Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “ÇKS’ye kayıtlı ancak sigortası olmayan çiftçiler için de bu ana kadar yapmış oldukları maliyetleri de karşılayacağız” dedi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kayısı bahçeleri zirai dondan etkilenen üreticiler ile bir araya gelip, hasar alan bahçeleri gezdi. Yaşanan zirai dondan 34 ilin etkilendiğini belirten Bakan Yumaklı, “İklim değişikliğinin en çok etkilediği ülkelerin başında Türkiye’nin geldiğini çok farklı vesilelerle ifade ediyoruz. Şubat ayında Mersin, Adana ve Hatay’da gerçekleşen don olayından sonra 10-14 Nisan tarihleri arasında Malatya’nın çok büyük bir bölümünde meyve ağaçlarının çok büyük zarar gördüğü bir zirai don hadisesi yaşandı. Ağaçların belli sıcaklık düşüşlerini tolere etmesi mümkün.
Bu eksi 4, kimi zaman eksi 6 dereceye kadar ağaçlar tarafından tolere edilebiliyor. Bu süre içerisinde farklı metotları da kullanarak, bu etkiyi azaltmak üzere üreticilerimizin bazı gayretleri oluyor. Ancak eksi 17’ye varan sıcaklık düşüşlerine artık şu andaki teknolojinin ya da metotların da yapabileceği bir şey yok. Maalesef böyle bir durumla karşılaşmış olduk. Geçtiğimiz salı gününden itibaren meteorolojinin bize olan uyarıları ile birlikte Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bütün ekipleri üreticilerimizi bilgilendirmek ve ne yapılabilecekse birlikte yapmak üzere sahaya indik” dedi.
‘KAFA KARIŞTIRMANIN HİÇBİR ANLAMI YOK’
Hasar tespit çalışmalarının yapılabilmesi için fiziki şartların oluşması gerektiğini belirten Bakan Yumaklı, “Hasar tespit çalışmaları için fiziki şartların oluşması gerekir. Üzerinde hala kar, buz olan ağaçlarda hasar tespiti mümkün olmuyor. Böyle durumlarda herhangi bir temsiliyeti ya da kendisine göre bir uzmanlığı olabilir ancak elinde hiçbir veri olmadan hitap ettiği kesim ne veya nereyse onlara mesaj verme adına tamamen bizlerin bile elinde olmayan bilgileri tahmin ederek ya da kendisine göre yorumlayarak sorumsuzca açıklama yapanları gördük.
Bol keseden sadece konuşup, tamam artık ‘ben mesajı verdim’ diyenler var. Bunların ne üretimimize ne de üreticimize bir faydası yok. O yüzden buradan bakanlığımızın yaptığı açıklamaların dikkate alınmasını özellikle istirham ediyorum. İnsanların kafasını karıştırmanın hiçbir anlamı yok” diye konuştu.
‘SORUMSUZ AÇIKLAMALAR YAPILIYOR’
Bakan Yumaklı, “Stratejik ürünlerimiz; hububat, baklagil ve yağlı tohumlar ile ilgili hatta sebzeler ile ilgili ellerinde veri olmadan ‘Mahvolduk, ülkemizde gıda problemi olacak, çarşı pazar yanacak’ gibi sorumsuz açıklamalar yapılıyor. Cumhurbaşkanımız da belirtti, zirai don meyve gruplarında etkili oldu. Bazı yerlerde çok fazla etkili oldu, bazı yerlerdeyse az etkili oldu. Bir ilin içerisinde çok, belli ürünlerde yüzde 80-90 etkili olduğu da oldu.
Bir ilin içerisinde küçük küçük ama daha düşük oranlarda etkili olduğu oranlar da oldu. Bunların hepsi sağlıklı ve düzgün bir şekilde hasar tespitlerinin yapılması ile mümkün. 2014 yılında da benzer bir don hadisesi olmuş. Yaşanan bu zirai don büyük oranda meyve gruplarına etki etmiş bir husus. Şu ana kadar yapılan tespitlerimizle 34 ilimiz bu zirai dondan farklı ölçü ve oranlarda etkilendi” diye konuştu.
ÇİFTÇİLERE ‘SİGORTA’ ÇAĞRISI
Bakan Yumaklı, şöyle devam etti: “Dün akşam Cumhurbaşkanımız açıkladı. Detay vermek gerekirse, tarım sigortasını yaptırmış olanlar hasar tespit çalışmaları biter bitmez Mersin, Hatay ve Adana’da olduğu gibi derhal ödemeleri yapılacak. Bu bir takvimdir. Daha sonra Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı ancak sigortası olmayan üreticilerimiz için de bu ana kadar yapmış oldukları giderleri hesaplayarak, onların bu yapmış oldukları maliyetleri de karşılayacağız. Burada tarımsal üretim yapanlar için iklim değişikliğinin bundan sonra da öngörülemez hatta önlenemez etkilerinden uzak kalabilmek ve bir yıllık, bir dönemlik emeğin boşa gitmemesi için bunu garantiye altına alacak olan tarım sigortasının önemini tekrar belirtmek istiyorum.
Bundan sonraki dönem içinde bütün yoğunluğumuzu bu işe vereceğiz, ‘5-10 senede bir oluyor; bunu yaptırmasak olur’ dememek gerekir. Bir sefer olduğunda ortaya çıkaracağı hasar çok büyük oluyor. Şu an Malatya’dayız ve kayısı ağaçlarında büyük oranda zarar var. Bunlar zaten bakıldığında da görülebiliyor. Ancak bu ağaçların önümüzdeki sene de meyve verebilmesi için yapılması gerekenler var. Bunlarla ilgili de hem bakanlığımız hem illerdeki valiliklerimiz çalışmalara başladılar. Bu teknik ve uzmanlık isteyen bir çalışma.”
’50 BİN TON CİVARINDA KURU KAYISI STOKU VAR’
Bakan Yumaklı, “Bütün bu don hadisesinin başladığı andan itibaren illerimizdeki üreticilerimizle, valilerimizle çok yoğun bir takip ve görüşme trafiği gerçekleştirdim ve çok yakından takip ettim. Bazı konuların analiz ve altyapı çalışmalarını gerçekleştirdim. En nihayetinde de Sayın Cumhurbaşkanımıza oluşan durumu arz ettik. Cumhurbaşkanımız her zaman olduğu gibi üreticimizin yanında olmak için tereddüt etmeden derhal bizlere talimatlarını verdi.
Malatya için kayısı son derece önemli. Türkiye’nin kayısı üretiminin yarısı, kayısı ihracatının 4’te 3’ü Malatya’dan gerçekleşiyor. Bardağın biraz da dolu tarafından bakalım. Malatya’da yaklaşık 50 bin ton civarında kuru kayısı stoku var. Dolayısı ile pazar kaybı anlamında bizi nispeten rahatlatacak. Bütün emeğimiz ve gayretimiz; hasar tespiti, bunlarla ilgili gerekli çalışmaların yapılması ve sonra da üreticilerimizin önümüzdeki sene bu ağaçların verime dönmesi ile ilgili çalışmaları hep birlikte gerçekleştirmek” dedi.
‘YÜZDE 70’İ DEVLETİMİZ TARAFINDAN KARŞILANIYOR’
Bakan Yumaklı, “Ülkemiz için elbette deprem hadisesinin çok büyük bir etkisi oldu. Devletimiz vatandaşlarımızın normal hayatına dönebilmesi için çok yoğun bir çaba sarf ediyor. Yaşanan bu zirai don olayı ile ilgili devletimiz yine vatandaşımızın normal hayatına dönebilmesi, mağduriyetini olabilecek şekilde gidermek için gerekeni yaptı; bundan sonra da yine öyle olacak. Tarım sigortasının poliçe bedelinin yüzde 70’i devletimiz tarafından karşılanıyor. Eğer don hadisesi ya da benzeri hadiseler için koruma araç gereçleri kullanmak istiyorsanız da bunların yarısını devletimiz hibe olarak veriyor. Eğer bunları kullanıyorsanız yaptırmış olduğunuz tarım sigortasının da yüzde 25 ile 30 arasında poliçe değerinde indirim yapıyor” diye konuştu.
