Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (Omü) Prof. Dr. Yusuf Demir, son 6 ayda Türkiye genelinde uzun yıllar ortalamasının üzerinde yağış alındığını ancak yine de kuraklık riskinin bulunduğunu belirterek, “Yaşadığımız, geçmiş 6 ayda gördüğümüz yağışlar bizi yanıltmasın” dedi.
'17 Haziran Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü' nedeniyle açıklama yapan Omü Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, son aylarda görülen yoğun yağışların doğru değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Demir, açıklamasında, “Ülkemizde özellikle son 6 aya baktığımızda çok iyi yağışlar aldık. Özellikle son yılların uzun yıllık ortalamaların üzerine bir yağış aldık. Ancak zaman zaman ifade ediyoruz bu yağışlar bizi yanıltmamalı, aldatmamalı. Çünkü yaşadığımız süreç aynı zamanda yağışlı sürecin doğru anlaşılması ve yağışların doğru tanımlanmasıyla ifade edilebilir. Biz yağışların sadece miktarının değil, şiddetinin, düşüş süresinin, düşüş zamanının ve dağılımının da çok önemli olduğunu her seferinde ifade ediyoruz. Onun için de tabii yağışın düşmesi, çok yağış almamızdan ziyade bunun dengeli dağılması önemli” diye konuştu.
Kuraklık ve yüksek sıcaklıkların buharlaşmayı artıracağına işaret eden Prof. Dr. Demir, “Küresel iklim değişiminin yaşandığı bu süreçte aynı bölgede hem sel hem de kuraklık olaylarıyla karşılaşabiliyoruz. Bu sene de böyle bir süreçle karşı karşıya olma ihtimalimiz oldukça yüksek. Son zamanlarda zaman zaman haberlerde görüyorsunuz, ülkemizin farklı yerlerinde ani yağışların meydana getirdiği seller, doğal afetler hep beraber yaşadık ve görüyoruz. Ama yaz aylarına baktığımızda, özellikle geçtiğimiz aylarda Avrupa'da yaşanan sıcaklık dalgalanmalarını dikkate aldığımızda, Dünya Meteoroloji'nin raporlarına göre yaz aylarında önemli bir sıcaklık artışıyla karşı karşıya kalabileceğimiz, bunun sonucunda da belli periyotlarda kuraklık riskini taşıdığımız, tabii bununla beraber bu kurak ve ani sıcaklık buharlaşma riskiyle beraber de aynı zamanda yaz aylarında düşebilecek olan şiddetli kısa süreli yağışların bir sel tehlikesini taşıyabileceği uzmanlar tarafından ifade ediliyor. Özellikle Karadeniz Bölgesi için bu uyarının çok daha altını çizilerek ifade edilmesi lazım. Çünkü Karadeniz Bölgesi, belki şu anda düşen yağış miktarları su kaynaklarımız açısından yeterli görülebilir. Ama yaz aylarında meydana gelebilecek ani sıcaklık artışları, kuraklık ve yine buna bağlı olarak ani yağışlar ciddi riskleri beraberinde getirebilir” diye konuştu.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (Wmo) raporlarına göre, dünyada yaz aylarında sıcaklık artışı beklendiğini ifade eden Prof. Dr. Demir, “Bu sıcaklık artışının ve küresel iklim etkisinin yalnızca çölleşme ve kuraklık olarak tanımlanması yanlış olur. Çünkü küresel iklim etkisini biz tarımda, gıda güvenliğinde, su kaynaklarının azalmasında veya korunmasında, enerji üretiminde, halk sağlığında kısacası bütün yerel ekonomilerin etkilenmesinde ön plana çıktığını görüyoruz” dedi.
Afet Yaşanmadan Tedbir Almak Önemli
Geçen yılki duruma değinen Prof. Dr. Demir, “Türkiye, bildiğiniz gibi geçen yıl çok ciddi anlamda bir küresel iklim etkisiyle beraber tarımda zaman zaman kurak dönemler ve ciddi krizleri yaşadı. Bu sene de yükselebilecek yaz aylarındaki ani sıcaklık artışlarının böyle bir riski beraberinde getirme ihtimali, verimde yüzde 20-30 düşüş riskini beraberinde taşıyor. Onun için de tabii ki sulama baskısı, sulama etkisi ve önümüzdeki süreçte yaşanabilecek olan afetleri önceden kestirebilmek, tabii ona göre hazırlık yapmak önemli. Biz her zaman söylüyoruz, afet olduğunda tedbir almak değil, afet olmadan önce gerekli tedbirleri almak önemlidir” dedi.
Türkiye, Artık Suyu Yöneten Bir Ülke Olmalıdır
Türkiye’nin su yönetimi konusunda yeni stratejiler geliştirmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Demir, “Türkiye artık suyu yöneten bir ülke olmalıdır. Sadece baraj yapmakla problemleri çözemeyiz. Bunun için de Türkiye'nin özellikle bu süreçte bundan sonraki süreçlerde problem yaşamaması için su havza yönetimini ön plana çıkarmalı. Yer altı suları çok önemli ülkemiz açısından. Yer altı sularının korunması, geleceğe taşınması açısından gerekli tedbirlerin alınması, yine özellikle ülkemizde yağmur suyu hasadı çalışmalarının, gri su hasadı çalışmalarının, atık su hasatlarının, atık suyun tekrar kullanım çalışmalarının yapılması, tarımsal sulamanın verimli, randımanlı kullanılması ve aynı zamanda şehirlerde su kaçak kayıp orandan azaltılarak suyu doğru yönetme noktasında bir strateji geliştirmemiz gerekiyor. Aksi takdirde su kaynaklarımızı depolamak, yer altı-yer üstü barajlarımızı artırmakla problemlerimizi çözemeyeceğimiz yeterli çözümler olmadığını geçen yıllardan yaşayarak görüyoruz” diye konuştu.
Su, Daha Değerli Hale Gelecek
Suyun önemini vurgulayan Prof. Dr. Demir, “Şunun altını tekrar çiziyorum. Önümüzdeki yüzyılda su petrolden daha değerli bir madde haline geliyor. Suyun yaşamın kendisi olduğunu her seferinde ifade ediyorum. Onun için de suyu bugünden anlamak, korumak ve geleceğe taşımak lazım. Karadeniz Bölgesi açısından kritik olan bir süreçle karşı karşıyayız. Karadeniz Bölgesi'nde fındık tarımı ile ilgili daha önce de ifade ettim. Özellikle temmuz-ağustos aylarında mutlak surette sulama ihtiyacının ortaya çıkması oldukça yüksek görülüyor. Yine temmuz-ağustos aylarında ani sıcaklık yükselmeleri vesaire risklerine dikkat çekmek istiyorum. Türkiye genelinde de bütün ülkemiz açısından bu küresel iklim süreci ve yaşadığımız sürecin meydana getirdiği orman yangınlarına karşı bütün vatandaşlarımızın bugünden gerekli tedbir alması lazım. Çünkü yağışta geçen bir mevsim aynı zamanda doğadaki yeşil bitki aksamının fazla gelişmesine, bunların da bu sıcaklıkla beraber kuruması sonucunda yangın risklerinin artmasına vesile olabilir. Onun için buna şimdiden tedbir almak lazım” dedi.
Prof. Dr. Demir, “Geçmiş 6 ayda gördüğümüz yağışlar bizi yanıltmasın. Çünkü bu yağışlar, ülke açısından toplam yağış açısından beklediğimiz yağışların üzerinde. Ancak önümüzdeki süreçte ani sıcaklık artışları sulama baskısını ve toplumsal su ihtiyacını artıracaktır. Bunun için de suyu korumak, üretimi, gıda güvenliğini ve yaşam kalitemizi korumak önceliğimiz haline gelmelidir” ifadelerini kullandı.
