Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, Çanakkale Deniz Savaşları'nın kaderini 8 Mart 1915'te döktüğü 26 mayın ile değiştiren 'Nusret Mayın Gemisi'nin, mayınları denize dökmeden 3 ay önce Nara Burnu'na takriben 1 saatlik mesafede yer alan Rumeli sahilindeki Yalova Burnu ve Uzunburun mevkinde karaya oturduğunun ortaya çıktığını söyledi.
Er, "Nusret Mayın Gemisi'nin sığlığa saplanması hadisesi, dönemin zorluklarını ve buna rağmen işletilen kusursuz kriz yönetimini açıkça göstermektedir" dedi.
Nusret Mayın Gemisi, 8 Mart 1915'te Erenköy Koyu'nda sahile paralel döktüğü 26 mayın ile savaşın akışını değiştirdi. Çanakkale Savaşları Enstitüsü bünyesinde yapılan araştırmalarda Nusret Mayın Gemisi'nin 27 Aralık 1914 (14 Kanunuevvel 1330) tarihinde karaya oturduğu ortaya çıktı. Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, "1935 yılında neşredilen Deniz Mecmuası'nın 336 numaralı nüshasına ve bizzat Müstahkem Mevki Kumandanlığı harp ceridelerine yansıyan kayıtlara göre; 32 adet mayınla seyre çıkan Nusret, 27 Aralık 1914 (14 Kanunuevvel) tarihinde Nara Burnu'na takriben bir saatlik mesafede yer alan Rumeli sahilindeki Yalova Burnu ve Uzunburun mevkileri civarında karaya oturmuştur" dedi.
Samsun Vapuru Bölgeye Gönderilmiş
Bu kazanın müttefik kuvvetlerin boğaz girişinde ciddi bir hareketlilik sergilediği zamanda olduğunu belirten Er, "Askeri ceride kayıtlarına göre; aynı sabah İmroz ve Bozcaada açıklarında Fransızlar ile İngilizlere ait denizaltıların, torpidoların ve 3 kruvazörün seyrettiği rapor edilmektedir. Böylesine kritik bir anda sığlıkta kalan donanma unsurunun tahlisi için Sarıkule vasıtasıyla derhal İsa Reis gambotuna telgraf çekilmiş ve ivedilikle imdada gitmesi emredilmiştir. Süreci yakından takip eden Alman Amiral Merten Paşa'nın yönlendirmesi ile kurtarma operasyonuna daha elverişli olduğu düşünülen Samsun vapuru da vakit kaybedilmeden olay mahalline gönderilmiştir. Başarıyla icra edilen müşterek harekat sonucunda Nusret herhangi bir yapısal tahribata maruz kalmaksızın 30 Aralık 1914 (17 Kanunuevvel 1330) tarihinde bulunduğu sığlıktan kurtarılmıştır" dedi.
Toplamda 18 Farklı Mayın Hattı Yerleştirilmiş
Çanakkale Savaşları Enstitüsü bünyesinde yürütülen çalışmaların harp tarihinin az bilinen kırılma noktalarını aydınlatmaya devam ettiğine dikkati çeken Utkan Emre Er, "Akademik literatürde yer alan Nusret Mayın Gemisi'nin sığlığa saplanması hadisesi, dönemin zorluklarını ve buna rağmen işletilen kusursuz kriz yönetimini açıkça göstermektedir. Çanakkale Boğazı'nın müdafaası kapsamında 3 Ağustos 1914 ile 11 Aralık 1915 tarihleri aralığında sulara toplamda 18 farklı mayın hattı yerleştirilmiştir. Araştırmalarımıza yansıyan verilere göre; bu kritik engellerin vücuda getirilmesinde yalnızca tek bir gemi değil, donanmamızın farklı unsurları eş güdümlü olarak görev almıştır. Süreç içerisinde en yoğun faaliyeti gösteren İntibah vapuru, 11 farklı hattı bizzat tesis etmiştir. Boğaz içerisindeki ilk ve son engellemelerde rol oynayan Selanik ise 3 mayın hattı oluşturmuştur. Askeri açıdan en yüksek stratejik öneme sahip olan Nusret Mayın Gemisi de 9, 12 ve 16'ncı engellerin yanı sıra 26 mayından müteşekkil o meşhur 11'inci hattı sulara bırakmıştır" diye konuştu.
18 Mart Zaferi, Bir Tesadüfün Yahut Şansın Eseri Değil
Tarih yazımında varsayımlar üzerinden hareket etmenin doğru bir yaklaşım olmadığının altını çizen Er, "Nusret'in yaşadığı bu kaza, boğaz müdafaasının pamuk ipliğine bağlı olmadığını ve eldeki imkanların ne denli profesyonelce yönetildiğini kanıtlamaktadır. Müttefik kuvvetler donanmasının boğazdan geçişine kesin surette mani olan 11'inci mayın hattı Nusret vasıtasıyla oluşturulmuştur. Winston Churchill dahil devrin mühim şahsiyetlerinden büyük takdir toplayan bu hamle, müttefikler cephesinde felaket niteliğinde neticeler doğurmuştur. Bahsi geçen mayın hatlarına çarpan müttefik zırhlıları saf dışı kalmış ve denizden geçiş ihtimalinin ortadan kalkmasıyla beraber askeri strateji mecburi biçimde kara muharebelerine evrilmiştir. Neticede 18 Mart Zaferi, bir tesadüfün yahut şansın eseri değil; Türk askerinin sarsılmaz iradesi ile Alman müttefiklerimizin müşterek ve nitelikli çalışmalarının bir örneğidir. 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi kutlu olsun" dedi.
