Sonbaharla birlikte solunum yolu enfeksiyonlarına dikkat! Hangi durumlarda mutlaka doktora başvurulmalı?
Okulların açılması, havaların soğuması ve yağışların başlamasıyla birlikte kapalı ortamlarda geçirilen süre artıyor. Bu da özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görülmesine yol açıyor. Bayındır İçerenköy Hastanesi Kulak, Burun, Boğaz, Baş ve Boyun Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Onur Ergün, viral ve bakteriyel enfeksiyonları ayırt etmenin önemine dikkat çekerek, hangi durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerektiğini anlattı.
Virüs mü, bakteri mi?
Üst solunum yolu enfeksiyonlarının yaklaşık %90’ının virüs kaynaklı olduğunu belirten Doç. Dr. Onur Ergün, bu durumda tedavinin semptomları hafifletmeye yönelik olduğunu vurguladı. “Viral enfeksiyonlar erken tedaviye başlansa da kendi sürecini takip eder ve genellikle bir haftada iyileşir” diyen Ergün, bakteriyel enfeksiyonlarda ise durumun farklı olduğuna dikkat çekti.
En sık rastlanan bakteriyel enfeksiyonun A grubu Beta hemolitik streptokok (kısaca “beta”) olduğunu belirten Ergün şöyle konuştu:
“Beta mikrobunun ürettiği bazı proteinler, vücuttaki eklem kıkırdağı, kalp kapakçığı ve yumuşak dokularla benzerlik gösterdiği için bağışıklık sistemi bu yapılara da saldırabiliyor. Bu tabloya ‘akut romatizmal ateş’ deniyor. Antibiyotik tedavisinin asıl amacı bu ciddi komplikasyonu önlemektir.”
Antibiyotik ne zaman gerekir?
Doç. Dr. Onur Ergün, antibiyotik tedavisinin yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda gerekli olduğunu belirterek şu uyarılarda bulundu:
“Eğer 38 derecenin üzerinde inatçı ateş, boyunda ağrılı şişlikler, bademciklerde beyaz noktalanmalar varsa ve öksürük-burun akıntısı gibi belirtiler yoksa bakteriyel enfeksiyon olasılığı artar. Ancak bu bulgulara rağmen vakaların yaklaşık %50’si viral olabildiğinden, antibiyotik kararı mutlaka hızlı tanı testi veya boğaz kültürü sonucuna göre verilmelidir.”
Ergün, antibiyotik tedavisinin, hastalığın ilk 10 gününde başlanmasının akut romatizmal ateşten korunmada yeterli olduğunu da ekledi.
Bademcik ameliyatı ne zaman gerekir?
Yılda yedi veya daha fazla, son iki yılda her yıl beşten fazla ya da son üç yılda her yıl üçten fazla bakteriyel bademcik iltihabı geçirenlerde, ayrıca ateşli havale öyküsü veya antibiyotik alerjisi bulunanlarda bademcik ameliyatının gündeme gelebileceğini belirten Ergün, “Burada önemli olan bakteriyel bademcik iltihaplarını viral enfeksiyonlardan ayırmak” dedi.
Soğuk algınlığından korunmanın yolları
Doç. Dr. Ergün, soğuk algınlığının tamamen önlenemeyeceğini ancak bazı önlemlerle riskin azaltılabileceğini söyledi:
- Ellerin sık yıkanması, yüze ve buruna dokunmaktan kaçınmak
- Enfekte kişilerle temastan uzak durmak, gerekirse maske kullanmak
- Kapalı ortamları havalandırmak
- Bağışıklığı güçlü tutmak için dengeli beslenmek, yeterli uyku ve egzersiz yapmak
- D vitamini desteği almak
- Grip aşısı olmak
- Sigara içmemek
Ne zaman doktora başvurmalı?
Soğuk algınlığı belirtilerinin 8-10 gün geçmesine rağmen burun tıkanıklığının devam etmesi, renkli burun/geniz akıntısı, geçmeyen öksürük veya balgam, işitme azlığı ve kulak ağrısı gibi durumlarda mutlaka bir KBB uzmanına başvurulması gerektiğini belirten Doç. Dr. Ergün, “Bu belirtiler bakteriyel sinüzit veya orta kulak iltihabı geliştiğini gösterebilir” dedi.
