarını korumanın yanında basiretli tacirimiz ile üreticimizin de haklarını korumaya yönelik olacaktır. Burada hem Kurban Bayramı’nı hem de dünyadaki, piyasadaki ekonomik koşulların dalgalanmasını fırsata çevirmek isteyen, fırsatçılık yapan, maliyet girdilerinde herhangi bir artış olmadan bir artış varmış gibi tüketiciye yansıtarak haksız fiyat fahiş fiyat uygulaması içerisinde bulunan tacire yönelik denetimlerimiz sıkça devam etmektedir. Bu kişilere asla geçit verilmeyeceğini buradan ilan etmek istiyorum. Türkiye genelinde denetimlerimiz aralıksız ve sık bir vaziyette Kurban Bayramı’na yaklaştığımız bu dönemde daha yoğun devam edecektir” diye konuştu.
Denizli’de bayram öncesi market denetimi
Denizli’de Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, Kurban Bayramı öncesinde özellikle zincir market şubelerine giderek, alışveriş yapıp, kasada etiket ve haksız fiyat artışına yönelik denetimler yaptı.
Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, bugün Merkezefendi ilçesi Bahçelievler Mahallesi’ndeki zincir markette denetim yaptı. Ekipler, markette manav, bakliyat, temel gıda, şarküteri, temizlik malzemelerinin etiketlerini tek tek inceledi. Manav reyonunda ise meyve ve sebzelerin Hal Kayıt Sistemi üzerinden fiyatlarını kontrol eden ekipler, fahiş fiyat artışı olup olmadığını kontrol etti. Daha sonra denetim ekipleri, çeşitli reyonlarda bulunan indirimli ürünlerden alıp sepete koyarak kasaya gitti. Kasada reyondaki fiyatla kasadaki fiyatların tutup tutmadığı karşılaştırıldı.
‘3 BİN 500’ÜN ÜZERİNDE İŞLETMEYİ DENETLEDİK’
Ticaret İl Müdürü Cihat Özdemir, denetimle ilgili açıklamasında, “Tüketici, esnaf ve tacirlerin hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik mevzuatlardan gelen yetkilerle birtakım tedbirler alıyoruz. Bu tedbirler arasında tüketicilerimizin korunmasını tesis etmek amacıyla etiket fiyatları, indirimli satışlar, gramaj, ambalaj, sebze ve meyve reyonlarında künye bulunup bulunmadığını kontrol ediyoruz. Aynı zamanda haksız fiyat uygulamalarına artışlarına yönelik de denetimler yapıyoruz. Denizli’de bu yıl içinde 3 bin 500’ün üzerinde işletmeyi denetledik. Aynı hız ve kararlılıkla mesai gözetmeksizin denetimlerimizi sürdürüyoruz. Bu konuda tüketicilerimizden isteğimiz ve talebimiz tespit ettikleri, gördükleri haykırdıkları, uygunsuzlukları, Ticaret İl Müdürlüğümüze gelerek, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı’na başvurarak veya Haksız Fiyat Artışı (HFA) Bildirimi Mobil Uygulaması ile bizlere bildirebilirler. Buna ilişkin tedbirlerimizi hemen hayata geçiriyoruz ve çeşitli işlemler uyguluyoruz” dedi.
