Beyoğlu, Perşembe Pazarı bölgesinde yer alan ve Fatih Sultan Mehmet döneminde Ayasofya Camii’ne gelir sağlamak amacıyla inşa edilen Galata Bedesteni’nin günümüz adıyla Fatih Çarşısı’nın dış duvarlarına çizilen grafitiler görüntü kirliliği oluşturuyor.
O dönemde kumaş ve değerli ürünlerin satıldığı bedestenin son haline ilişkin Arkeolog Ömer Faruk Yavaşçay, “Bu yapının farklı bir amaçla kullanılması lazım; çünkü burası turizmin merkezi ve turizmin merkezinde bu yapının böyle gözükmesi hiç hoş değil. Avrupa’da birçok örneği var. Ya bir sergi alanına, müzeye ya da eski amacına uygun şekilde kumaşların satıldığı bir yere dönüştürülebilir” dedi.
Osmanlı padişahlarından Fatih Sultan Mehmet döneminde Ayasofya Camii’ne gelir sağlamak amacıyla inşa edilen Galata Bedesteni’nin duvarlarına grafiti çizdiler. Osmanlı döneminde kumaş ve değerli ürünlerin satıldığı bir çarşı olan Galata Bedesteni şimdilerde hırdavatçıların bulunduğu bir sokak olarak biliniyor. Yaklaşık bin metrekarelik alana kurulan tarihi yapı 9 kubbeden oluşuyor. Yığma taş mimarisiyle inşa edilen tarihi Galata Bedesteni, zaman içinde bakımsızlık nedeniyle yıprandı.
Bedestenin duvarlarına ise grafiti çizildi.
“Zamanla Bezzistan’dan bedestene dönüştü”
Yapının tarihi hakkında bilgiler veren Arkeolog Ömer Faruk Yavaşçay, “İlk başta bedesten kelimesiyle başlamak istiyorum. ‘Bezz’ ile ‘istan’ kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Bezz zamanında kumaşa verilen isimdi, istan ise yer anlamına gelmekteydi. Bu ikisinin birleşimiyle bedesten oluşmuştu, yani ‘Bezzistan’. Ama zamanla bedestene dönüşüyor, isim türeüyor. Yapı Perşembe Pazarı bölgesinde bulunmakta, 9 kubbeli bir alana sahip. Ortalama bin metrekareyi kapsıyor; örme ve yığma taştan oluşmaktadır. Fatih Sultan Mehmet döneminde yapılıyor, Ayasofya Camii’ne gelir getirmesi amacıyla. Bunların en büyüğü Kapalıçarşı’ydı. Beyoğlu’na da Galata Bedesteni yapılıyor. Günümüzdeki ismi ise Fatih Çarşısı.” diye konuştu.
Hırdavatçılar bulunuyor
Tarihi eserin zaman içinde yıprandığını belirten Yavaşçay, “Maalesef yıllar içinde bu tarihi yapı aslını, değerini kaybediyor. Çünkü zamanında kumaşların ve değerli ürünlerin satıldığı bir yerdi, şu anda ise hırdavatçıların bulunduğu bir yer. Maalesef bu da hoş bir görüntü değil. Zaten yapının giriş kısmına yazılar yazılmış ve içinde de görüntü kirliliği var. Sıvalar dökülmüş, bazı yapıları çok kötü gözüküyor, taşlarında dökülmeler var. Buraya en kısa zamanda bir restorasyon gerekiyor.” dedi.
“Müze veya sergi alanı olmalı”
Yapının turizm için önemine de değinen Yavaşçay, “Onun dışında bu yapının farklı bir amaçla kullanılması lazım; çünkü burası turizmin merkezi ve turizmin merkezinde bu yapının böyle gözükmesi hiç hoş değil. Avrupa’da birçok örneği var. Ya bir sergi alanına, müzeye ya da eski amacına uygun şekilde kumaşların satıldığı bir yere dönüştürülebilir.” dedi.
