Amasra’da 41 kişinin hayatını kaybettiği maden kazasına ilişkin TBMM bünyesinde kurulan ‘Amasra Maden Kazasını Araştırma Komisyonu’ toplantısında ‘söz alma- verme’ tartışması çıktı.
Bartın’ın Amasra ilçesinde 14 Ekim 2022 tarihinde Türkiye Taşkömürü Kurumu’na ait maden ocağında 41 madencinin ölümüyle sonuçlanan maden kazası sonrasında TBMM’de kurulan ‘Amasra Maden Kazasını Araştırma Komisyonu’ toplantılarına devam etti.
Toplantının başında, Komisyon Başkanı Taner Yıldız ile CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuz Yılmaz arasında ‘söz alma- verme’ tartışması yaşandı.
Komisyon Başkanı Yıldız, söz istemesi üzerine konuşma hakkını CHP İzmir Milletvekili Kani Beko’ya verdi. Beko, konuşmasında, “Geçtiğimiz hafta sonu İstanbul Milletvekilimiz Doktor Sibel Özdemir ile birlikte Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde tedavi gören madencilerimizi ziyaret etme fırsatı buldum. İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Başhekimi Nurettin Yiğit ve hastane yetkililerinden bilgi aldım.
Yanık servisinde tedavi gören Remzi Taşkömür, yoğun bakım ünitesinde tedavi gören İzzet Ak, Ayhan Akgün, Erol Bulduk ve hastaneden taburcu edilen İbrahim Çeliktaş’a tekrar acil şifalar diliyorum. Bu konuda Komisyon’a bilgi vermek istedim” dedi.
‘KANİ BEY’İN KONUŞMASINI İZMİR MİLLETVEKİLİ DİYE YETERLİ BULMADINIZ MI?’
CHP’li Beko’nun sözlerinin ardından Komisyon Başkanı Yıldız’ın, “Grubu bulunan partilere birer defa söz verdim; Kani Bey’e CHP’den söz verdim. Eğer AK Parti’den isteyen arkadaşımız varsa ona vereceğim, sonra basın mensubu arkadaşlarımıza teşekkür edip toplantımıza geçeceğiz” sözlerine, CHP’li Yavuzyılmaz’ın, “Yani biz Zonguldak Milletvekili olarak Zonguldak’ta yaşanan maden kazasıyla ilgili” demesi üzerine, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Ali Özkaya, “Deniz Bey, herhalde söz hakkı bizimdi. Lütfen, daha sonra konuşabilirsiniz” dedi.
CHP’li Yavuz Yılmaz, Komisyon Başkanı Yıldız’ın, “Siz, Kani Bey’in konuşmasını İzmir Milletvekili diye yeterli bulmadınız mı?” demesi üzerine, “Ben Zonguldak Milletvekiliyim” dedi. Yavuz Yılmaz, Yıldız’ın, “Yok, siz İzmir Milletvekili diye yeterli bulmadıysanız” sözlerine, tekrar, “Ben Zonguldak Milletvekiliyim” diye yanıt verdi.
‘HADDİNİZİ BİLİN, SAYGILI OLUN’
Yıldız, Yavuzyılmaz’dan sorusuna cevap vermesini istemesi üzerine, Yavuzyılmaz, “Sorunuza cevap vermek zorunda değilim” diye cevap verdi. Ardından, Yıldız’ın, “O zaman lütfen, müsaade edin” demesi ve AK Partili Özkaya’nın da ‘öncelikle cevap verin’ sözlerine, Yavuzyılmaz, “Ya ne demek sorumuza cevap verin, benim sorduğum sorulara da siz cevap verin.
Ben Zonguldak Milletvekili değil miyim? Zonguldak’a ilişkin 2 cümle kurmayacak mıyım? Kaç kişi ölürse söz vereceksiniz bize” dedi. Bu sözlerin ardından Komisyon Başkanı Yıldız, Yavuzyılmaz’a, “Saygılı olun, haddinizi bilin. O sorduğunuz sorunun ne anlama geldiğini bilin, saygılı olun” demesi üzerine; Yavuzyılmaz da, “Siz haddinizi bilin. Siz kendi kendinize Komisyon adına karar alıp burada açıklıyorsunuz” şeklinde karşılık verdi.
Tartışmanın devamında, Yıldız’ın Yavuzyılmaz’a, “Bak, senin kameralar karşısında konuşma isteğini yadırgamıyorum. Ancak bunu başka yerde kullanabilirsin. Türkiye Büyük Millet Meclis’inde, istediğin yerde, basın mensuplarını çağırıp söyleyebilirsin” demesi üzerine, Yavuz Yılmaz, “Burası Maden Kazalarını Araştırma Komisyonu. Burada konuşacağız tabii” dedi.
Komisyon’da yaşanan tartışmanın yatışmasının ardından sunumlara geçildi.
‘2022 YILINDA TOPLAM 12 TANE PROGRAMLI TEFTİŞ YAPTIK’
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcısı Hasan Kutluhan Kendir de komisyonda bir sunum yaptı. Kendir, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında doğrudan Bakana bağlı olarak faaliyet gösteren bir teşkilat olduğunu bildirdi.
Kendir, “Teşkilatımız, Türkiye genelinde 5 grup başkanlığında; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Adana illerinde konuşlanmış müfettişleriyle, ülkenin tamamın da bu müfettişlerin orada konuşlanması çok bir şey arz etmiyor çünkü biz maden teftişlerini ülke genelinde yapıyoruz ve her ildeki maden mühendislerimizi ülkenin tamamında da kullanıyoruz. Müfettişin orada konuşlanıyor olması, ülkenin diğer alanlarında teftiş faaliyeti göstermiyor anlamına gelmiyor” dedi.
Kendir, yapılan denetim sayıları ile ilgili bilgi vererek, “2022 yılında toplam 12 tane programlı teftiş yaptık. Daha doğrusu yıl sonuçlanmadığı için teftişlerimiz hala devam ediyor.
Müfettişlerimiz sahada. İş sağlığı ve güvenliği yönünden bu 12 programlı teftişimiz yapı iş yerlerinde yan inşaat iş yerlerinde, metal sektöründe, maden iş yerlerinde.
Büyük endüstriyel kazaların ki ona kısaca SEVESO diyorlar oluşabileceği buraya kaydolmuş iş yerlerinde ki iş sağlığı ve güvenliği yönünden programlı teftişler elektrik dağıtım şirketlerinde, gemi yapım sektöründe, geri dönüşüm yapan tesislerde, gıda sektöründe, kağıt ve kağıt ürünlerinde, kimyasal madde üreten iş yerlerimizde, mobilya ve ağaç sektöründe ve son olarak da tekstil ürünlerinin imalatında halihazırda yürüyor, yıl sonuna kadar devam edecek.
Cari yıl henüz kapanmadığı için 2022 sayılarını vermiyoruz. Geçen yıl itibarıyla, 2021 yılında yapılan teftişlerimiz; benzer sektörlerde 13 bin 217 tane programlı teftiş yaptık” diye konuştu.
‘176 BİN 737 TANE MEVZUATA AYKIRI HUSUS TESPİT ETTİK’
Kendir, yaptıkları bu teftişlerde 730 binin üzerinde çalışana ulaştıklarını ifade ederek konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Teftiş ettiğimiz iş yerlerinde toplamda bu kadar çalışan mevcuttu. Bu iş yerlerinde 176 bin 737 tane mevzuata aykırı husus tespit ettik. Biz bu iş yerlerinde, teftiş sırasında, teftişe ara verme usulüyle bu eksikliklerin giderilmesi için iş verenlerin çalışma yapmasını sağladık. Bu teftişlerin sonunda 169 bin 5 adedi teftiş sırasında giderildi.
Teftiş ettiğimiz iş yerlerinden bir kısmına toplamda 62 milyon 595 bin 641 Türk Lirası idari para cezası uyguladık. 216 iş yerinde ise işçiler için ciddi hayati tehlike bulunması sebebiyle işin durdurulması kararını aldık. Bunun dışında ihbar, şikayet, talep ve başvuru üzerine yaptığımız program dışı teftişlerde ise 10 bin 882 iş yerinde teftiş gerçekleştirdik. 1 milyon 315 bin üzerinde çalışana ulaştık.
11 bin 928 mevzuata aykırı husus tespit ettik ve iş verenler tarafından teftiş süresince bunların 10 bin 448’i giderildi. Giderilmeyen hususlar için bu iş yerlerinin bir kısmına 95 milyon 418 bin 997 Türk Lirası idari para cezası uygulamakla beraber yine dediğim gibi ciddi hayati tehlike bulunan iş yerlerinden 44’ünde de durdurma uygulamış bulunuyoruz.”
BAŞMÜFETTİŞ KILIÇARSLAN: 2022 YILINDA 225 YERE PARA CEZASI ÖNERDİK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı İş Başmüfettişi Alpaslan Kılıçarslan da komisyonda bir sunum gerçekleştirdi. Kılıçarslan, “Yer altı kömür madeni olarak, faal 5 çalışan ve üzerinde tanımladığımız 117 iş yerimiz var. Buraları her sene denetliyoruz.
Yer altı metal madeninde 177 çalışanımız var. Bu sayılar tabii anlık olarak değişebiliyor. Metal fiyatları ve kömür fiyatları değiştikçe madenlerin çalışan sayıları artıp azalabiliyor. Biz bunu anlık olarak çekiyoruz. Yer altı ocaklarının tamamını denetliyoruz ve yer üstü olanları da kattığımız zaman, 2021’de buna ilişkin 377 tane idari para cezası önermişiz. 2022’de şu ana kadar 225 ama halihazırda teftişlerimiz devam ettiği için biz bu sayının artacağını, daha fazla olacağını ön görüyoruz.
Geçen sene 57 durdurma uygulamışız; bu sene, şu ana kadar 33 durdurmamız var. Bizim ortalama program teftişlerimizde giderilme oranımız yüzde 95’tir ama yer altı kömür ocaklarında yüzde 50’ye yakın bir giderememe veya gidermeme oranımız var. Yer altı metaller ve yer üstü madenlerde de nispeten daha düşük bir gidermeme oranları olduğunu görüyoruz” dedi.
