CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından cevaplandırılması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu’nun soru önergesi şöyle;
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96 ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Son dönemde Adalet Bakanlığı tarafından, Türkiye’ye yabancı yatırım çekilmesi amacıyla yargı süreçlerinin hızlandırılması, icra-iflas sisteminin yeniden yapılandırılması ve tahkim mekanizmasının genişletilmesine yönelik kapsamlı yasal düzenlemeler hazırlandığı kamuoyuna yansımıştır.
Bu kapsamda:
İcra ve İflas Kanunu’nun “Cebri İcra Kanunu” olarak yeniden düzenlenmesi, Tahkim mekanizmasının kapsamının genişletilmesi, İcra İflas Daireleri Başkanlıklarının kurulması, Çek hukukunda değişiklik yapılması planlanmaktadır.
Her ne kadar bu düzenlemelerin yatırım ortamını iyileştirme amacı taşıdığı ifade edilse de; söz konusu değişikliklerin: hukuk güvenliği, adil yargılanma hakkı, yargı bağımsızlığı, borçlu-alacaklı dengesi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin korunması bakımından çok yönlü değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda,
1. Genel Reform Çerçevesi İcra-iflas sistemi ve tahkim hukukuna ilişkin hazırlanan reform paketinin tam kapsamı nedir? Söz konusu düzenlemelerin hazırlanmasında hangi akademik, yargısal ve sektörel paydaşlardan görüş alınmıştır? Reform paketine ilişkin etki analizi (impact assessment) yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
2. İcra ve İflas Kanunu’nda Planlanan Değişiklikler mevcut İcra ve İflas Kanunu’nun “Cebri İcra Kanunu” olarak değiştirilmesinin gerekçesi nedir? Bu değişiklikle birlikte: Takip süreleri, haciz prosedürleri, borçlu hakları nasıl değişecektir? Yeni düzenleme ile borçluların temel haklarının korunmasına yönelik hangi güvenceler öngörülmektedir?
3. İcra İflas Daireleri Başkanlığı Modeli kurulması planlanan İcra ve İflas Daireleri Başkanlıklarının: Hukuki statüsü, yetki alanı, denetim mekanizması nedir? Bu başkanlıkların kurulması, yargı teşkilatı içinde yeni bir hiyerarşik yapı oluşturacak mıdır? Bu modelin, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından doğurabileceği risklere ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?
4. Tahkim Yasası’nda yapılacak değişiklikler tahkim mekanizmasının kapsamının genişletilmesiyle: Hangi uyuşmazlık türleri zorunlu veya fiili olarak tahkime yönlendirilecektir? Tahkimin yaygınlaştırılması, mahkemelere erişim hakkını (Anayasa m.36) sınırlayacak mıdır? Uluslararası yatırımcılar lehine düzenlenecek tahkim hükümleri ile yerli yatırımcılar arasında eşitsizlik oluşma riski değerlendirilmiş midir? Türkiye’de tahkim kararlarının uygulanma süresi ortalaması nedir ve bu süreyi kısaltmaya yönelik somut hedefler nelerdir?
5. Ticari ve İş Davalarının Süreleri Türkiye genelinde: Ticaret mahkemelerinde görülen davaların ortalama süresi iş mahkemelerinde görülen davaların ortalama süresi nedir? Bu sürelerin OECD ve AB ülkeleri ile karşılaştırmalı durumu nedir? Yargılama sürelerini kısaltmak için yargı personeli, mahkeme sayısı ve dijitalleşme yatırımları artırılacak mıdır?
6. Çek Hukuku ve Finansal Güvenlik Çek Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikler nelerdir? Sahte çek ve karşılıksız çek oranları son 5 yılda nasıl değişmiştir? Planlanan düzenlemeler küçük esnaf ve KOBİ’ler üzerinde nasıl bir etki yaratacaktır?
7. Yabancı Yatırım ve Hukuk Güvenliği Türkiye’de son 5 yılda doğrudan yabancı yatırım girişlerinin yıllara göre dağılımı nedir? Yatırımcıların en çok şikâyet ettiği hukuki sorunlar nelerdir? Planlanan düzenlemelerin yatırım ortamına etkisine ilişkin nicel hedefler (yatırım artışı, dava süresi azalması vb.) belirlenmiş midir?
8. Hukuk Devleti ve İnsan Hakları Boyutu yapılacak düzenlemelerin: Adil yargılanma hakkı Mahkemeye erişim hakkı, Hukuk devleti ilkesi üzerindeki etkileri konusunda bir anayasal uygunluk analizi yapılmış mıdır? Reform sürecinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ve Avrupa Konseyi standartları dikkate alınmış mıdır?
9. Uygulama Takvimi Söz konusu reform paketinin: TBMM’ye sunulma tarihi yürürlüğe giriş takvimi kademeli uygulama planı nedir?
