Eskişehir’de, üzerlerine uydu vericisi takılan 2 küçük akbaba, 6 ayda 10 bin ve 6 bin kilometre mesafe katetti. Uydu verileriyle dünyada nesli tükenmekte olan akbabaların göç rotası da ortaya çıkarıldı.
Dünyada nesli tükenme tehlikesinde olan küçük akbabaların Türkiye’de üreme noktalarından biri olan Eskişehir’de Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Hayvanat Bahçesi, Kuzey Doğa Derneği, Koç Üniversitesi, Iğdır Üniversitesi ve ABD’den Utah Üniversitesi’nin iş birliğiyle yaklaşık 6 ay önce çalışma başlatıldı. Kurulan kapanlarla ‘Midas’, ‘Frig’ ve ‘Doğa’ adı verilen 3 küçük akbaba, zarar verilmeden yakalanarak sırtlarına uydu vericisi takıldı. Küçük akbabalar ‘Doğa’ ve ‘Midas’, 13 Eylül’de göç yolculuğuna başladı. 6 ayda toplam 10 bin kilometre uçan ‘Doğa’ Ürdün’e, 6 bin kilometre uçan ‘Midas’ ise Mısır’a ulaştı. ‘Frig’in ise henüz göç yolculuğuna çıkmadığı tespit edildi. Alınan verilerle İç Anadolu Bölgesi’nde üreyen küçük akbabaların göç yolları da ilk kez belirlenmiş oldu.
‘BESLENME ALANLARINI BELİRLEYİP DAVRANIŞLARINI TAKİP ETTİK’
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Hayvanat Bahçesi’nde görevli veteriner hekim Mehmet Uğur Altuncu, uydudan takip ettikleri 2 akbabanın, Türkiye sınırlarından ayrılarak göç yolculuğuna başladığını söyledi. Küçük akbabaların, sırtındaki uydu vericisi sayesinde anlık olarak takip edildiğini dile getiren Altuncu, “Bu takipler sonucu yaklaşık 6 ay boyunca bu kuşların nerede ve nasıl yuvaladığı, Eskişehir ve çevre bölgelerdeki beslenme alanlarını belirleyip davranışlarını takip ettik.
Yaklaşık 10 gün önce de göçleri başladı. ‘Midas’ şu anda Mısır’da. ‘Doğa’ ise Ürdün taraflarında olduğunu gösteren sinyaller alıyoruz. Bu küçük akbabalardan ‘Doğa’, son 6 ayda içerisinde yaklaşık olarak 10 bin kilometre yol yaptı. Şu anda da yolculuğuna devam ediyor. Deniz seviyesinden yaklaşık 4 bin 200 metre yüksekliğe uçtu ve en yüksek hızı 57 kilometre/saate çıktı. ‘Midas’ adını verdiğimiz küçük akbaba ise şu anda 6 bin kilometre uçtu. Yuva yaptığı için daha çok yuva arasında gidip gelen bir küçük akbaba. O da 54 kilometre/saat hıza ulaşmış” dedi.
‘SAĞLIKLI ŞEKİLDE ÜREMELERİNİ HEDEFLİYORUZ’
İç Anadolu Bölgesi’nde üreyen küçük akbabaların göç rotalarının ilk kez belirlendiğine dikkat çeken Altuncu, “Yaptığımız çalışmalarla küçük akbabaların üreme bölgelerini belirleyip hayvanların daha sağlıklı bir şekilde üremeleri, daha fazla yavru vermelerini sağlamayı hedefliyoruz. Çünkü akbabalar, özellikle küçük akbabalar dünyada nesli hızla tükenen hayvanlarımızdan bir tanesi. Bunun sonucunda da doğadaki en büyük temizlik işçilerinin kaybına neden oluyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi olarak bunu engellemeye çalışıyoruz. Aldığımız bu verilerle özellikle İç Anadolu Bölgesi’nde üreyen akbabalarımız için göç rotaları ilk kez belirlenmiş oluyor. Eskişehir’den ayrılan küçük akbabanın Ankara’ya, oradan 1’er gün mola verdiği Konya ve Hatay’a geçtiğini belirledik. Daha sonra Suriye ve Ürdün’e oradan da Mısır’a geçerek Güney Afrika göç yolculuğuna devam ettiğini uydudan takip ediyoruz” diye konuştu.
‘DÖNÜŞ ROTALARINI DA BEKLEYECEĞİZ’
Başlattıkları çalışmanın, Avrupa’da büyük ilgi uyandırdığını ve Avrupa Hayvanat Bahçeleri Birliği’nden sunum yapmak üzere davet aldıklarını kaydeden Altuncu, “Avrupa Hayvanat Bahçeleri Birliği, yaptığımız çalışmaları sunmamız için bizi davet etti. Şu an burada yaptığımız çalışmayı onlara sunuyoruz. Şimdilik kuşlarımızı gözlemlemeye devam edeceğiz. Küçük akbabalar rotalarını bitirdikten sonra Türkiye’ye tekrar geri dönecekler ve burada üremeye başlayacaklar. Bir aksilik olmazsa dönüş rotalarını da bekleyeceğiz. Sonuçta bunlar doğada yaşayan hayvanlar ve ölüm, avlanma gibi durumlar da yaşanabiliyor” dedi.
Veteriner hekim Altuncu, yaptıkları çalışmalarda 2 küçük akbabanın Türkiye’de yuva yaptığını ve doğan yavrularıyla birlikte göç yolcuğuna devam ettiklerini de dile getirdi.
