İstanbul’da Bosna Sancak Kültür Günleri başladı. Etkinlik kapsamında Taksim Metrohan’da Clarissa Thieme & Hamdija KreÜevljakovic Arşivi ve Nihad KreÜevljakovic işbirliğiyle düzenlenen ‘Saraybosna’yı Hatırlıyor Musun?’ sergisi açıldı.
Bosna Sancak Kültür Günleri başladı. Etkinlik kapsamında, 1992- 1996 yılları arasında yaşanan Saraybosna kuşatmasına ait 4 bin saatlik arşiv görüntülerinin derlenmesiyle oluşturulan ‘Saraybosna’yı Hatırlıyor Musun?’ sergisi Metrohan’da açıldı. Bosna – Sancak Kültür Günleri etkinlikleri, 19 Kasım pazar gününe kadar Cemal Reşit Rey Konser Salonu, Pera Müzesi ve Metrohan’da İstanbullu sanatseverlerle buluşacak.
4 BİN SAATLİK ARŞİV TARANDI
Serginin yaklaşık 4 bin saatlik arşiv görüntüleri derlenerek hazırlandığını kaydeden Bosna Sancak Akademik Kültür ve Tarih Vakfı adına sanat yönetmenliğini üstlenen Azra Tüzünoğlu, “Bosna Sancak Kültür Günleri kapsamında bir dizi etkinlik düzenledik. Bunlardan ilki şu anda içinde bulunduğumuz Metrohan’da yer alan ‘Saraybosna’yı Hatırlıyor Musun?’ isimli bir arşiv sergisi. Bu arşiv şu anda içinde bulunduğumuz odadaki belgeleri de içeren Hamdija KreÜevljakovic isimli ünlü Bosnalı tarihçinin kütüphanesinin içinde yer alıyor.
Hamdija KreÜevljakovic’in torunlarından olan Nihad KreÜeljakovic Saraybosna kuşatma altındayken, 1992- 1996 yılları arasında aslında sivil bir arşiv oluşturmaya başlıyor. Yaklaşık 4 bin saat olan bu arşiv savaş sırasındaki sıradan hayatı içerdiği gibi milislerin hareketlerinin olduğu birtakım görüntüleri de içeriyor. O sıralarda ekranda, televizyonda hangi haberlerin yayınlandığını da içeriyor. Dolayısıyla bu çok enteresan bir arşiv bence ve bu arşivi benim dışımda enteresan bulan birisi daha varmış ki, o da bu sergide gördüğünüz eserleri üreten kişi Clarissa Thieme adlı Alman sanatçı.
Clarissa 2004 yılında Nihad KreÜeljakovic ile tanışıyor. Sonrasında arşivi incelemeye başlıyor. Ancak 10 yıl boyunca bu arşiv hakkında birşey yapmıyor. Sonrasında bir dizi eser üretmeye başlıyor. Burada gördüğünüz işlerin tamamı aslında bu arşiv etrafında örgütlenmiş. Nihad ve Clarissa tarafından üretilmiş çalışmalar. Bu arşivin nasıl bir önemi var derseniz, Batı perspektifli medyanın yani Batı medyasının bu kuşatmayı nasıl gördüğünü ve orada yaşayan Saraybosnalıları nasıl kurbanlaştırdıklarını çok daha net görebiliyorsunuz.
Çünkü aslında arşiv görüntülerinde neredeyse hiçbirşey olmuyor. Hayat çok sıradan bir şekilde olabildiğince sıradan bir şekilde akmaya devam ediyor. Bu anlamda bu sıradanlıkta çok çarpıcı birşey var. Çünkü çok rahatlıkla empati kurabiliyorsunuz. Rahatlıkla bu insanlardan biri ben olabilirdim diye düşünüyorsunuz. O açıdan arşivin çok değerli ve önemli olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
“GÖRÜNTÜLER SAVAŞA BAKIŞIMI DEĞİŞTİRDİ”
Sergide yayınlanan eserlerin yönetmenliğini üstlenen Alman yapımcı ve sanatçı Clarissa Thieme ise, “2000’li yılların başında bu arşivlere ulaştım ve o zamandan beri bunlarla ilgileniyorum. Bu görüntülerin içerisinde sadece televizyon görüntüleri yok. Aynı zamanda sıradan insanların sıradan hayatlarını anlatan görüntüler de var. Bu insanların günlük yaşamını anlatıyor. Bu görüntüler benim savaşa olan bütün bakış açımı değiştiriyor. Bu görüntüler savaşta acı çeken insanlarla duygusal olarak bağ kurmama yardımcı oluyor” ifadelerini kullandı.
