Hacettepe Üniversitesi’nde 20 yıl onkoloji bölümünde görev yapan Biyoçeşitlilik Araştırma Uygulama Merkezi ARGE Laboratuvarları Koordinatörü Dr. Gül Kahraman, yaptıkları deneylerde tavşan yüreği zeytinyağının kemoterapi kadar etkili olduğunu belirlediklerini söyledi.
Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi’nde 20 yıl boyunca kanser hastalarının yolculuklarına tanıklık eden Dr. Gül Kahraman, bir eczacı arkadaşının isteği üzerine yüksek polifenollü zeytinyağlarının kanser tedavisine etkisi üzerine araştırma yaptığını söyledi. Dr. Kahraman, bu konudaki araştırmaları sırasında karşısına çıkan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya’nın, zeytinyağı hakkında bilmesi gereken her şeyi öğrettiğini aktardı. Dr. Kahraman, “Daha sonra moleküler deneylere başladık ve çok güzel veriler elde ettik. ‘Kanserde nasıl kullanılıyor, hangi moleküller kansere daha efektif, kanser ilacı ile nasıl sinerjik çalışıyor’ sorularına yanıt aradık” dedi.
TAVŞAN YÜREĞİ ZEYTİNYAĞININ ETKİSİ
Moleküler deneyler için Antalya’dan tavşan yüreği, Kilis’ten masmana, İzmir’den ve Assos’tan zeytinyağlarını üreticilerin gönderdiğini söyleyen Dr. Gül Kahraman, “Bu zeytinyağlarının kimyasal ve biyolojik analizlerini yaptık. Tavşan yüreğinde düşük polifenol elde ettiğimiz için çalışmadan çıkartmak üzereydim. Sonra biyolojik deneylere başladım. Tavşan yüreğinin hücre kültürü üzerinde en az kemoterapi ilacı kadar etkili olduğunu gördük. Hücre kültürü üzerindeki etkinliğini görünce tavşan yüreği ile çalıştım” diye konuştu.
FAZ 2 VE 3 ÇALIŞMALARI DEVAM EDECEK
Araştırmalarda tavşan yüreği ve kimyasal bileşiklerin oranına yoğunlaştıklarını dile getiren Dr. Gül Kahraman, şunları söyledi:
“Hayvan deneyleri, sonra insan deneyleri, daha sonra içinden molekül izole edip, ilaç olarak kullanılacak bir forma getirebiliriz. Zaten sağlık için zeytinyağını günlük tüketin. Ama ilaç yerine geçmez aslında. Faz-2, deney hayvanlarıdır. Faz-3 çalışmaları klinik deneyler olabilir. Sonuçlarını görebilmek için bakanlıktan da onay almamız lazım. Bir sonraki aşamamız, gösterdiğim fenolik bileşikleri tek tek elde etmek ve daha sonra bunların kombinasyonunu farklı kanser türlerinde denemek. Kanser hastalıklarıyla ilgili zeytinyağı çalışmaya devam edeceğim. Beslenme, diyet alışkanlıkları ve egzersiz, üçlü olarak bir sağlık iksiri diyebilirim. Yemeklerinize ve hayatınıza mutlaka zeytinyağını katın.”
DENEY 10 KEZ TEKRARLANDI
Antalya Ticaret Borsası öncülüğünde düzenlenen ‘Zeytinyağı Çalıştayı’nda üreticilere bir sunum da yapan Dr. Gül Kahraman, “Dört tane zeytinyağı denediğim için en yüksek fenolik bileşik miktarı, en yüksek polifenol miktarına sahip yağı seçecektim. Ama bunları biyolojik analize tutmayı da düşündüm. Çünkü tavşan yüreğinin fenol oranı çok düşüktü. Biyolojik analizleri tutunca gördüğüm şey; karaciğer kanser hücrelerini ekip, üzerine ilaçlar ve fenol bileşikler denedim. 4 saatlik inkübasyondan sonra, tavşan yüreğinin olduğu kuyucuklar, kemoterapinin olduğu kuyucuklar kadar renk açmış. Makineye koyup hücre sayımını yaptığımız zaman inanılmaz bir değer. ‘Ben bir hata yaptım herhalde’ deyip deneyi 10 kez tekrarladım. Tavşan yüreğinin gerçekten etkili olduğunu anlayana kadar bu deney 10 kez tekrarlanmış oldu” dedi.
SENTETİK İLAÇLARI AZALTMANIN YOLU
Zeytinin 4 bin yıllık geçmişe sahip, dünyaya Mezopotamya’dan dağılan bir bitki olduğuna dikkat çeken Dr. Kahraman, “Tavşan yüreği Antalya’nın coğrafi bir çeşidi. Zeytin bizim çok kıymetli, biyoçeşitlilik alanında çok kıymetli bir ürünümüz. Bilim dünyası sentetik ilaçların vücutta yarattığı hasarlar konusunda hemfikir. Çünkü kanser ilaçları aslında primer kanserojen olan ajanlar. Aslında zehir onlar. Şimdi bilim dünyası diyor ki; bu ilaçları minimum dozda kullanmanın yolu nedir? Yani biyoaktif moleküller ilaçlara bağlanırsa ve ilaçların etkisini artırırsa sentetik ilaçları daha az kullanmamız mümkün mü? Tavşan yüreği zeytinyağında bunun mümkün olduğunu gördük. Çünkü normalde 10 birim kullanılması gereken bir ilacı 1 birim kullandık” diye konuştu.
DÜNYANIN EN SAĞLIKLI ZEYTİNYAĞI
Diğer yandan, İspanya Cordoba Üniversitesi’nde yapılan tahlillerde, Antalya’ya özgü coğrafi işaret tescilli tavşan yüreği zeytininden elde edilen ve oleokantal (zeytinyağına acımsı tat veren antioksidan özellikteki bileşen) oranının, dünyadaki türler içinde en yüksek zeytinyağı olduğu belirlendi. Diğer zeytin türlerinde 5 kiloda 1 litre yağ çıkarken, tavşan yüreği zeytinde 14 kiloda 1 litre yağ elde edilebiliyor. Litre fiyatı ise 1500 TL’den başlıyor.
