Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın “Seviyorsan git evlen bence…” paylaşımı, Türkiye’deki ekonomik gerçeklerden bihaber bir ironi gibi duruyor. Çünkü bugün Türkiye’de evlenmek, aşkı kutlamaktan ziyade, banka kredisi çekmek anlamına geliyor.
1 milyon TL ile 3 milyon TL arasında değişen düğün maliyetleri, evlenmek isteyen çiftler için bir sevda değil, finansal bir kabus haline gelmiş durumda.
Eskiden ailelerin birikimleri, altın günleri ve belki biraz da düğün takılarıyla idare edilebilen düğün masrafları, bugün artık ortalama bir vatandaşın altından kalkamayacağı seviyelere ulaştı. Kira fiyatları almış başını gitmişken, bir yuva kurmak, bırakın kolaylaşmayı, giderek imkânsızlaşıyor. Beyaz eşyalar, düğün salonu, balayı, nişan organizasyonu, gelinlik, damatlık derken çiftler düğünden önce borç batağına düşüyor. Hal böyleyken “Seviyorsan git evlen bence” demek, “Seviyorsan git borçlan bence” demekten farklı değil.
Evlilik teşvikleri ve kredileri adı altında sunulan çözümler, aslında gençleri daha fazla borçlandırmaktan başka bir işe yaramıyor. Verilen destekler, piyasa fiyatlarına karşı devede kulak kalıyor. 150 bin TL’lik evlilik kredisi, tek başına düğün salonunu bile karşılayamazken, bankalar evlilik masrafları için faizli krediler sunmaya çoktan başlamış bile. Borç yüküyle başlayan bir evliliğin sürdürülebilirliği ise tamamen ayrı bir tartışma konusu.
Ayrıca bu ekonomik zorluklar nedeniyle evlilik oranları düşerken, boşanma oranları hızla artıyor. İnsanlar aşkları için değil, ekonomik şartlardan ötürü ya evlenmiyor ya da evlilikleri yıpranıyor. Ekonomik belirsizlikler, gelecek kaygıları, temel ihtiyaçların bile zor karşılandığı bir düzende “evlenin” çağrısı yapmak, gerçeklerden kopuk bir romantizm dayatmasıdır.
Aile kurmayı teşvik etmek mi istiyorsunuz? O zaman gençlerin ekonomik özgürlüğünü artıracak politikalar üretin, enflasyonu kontrol altına alın, konut fiyatlarını makul seviyeye çekin, istihdamı artırın. Gerçekçi politikalar üretilmeden yapılan bu tür yüzeysel ve popülist açıklamalar, gençlerin yalnızca sinirlerini bozuyor.
Kısacası, evlilik artık lüks tüketim haline gelmişken, “Seviyorsan git evlen bence” demek, ya gerçekleri görmezden gelmek ya da toplumun ekonomik çıkmazını küçümsemek anlamına geliyor. Belki de yeni slogan şöyle olmalı: “Önce ekonomiyi düzelt, sonra evlen bence!”
