Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ile beraberindeki komisyon üyeleri, resmî temaslarda bulunmak üzere Çekya’nın başkenti Prag’a gitti.
TBMM Dışişleri Komisyonu heyeti, Çekya Senatosu Dış İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komisyonu’nun daveti üzerine Prag’a resmî ziyaret gerçekleştirdi. Fuat Oktay başkanlığındaki heyette AK Parti Balıkesir Milletvekili Mustafa Canbey, AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, Yeni Parti Düzce Milletvekili Talih Özcan ve MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın yer aldı.
Ziyaret kapsamında Türkiye ile Çekya arasındaki parlamentolar arası ilişkilerin geliştirilmesi, karşılıklı iş birliği imkânlarının artırılması ve bölgesel ile uluslararası gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunulması hedefleniyor.
Oktay, ziyaret kapsamında yaptığı değerlendirmede, heyet olarak Türkiye’nin Prag Büyükelçiliğinde temaslarda bulunduklarını belirterek, Türkiye ile Çekya arasındaki ilişkilerin mevcut durumunu ele aldıklarını söyledi. Türkiye-Çekya ilişkilerinin her geçen gün geliştiğini ifade eden Oktay, hükümetler, devlet başkanları ve bakanlıklar düzeyinde devam eden temasların parlamentolar arasındaki ilişkilerle de güçlendirilmesini amaçladıklarını kaydetti.
‘6,5 milyar dolarlık ticaret hacmimizi 10 milyar dolar seviyesine çıkarma hedefimiz var’
Çekya Sanayi ve Ticaret Bakanı ile görüşeceklerini belirten Oktay, Senato Dış İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komisyonu Başkanı, Temsilciler Meclisi Başkanı ve üyeleri, Türkiye-Çekya Dostluk Grubu ile Avrupa Birliği konularında çalışan ilgili komisyon üyeleriyle de temaslarda bulunacaklarını söyledi.
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin hızla geliştiğine dikkati çeken Oktay, şunları kaydetti: “Çekya ve Türkiye ilişkilerinin ekonomik boyutuna baktığımızda daha önce 5 milyar dolar olarak belirlenen hedefin aşıldığını görüyoruz. Ticaret hacmimiz 6,5 milyar dolara ulaştı. Şimdi bunu 10 milyar dolar seviyesine ve üzerine çıkarma hedefimiz var. İlişkilerin bu hedefin de üzerine çıkabilecek şekilde son derece hızlı ilerlediğini görüyoruz.”
Savunma sanayiinin iki ülke arasındaki iş birliğinin önemli alanlarından biri olduğunu belirten Oktay, bu alandaki temasların daha somut projelere dönüştürülmesini hedeflediklerini söyledi. ASELSAN ile Çek savunma sanayii şirketleri arasındaki iş birliğine değinen Oktay, ortak yatırım ve üretim imkânlarının bulunduğunu ifade etti.
ASELSAN ile Çekya merkezli CSG bünyesindeki Excalibur International arasında hava savunma, elektronik harp, akıllı mühimmat ve sınır güvenliği gibi alanlarda iş birliğini kapsayan stratejik bir anlaşma bulunuyor. Oktay, özellikle hava savunma sistemleri ile yakın ve alçak irtifa hava savunma sistemlerinin iş birliği alanları arasında bulunduğunu belirterek, parlamenter diplomasi aracılığıyla mevcut çalışmaların daha ileri taşınmasını istediklerini dile getirdi. Makine ve Kimya Endüstrisinin de savunma sanayii alanındaki olası iş birliklerinde yer alabileceğini aktaran Oktay, özel sektör açısından da farklı alanlarda önemli fırsatlar bulunduğunu söyledi.
Pegasus’un Çek Hava Yolları ve Smartwings anlaşması
Oktay, iki ülke arasındaki havacılık ilişkilerine de değinerek, Pegasus Hava Yollarının 2025 yılında Çek Hava Yolları ve iştiraki Smartwings’i satın almak üzere imzaladığı anlaşmanın onay sürecinin devam ettiğini belirtti. Pegasus Hava Yolları, 8 Aralık 2025’te Çek Hava Yolları ve iştiraki Smartwings’i satın almak üzere anlaşma imzalamıştı. İşlemin tamamlanmasının gerekli düzenleyici onayların alınmasına bağlı olduğu açıklanmıştı.
Oktay, söz konusu sürecin tamamlanmasının iki ülke arasındaki turizm, ticaret ve kültürel ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacağını ifade etti. Türkiye’nin yaklaşık 400 bin Çek turisti ağırladığını, yaklaşık 100 bin Türk vatandaşının da Çekya’yı ziyaret ettiğini belirten Oktay, turizm ve kültürel ilişkilerin daha da geliştirilmesini istediklerini söyledi.
‘Mühendislik, inovasyon ve araştırma-geliştirme alanında birlikte çalışmaya destek olacağız’
Çekya’nın mühendislik, inovasyon ve araştırma-geliştirme alanlarında güçlü bir altyapıya sahip olduğunu belirten Oktay, Türkiye’nin de özellikle son 10-15 yılda teknoloji ve inovasyon alanında önemli bir kapasite oluşturduğunu söyledi. Bu potansiyelin ortak projelere dönüştürülmesini istediklerini vurgulayan Oktay, “Bunu somut projelere nasıl dönüştürebiliriz? Parlamenterler olarak bunun önündeki engelleri nasıl kaldırabiliriz, iş insanlarının ve yatırımcıların önünü nasıl açabiliriz? Bunları değerlendireceğiz. Bu alanda ciddi fırsatlar olduğunu görüyoruz” dedi.
Müteahhitlik başta olmak üzere farklı sektörlerde de iş birliği fırsatlarının bulunduğunu kaydeden Oktay, Dışişleri Komisyonunun öncelikli gündeminin ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler olduğunu belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşı da gündemde
Çekya’nın Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerine ilişkin hassasiyetlerine değinen Oktay, Türkiye’nin hem Rusya hem de Ukrayna ile diyalog kurabilen bir ülke olduğunu söyledi. Türkiye’nin sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözümüne katkı sağlayabildiğini belirten Oktay, parlamenter diplomasi aracılığıyla bölgesel sorunların çözümüne nasıl katkıda bulunabileceklerini de Çek yetkililerle değerlendireceklerini ifade etti.
İran, Gazze, NATO ve Avrupa güvenliği görüşülecek
Oktay, temaslarda İran, Hürmüz Boğazı, Gazze ve İsrail’in bölgedeki politikalarının da ele alınacağını bildirdi.
Balkanlar ve Avrupa’daki gelişmeler, Avrupa güvenlik mimarisi, transatlantik ilişkiler ve NATO’nun son zirvesinde alınan kararlar doğrultusundaki çalışmaların da toplantıların gündeminde yer alacağını belirten Oktay, görüşmelerin iki ülke açısından verimli geçmesini beklediklerini söyledi. Çekya ile komisyonlar düzeyindeki ilk toplantıyı mayıs ayında Türkiye’de gerçekleştirdiklerini hatırlatan Oktay, iş birliği yapılabilecek alanların genişliği nedeniyle ikinci toplantının kısa süre içerisinde Prag’da düzenlenmesine karar verildiğini anlattı.
Oktay, iki ülke parlamentoları arasındaki temasların üçüncü ve dördüncü toplantılarla sürdürülmesini istediklerini de sözlerine ekledi. Türkiye’nin Prag Büyükelçiliğinin çalışmalarından duyduğu memnuniyeti dile getiren Oktay, Büyükelçilik yetkililerine ve çalışanlarına misafirperverlikleri ve vatandaşlara sundukları hizmetler dolayısıyla teşekkür etti.
