Türkiye Aydın Gençler Eğitim Vakfı Başkanı Mirkan Aydın Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı tarafından 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen PISA 2025 araştırmasının sonuçları hakkında değerlendirmelerde bulundu. Aydın, “Türkiye, PISA 2025’te küresel eğilimin aksine yükselerek önemli bir başarıya imza attı” dedi.
Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı tarafından 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen PISA 2025 araştırmasının sonuçları yayımlandı. Sonuçların ülke adına son derece sevindirici ve umut verici bir tablo ortaya koyduğunu ifade eden Türkiye Aydın Gençler Eğitim Vakfı Başkanı Mirkan Aydın, “Yaptığımız kapsamlı değerlendirmede, Türkiye’nin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında belirgin bir gelişim kaydettiğini göstermektedir. Öğrencilerimizin öğrendiklerini gerçek yaşamla ilişkilendirme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini ölçen bu araştırmada elde edilen sonuçları, eğitim sistemimizin geleceği açısından son derece kıymetli buluyorum.” diye konuştu.
“Türkiye yükselirken, dünya genelinde puanlar geriledi”
Aydın değerlendirmelerine şöyle devam etti:
“PISA 2022 ile PISA 2025 arasındaki değişimi incelediğimizde, OECD ve dünya ortalamalarında genel bir düşüş yaşanırken Türkiye’nin güçlü ve olumlu biçimde ayrıştığını görüyoruz. Fen bilimlerinde puanımızı 18 puan artırarak 494’e yükselttik ve 482 olan OECD ortalamasının 12 puan üzerine çıktık. Okuma becerilerinde 16 puanlık artışla 472 puana ulaşarak 461 olan OECD ortalamasını 11 puan aştık. Matematikte ise 9 puanlık bir artışla 462 puana ulaştık ve 463 olan OECD ortalamasını yakaladık.
Aynı dönemde OECD ülkelerinin ortalaması fen bilimlerinde 3, okuma becerilerinde 15 ve matematikte 9 puan gerilerken Türkiye, OECD ülkeleri arasında her üç alanda birden performansını anlamlı düzeyde artıran tek ülke olmuştur. Araştırmaya katılan 91 ülke arasında ise bu başarıyı gösterebilen yalnızca sekiz ülkeden biri olmuştur. Daha da önemlisi, 2015 ile 2025 yılları arasındaki on yıllık dönemde üç temel alanda da kesintisiz artış sağlayan tek OECD ülkesi Türkiye’dir. Bu tablo, elde edilen başarının geçici bir yükselişten ibaret olmadığını, uzun vadeli ve istikrarlı bir gelişimi yansıttığını göstermektedir.
“Araştırmaya katılan ülke sayısı 81’den 91’e yükselmesine rağmen Türkiye, bütün alanlarda uluslararası sıralamasını geliştirmiştir. Türkiye, 38 Oecd ülkesi arasında fen bilimlerinde 29. sıradan 14. sıraya, okuma becerilerinde 30. sıradan 13. sıraya, matematikte ise 32. sıradan 23. sıraya yükselmiştir. Katılımcı 91 ülkenin tamamı değerlendirildiğinde ise ülkemiz fen bilimlerinde 34. sıradan 19. sıraya, okuma becerilerinde 36. sıradan 18. sıraya, matematikte de 39. sıradan 28. sıraya çıkmıştır. Bu sonuçlar, yalnızca puanlarımızın değil, uluslararası eğitim sistemleri arasındaki konumumuzun da önemli ölçüde güçlendiğini ortaya koymaktadır.
“PISA 2025 sonuçlarında bizleri özellikle memnun eden hususlardan biri, gelişimin yalnızca ortalama puanlarla sınırlı kalmamasıdır. Bulgular, başarı piramidinin hem tabanında hem de üst basamaklarında eş zamanlı bir iyileşme yaşandığını göstermektedir. Temel yeterlik düzeyine ulaşan öğrenci oranımız fen bilimlerinde yüzde 80,5’e, okuma becerilerinde yüzde 75,9’a ve matematikte yüzde 64,3’e yükselmiştir. Fen bilimleri ve okuma becerilerinde bu oranlar OECD ortalamalarının üzerinde gerçekleşmiştir. Karmaşık problemleri analiz edebilen üst düzey öğrenci oranımız fen bilimlerinde yüzde 4’ten yüzde 7,4’e çıkarak yüzde 7,2 olan OECD ortalamasını geride bırakmıştır. Üst düzey öğrenci oranı okumada yüzde 4,2’ye, matematikte ise yüzde 7,9’a ulaşmıştır. Türkiye’nin, OECD bünyesinde temel yeterlik düzeyinin altında kalan öğrenci oranını azaltırken üst düzey performans gösteren öğrenci oranını da artırabilen iki ülkeden biri olması, gelişmenin niteliğini göstermesi bakımından son derece önemlidir.”
Fırsat eşitliğinde ve okul ortamlarında olumlu gelişmeler
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:
“Eğitimde gerçek başarının yalnızca ortalama puanlarla ölçülemeyeceğine inanıyorum. Bir eğitim sisteminin başarısı, sosyoekonomik şartları ne olursa olsun her öğrencisine nitelikli eğitim imkanı sunabilmesiyle anlam kazanır. PISA 2025 verilerine göre, öğrencilerin ekonomik, sosyal ve kültürel durumlarının fen bilimleri başarısını açıklama oranı Türkiye’de yüzde 10,4’tür. Bu oranın yüzde 11,6 olan OECD ortalamasının altında kalması, sosyoekonomik faktörlerin öğrencilerimizin başarısı üzerindeki etkisinin görece daha sınırlı olduğunu göstermektedir.
Türkiye, son PISA döngüsünde fen bilimleri alanında dezavantajlı öğrencilerinin puanını 17, avantajlı öğrencilerinin puanını ise 24 puan artırarak her iki grupta da anlamlı performans artışı sağlayan tek OECD ülkesi olmuştur. Alt sosyoekonomik dilimde bulunmasına rağmen en üst başarı dilimine ulaşan akademik dirençli öğrencilerimizin oranı fen bilimleri ve okuma becerilerinde yüzde 13’e, matematikte ise yüzde 11’e ulaşmıştır.
“PISA 2025’in yeni nesil göstergeleri de öğrencilerimizin geleceğin dünyasına hazırlanması açısından önemli sonuçlar sunmaktadır. Türkiye, çevre bilimi alt ölçeğinde 494 puan alarak 480 olan OECD ortalamasını geride bırakmış ve 38 OECD ülkesi arasında 12. sırada yer almıştır. Dijital dünyada öğrenme alanında ise 473 puanla 464 olan küresel ortalamanın üzerine çıkmış, ancak 500 olan OECD ortalamasının altında kalmıştır. Araştırma ayrıca günde bir ila iki saat ev ödevi yapan öğrencilerin fen bilimlerinde daha yüksek başarı gösterdiğini, okulda eğlence amaçlı ekran kullanımının başarıyı olumsuz etkilediğini, okul dışındaki dengeli ekran kullanımının ise başarıyı desteklediğini ortaya koymaktadır. Zekânın çabayla geliştirilebileceğine inanan, gelişim odaklı zihniyete sahip öğrencilerin oranının Türkiye’de yüzde 71,5’e ulaşarak yüzde 69,3 olan OECD ortalamasını aşmasını da son derece değerli buluyorum.”
“Bu başarı ülkemizin, sorumluluk hepimizin”
Aydın değerlendirmelerini şöyle sonlandırdı:
“PISA 2025 sonuçları, Türkiye’nin uzun yıllara dayanan eğitim vizyonunun, öğretmenlerimizin ve eğitim yöneticilerinin özverisinin, öğrencilerimizin emeğinin ve eğitime yapılan altyapı yatırımlarının somut bir kazanımıdır. Dünyanın önde gelen eğitim sistemlerinin dahi gerileme yaşadığı bir dönemde Türkiye’nin ortaya koyduğu bu yükseliş, ülkemiz adına haklı bir gurur kaynağıdır. Aynı zamanda eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmeye ve temel becerileri toplumun bütün kesimlerine yaymaya yönelik çalışmaların önemini de bir kez daha göstermektedir. Ancak ulaştığımız noktayı yalnızca kutlanacak bir sonuç olarak değil, daha ileri hedeflere ulaşmak için önemli bir sorumluluk olarak da görüyorum.
Sürdürülebilir başarı için matematik alanındaki gelişim ihtiyacımıza daha güçlü biçimde odaklanmalı, öğrencilerimizin dijital becerilerini OECD ortalamasının üzerine taşımalı ve temel yeterlik düzeyindeki öğrencilerimizin üst düzey düşünme becerilerini geliştirecek nitelikli adımları kararlılıkla sürdürmeliyiz.
Türkiye Aydın Gençler Eğitim Vakfı olarak eğitim politikalarının bilimsel veriler ışığında geliştirilmesini, iyi örneklerin yaygınlaştırılmasını ve eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesini son derece önemsiyoruz.”
