Ağrı’da lise 9’uncu sınıf öğrencisi Muhammed Aydemir, danışman öğretmeni Gökçehan Bulut ile yapay zekaya sahip robotların ısınan dış yüzeylerinin, bir insan gibi terleyerek soğumalarını sağlayacak proje geliştirdi. ‘Terleyen robot’ projesiyle Van’da düzenlenen TÜBİTAK 2204- A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması bölge finalinde 1’inci olan Muhammed Aydemir, bölgeyi Türkiye finallerinde temsil edecek.
‘İnsansı Robotların Vücut Isı Yönetiminde Terleme Olayının Fotovoltaik Piller ile Sağlanması’ adı verilen proje ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TUBİTAK) tarafından Van’da düzenlenen TÜBİTAK 2204- A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması bölge finalinde 1’inci olan Necip Fazıl Kısakürek Anadolu İmam Hatip Lisesi 9’uncu sınıf öğrencisi Muhammed Aydemir, Ağrı ve bölgeyi 5-9 Haziran tarihleri arasında yapılacak olan Türkiye finallerinde temsil etmeye hak kazandı.
GÜNEŞ PİLLERİNDEN FAYDALANACAK
Muhammed Aydemir’n danışman öğretmeni Gökçehan Bulut, bu alanda şu ana kadar yapılan çalışmaların, hep robotların iç yapıdaki sistemin soğutulmasına yönelik olduğunu belirtti. Dış yüzeydeki sıcaklık artışının iç mekanizmanın çalışmasını olumsuz etkilediğini vurgulayan Bulut, buna karşı önlem alma düşüncesi ile öğrencisinin geliştirdiği sistem dışında yapılan herhangi bir çalışma olmadığını ifade etti.
Öğrencisinin, insanın soğutma sistemi olan terleme olayını örnek alarak yaptığı projenin, gelecekte her yerde insanlığın hizmetine sunulacak olan yapay zekaya sahip insansı robotların, dış tasarımına yönelik bir çalışma olduğunu ve robotların ısınan dış yüzeylerinin, bir insan gibi terleyerek soğuyabileceğini ifade eden Bulut, robotların bunu yaparken de temiz enerji kaynaklarından güneş pillerinden faydalanacağını belirtti.
‘ROBOTLAR İNSANSI ÖZELLİKLERE BİRAZ DAHA YAKLAŞACAK’
Danışman öğretmeninin gözetiminde yaklaşık 4 ayda geliştirdiği projeyle ilgili bilgi veren lise öğrencisi Muhammed Aydemir, “Projem, TÜBİTAK 2204 -A Liseler arası Van Bölge Finali’nde Fizik alanında birinci oldu. Ankara’da yapılacak olan finalde 20 proje yarışacak ve orada da birinci olacağıma inanıyorum. Tek hayalim yurt dışında eğitim almak. Fizik dersinde öğretmenimiz bizlere popüler bilim hakkında güncel bilgiler veriyordu. Bunlardan birisi de insansı robotlardı. Bu dersten sonra robotlarla ilgili videolar izlerken bir şey dikkatimi çekti.
Robotlar çalıştığında, mekanizmalarının açıkça ortada olduğunu ve sürekli olarak iç mekanizma üzerinde çalışılmış olduğunu fark ettim. Bu robotlar dışarıda insan içine girdiklerinde iç mekanizması görünecek şekilde dolaşmayacak. Mutlaka bu robotlara bir kap ve bir deri takılarak iç mekanizmaları koruma altına alınacaktır. Bu şekilde dışarı çıkan robotlar, güneşten gelen bir ışığa sürekli maruz kalacaklar. Böyle olduğu zaman da kap, kontrolsüz bir şekilde ısınacak. Bu da iç mekanizmayı olumsuz etkileyecektir. Biz de bu sorunu doğal bir yöntem olan insanın terleme olayını bu robotlara uygulamak istedik.
Bu şekilde projemizi geliştirdik. Bu sistem robotlara entegre edildiği zaman robotlar, ısınma sorunundan kurtulacak ve uzun süreli çalışabilecek. Ayrıca gelecekte, bu robotlar iyiden iyiye hayatımıza girecek ve bence insanlarla robotlar arasında pek bir fark kalmayacak. Robotlar insansı özelliklere biraz daha yaklaşacak. İş hayatında bu robotlar, neredeyse insanların yaptığı bütün işleri yapabilecek. Örneğin yaşanacak savaşlarda can kaybını önlemek için bu robotlar kullanılacak. İnşaat işlerinde bu robotlar kullanılacak” diye konuştu.
‘ROBOT İHTİYACI OLAN ENERJİYİ DE KENDİSİ ÜRETECEK’
Muhammed Aydemir, robotları terletecek projesini şöyle anlattı:
“İnsansı robotların dış yüzeyine entegre edilecek sistem, insansı robotların güneş altında çalıştığı zaman, dış yüzeylerinde güneş ışınlarının etkisi ile artacak olan vücut ısılarını dengelemeye yönelik geliştirilmiş dış yüzeyde oluşan yüksek ısının iç mekanizmada oluşabilecek olan harareti engelleyecek. Bu projenin en önemli özelliği de robot bunu yaparken ihtiyacı olan enerjiyi de kendisi üretecek olması. Bunu da güneş pilleri ile sağlayacak. Sistemde güneş enerji pilleri, güneşten aldığı ısıdan enerji depoluyor. Bu enerjinin bir kısmını solar şarja gönderip ‘powerbank’ta depolanıyor.
Daha sonra buradan bu enerjiyi arduino karta gönderip oradan da robotik kodla yapılan plastik kaba yine oluşturulan damar yolu sayesinde sistemden su çıkışı sağlıyor. Bu da terleme olayını gerçekleştiriyor. Gece ise ışık olmadığından dolayı robot, ‘powerbank’ta depolanan enerjiyi kullanarak çalışmaya devam ediyor. Bu devre insansı robotlara entegre edildiği zaman da robotların dış yüzeylerindeki ısı dengelenmiş olacak.”
MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRÜ TEBRİK ETTİ
Muhammed Aydemir ve öğretmeni Gökçehan Bulut’u okullarında ziyaret ederek, başarı belgesi veren İl Milli Eğitim Müdürü Hasan Kökrek ise Ağrı’da bilim ve teknoloji anlamında öğrencilerin gelişmesi adına valiliğinde desteği ile önemli çalışmalara imza attıklarını ifade etti. Kökrek, “Öğrencimizin projesi, robotların, ısı yüzeylerinin dengelenmesi ile ilgili. Isınan robot yüzeylerinin doğal yöntemlerle dengeleyici bir sistem geliştirdi çocuğumuz.
Bu proje önümüzdeki dönemlerde yapay zeka yardımı ile de çok daha ileri düzeyde geliştirilebilecek. İnsanlığın hayrına yararlı olabilecek bir proje. Bu çocuğumuz da inşallah bundan sonra projesini çok daha geliştirecek. Bu projenin pek çok bilim adamının dikkatini de çekebilecek bir proje olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
