Türkiye'de Sıfır Atık Hareketi kapsamında 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, her yıl artış göstererek 2024’te yüzde 36,08’e, 2025’te ise yüzde 37,53 seviyesine ulaştı.
Sıfır Atık Hareketi, 27 Eylül 2017’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen proje, Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü. BM Genel Kurulu’nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, ‘Uluslararası Sıfır Atık Günü’ olarak ilan edildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre; Sıfır Atık Yönetim Sistemi bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede uygulanmaya başlandı. Proje kapsamında 28 milyon kişiye eğitim verildi. Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında geri kazanım oranı 2017 yılında yüzde 13 iken her yıl artış göstererek 2024’te yüzde 36,08’e, 2025’te ise yüzde 37,53 seviyesine ulaştı.
Projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ile 30,6 milyon ton organik ve diğer atıklar olmak üzere toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık lisans almış işletmelerce işlenerek ülke ekonomisine toplam 365 milyar TL katkı sağladı.
55 Bin Futbol Sahası Büyüklüğünde Alan Korundu
Sıfır Atık Hareketi kapsamında 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı. İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine denk 2 trilyon litre su tasarrufu elde edildi. Türkiye’deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eşdeğer 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. 390 milyon metreküp depolama alanı tasarrufu ile yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde alan korundu.
Sera Gazı Salımı Azaltıldı
Çalışmalar kapsamında, Türkiye’deki ormanların yaklaşık yüzde 7’sine karşılık gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlenirken, yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı salımının da önüne geçildi. Öte yandan Türkiye’nin geri kazanım oranını 2035 yılında yüzde 60’a, 2053 yılında ise yüzde 70’e çıkarmayı hedeflediği bildirildi.
Sıfır Atık Mecburiyettir
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü nedeniyle sosyal medya hesabından yaptığı videolu paylaşımda, “Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın kendini yenileme hızını aşmış durumda. Artık mesele sadece üretmek değil, nasıl tükettiğimiz. Saygıdeğer Emine Erdoğan’ın ‘bir vicdan ve gönül inisiyatifi olarak’ insanlığa armağan ettiği Sıfır Atık hareketiyle ile israfı reddediyor, kaynağı koruyor, geleceği önceliyoruz. Sıfır Atık bir tercih değil; mecburiyettir” ifadelerine yer verdi.
