Antalya Diplomasi Forumu’nda konuşan Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, “Devlet Başkanımızın da defalarca ifade ettiği gibi, bizim cevap verme imkanımız var. Baltık ülkeleri hava sahasını sunuyor. Polonya, Ukrayna dronlarının Rusya’ya saldırması için kullanılıyor. Rusya’nın korkacağı bir şey yok. Sabırlı insanlarız ama sabır taşı çatlayınca farklı olacaktır. O zaman gerçek kırmızı çizgiler ortaya çıkacaktır” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde, Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliğinde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF2026) devam ediyor. Forumun 2’nci gününde Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ‘ADF2026Talks’ kapsamına konuşmacı olarak katıldı. Programda Lavrov, moderatör Alican Ayanlar’ın sorularını cevapladı. Yaklaşık 2 saat konuşan Lavrov’un programında salon doldu. Çin’deki görüşmelerinin ardından Antalya’ya gelen Lavrov, “3 savaş benim veya Rusya Federasyonu’nun planları dahilinde değildi. Bu savaşların hazırlığı batılı ortaklarımızın planları içinde vardı. Bizler Sovyetler Birliği’nin dağılmasından hemen sonra bunları dile getirdik. Ancak bizi eşit ortak ve muhatap olarak görmediler. Bize bazı vaatlerde bulundular ve sonrasında o vaatler hiç yokmuş gibi davrandılar. NATO’nun genişlemesiyle ilgili taahhütlere ‘tamam’ dedik. O dönemde sözlü vaatler verildi, yazılı bir belge yoktu. 1999 yılında İstanbul’da yapılan AGİT toplantısında devlet ve hükümet başkanları tarafından bir belge kabul edildi. Biz kağıt üzerinde Rusya- NATO mutabakatı imzaladık. Orada da NATO’nun baskın nitelik kazanma hakkı olmadığı belirtildi ancak bu da hayata geçmedi. Ukrayna’nın batı savaşına hazırlandığı dönemde, kasım ve aralık aylarında her şey aşikar olarak ortaya çıktı” dedi.
‘NAZİZM UYGULAMALARI TEŞVİK EDİLDİ’
Ukrayna’da Nazizm uygulamalarının teşvik edildiğini söyleyen Lavrov, “Cenevre’de Blinken ile görüştüm. Cumhurbaşkanı adına bir kez daha girişimde bulunarak, Rusya ve NATO arasında güvenliğin bölünmezliği temelinde eşit haklı bir mutabakat önerdik. Bize NATO’nun daha fazla genişlemeyeceğini yazmanın bizim işimiz olmadığı, bunun NATO’nun ve üye olmak isteyen ülkelerin hakkı olduğu yönündeydi. 90’lı yılların başındaki sözlü ve sonradan yazılı hale gelen taahhütleri hatırlattık. Bunların sadece siyasi yükümlülükler olduğunu söylediler. Ukrayna’yı bir Nazi ülkesine dönüştürdüler. Ülke anayasasında Rusça koruma altında olmasına rağmen, eğitimde, kültürde ve basında Rusçanın kullanımı yasaklandı. Nazizm uygulamaları teşvik edildi. Ukrayna’yı destekleyen Avrupalı ülkelerde de bu fikrin yeniden doğduğunu görüyoruz. Bu, Batı’nın özenle hazırladığı ve Ukrayna’nın eliyle Rusya Federasyonu’na karşı yürüttüğü bir savaştır” diye konuştu.
‘ASIL MESELENİN PETROL OLDUĞU ORTAYA ÇIKTI’
ABD’nin petrol ile ilgili çıkarları olduğunu söyleyen Lavrov, şöyle devam etti:
“Basra Körfezi’ndeki savaş konusunda medeniyeti yok etme gibi bir söylemden ziyade, petrolü, Basra Körfezi’ni ve Hürmüz Boğazı’nı kontrol altına alma hedefleri vardı. Venezuela’da olanlar da buna bir örnek. Başkan Maduro’nun bir uyuşturucu baronu olduğu söylendi ama kaçırıldığında asıl meselenin petrol olduğu ortaya çıktı. ABD ile Venezuelalı dostlarımız arasında petrolün paylaşımı üzerine görüşmeler başladı. Avrupa’da Rusya’nın petrolü kullanılmamaya başlandı. Bunun yerine, Amerika’nın sıkıştırılmış doğal gazı ve diğer bölgelerden çok daha pahalıya ürünler ithal ediliyor. Berlin, Paris, Londra ve Brüksel’de halka bu pahalı enerji faturasının Ukrayna’da özgürlüğü ve demokrasiyi savunmak gibi yüksek bir misyon için bunu yapmamız lazım deniyor.”
‘NATO İYİ DURUMDA DEĞİL’
Kosova’da halkların kendi kaderini belirleme kuralının uygulandığını ancak Kırım’da bunun uygulanmadığını söyleyen Lavrov, “NATO’nun iyi bir durumda olmadığını itiraf edebiliriz. Biz NATO’nun veya Avrupa ülkelerinin iç işlerine karışmıyoruz, kimseye bir şey dayatmıyoruz. Ancak ABD ve Batılılar, özellikle Orta Asya’da eski Sovyet ülkelerini ziyaret ettiklerinde Rusya ile projelerin sonlandırılmasını talep etmeye başlıyorlar. Hatta Rusya ile yeni anlaşmalar imzalanması durumunda yaptırım tehdidinde bulunuyorlar. Biz böyle davranmıyoruz. NATO’da çıkarlar dengesi, ABD’nin Avrupa’nın güvenliğini sağlarken Avrupa’nın da bedelini ödemesi prensibine dayanıyordu. ABD finansman külfetinden kurtulmak isteyince bugünkü tablo ortaya çıktı. Koordineli yeni bir yapının oluşacağını düşünmüyorum, NATO saldırgan bir blok olmaya devam edecek” dedi.
‘YENİ BİR BLOK KURMAK İSTİYORLAR’
Yeni bir blok kurulmak istendiğini söyleyen Sergey Lavrov, şöyle konuştu:
“ABD, Rusya ile uzun vadeli mutabakata varıp Çin ile rekabete odaklanmak isterken, Avrupa Birliği, Türkiye, İngiltere ve Ukrayna’nın dahil olacağı yeni bir blok kurmak istiyor. Zelenski bu fikre hemen sarılarak Ukrayna ordusunun bu yapının çekirdeği olabileceğini söyledi. Bu durum aslında arzu edenler koalisyonu olmaktan çıkıp yakın zamanda arzu etmeyenler koalisyonuna dönüşecektir. Avrupa ülkelerinin menfaati olduğunu göremiyorum. İntikamcı militarize edilmiş bir politikayla bu olmayacaktır. İnsanlık tarihinde 3’üncü kez Avrupa’dan küresel bir tehdit ortaya çıkacak. Devlet Başkanımızın da defalarca ifade ettiği gibi, bizim cevap verme imkanımız var. Baltık ülkeleri hava sahasını sunuyor, Polonya, Ukrayna dronlarının Rusya’ya saldırması için kullanılıyor. Rusya’nın korkacağı bir şey yok. Sabırlı insanlarız ama sabır taşı çatlayınca farklı olacaktır. O zaman gerçek kırmızı çizgiler ortaya çıkacaktır.”
‘BM BUNU GÖRÜŞMEMİŞ GİBİ DAVRANIYOR’
Gazze ile ilgili BM kararlarına uyulmadığını söyleyen Lavrov, “Gazze’deki durum ve Batı Şeria’da yaşananlar doğrudan İsrail’in kontrolü altındadır ve bu durum yalnızca Golan Tepeleri ile sınırlı kalmamaktadır. Golan Tepeleri ve Birleşmiş Milletler’in kontrolünde olan tampon bölge, ABD tarafından İsrail’in bir parçası olarak kabul edilmektedir. İsrail yönetimi, hiçbir zaman bir Filistin devleti olmayacağını beyan etmektedir. BM’de iki devletin kurulması kararlaştırıldı ama bu karar göz ardı ediliyor. Güvenlik Konseyi, Birleşmiş Milletler oy birliğiyle Filistin devleti konusunda karar almıştı. Birleşmiş Milletler’de, Güvenlik Konseyi’nde daha önceden 80 yıl görüşülen bir konu ele alınıyor ve 80 yıl önce alınmış kararlar var. Birleşmiş Milletler bunu görüşmemiş gibi davranıyor” diye konuştu.
İSTANBUL GÖRÜŞMELERİ
Rusya ve Ukrayna arasındaki görüşmelerin İstanbul’da yeniden başlaması ihtimaliyle ilgili konuşan Lavrov, şunları kaydetti:
“Görüşmelerin canlandırılması şu anda bizim için birinci öncelik değil. Biz görüşme empoze etmedik. Biz her zaman, eğer bizim ortağımız paydaşımız hazırsa, biz görüşürüz dedik. Her türden olumsuzluklara rağmen Ukraynalı meslektaşlarımızın görüşmeleri ki daha önceden de İstanbul’da yapılmıştı nisanda 2022 yılı görüşmeleri vardı. Bunları barış anlaşmasının temeli olarak kabul ettik ama Ukraynalılar bunun yapılmasını yasakladılar ve savaşmaya devam edin denildi. Ondan sonra da İstanbul’da bir dizi görüşmeler oldu. Ukraynalılar görüşme ekiplerinin yüksek seviyede olmadığını, sadece insani konular ele alınıyor dediler. Temmuz toplantısı için vedalaşmıştık. Ukrayna tarafının talebi üzerine temsilci seviyesini yükseltelim dedik.”
‘BİZ GÖRÜŞMEYE HAZIRIZ’
İstanbul’daki görüşmelerle ilgili konuşmaya devam eden Lavrov, şunları söyledi:
“İstanbul süreci kapsamında, beşeri konularda, askeri konularda ve siyasi konularla görüşme yapmak üzere 3 grup oluşturalım dedik. Ukraynalılar burada konular az diye şikayet ediyordu. Kasım’da görüşme yaparız dediler, sonra vazgeçtiler. Bunlar kendi tutumlarını gösteriyorlar ama Zelenski’nin açıklamalarını okuyun. Hakaretler içeren bir sürü görüşmeler var. Avrupa, Zelenski’den sonra bu güvenlik teminatlarında tek bir şey görüyor. Bir, Nazi rejimini muhafaza etmek. İki, bunu da ileride fiziki, maddi, askeri olarak Rusya’ya tehdit oluşturmak için bunları yapıyorlar. Burada ikiyüzlülük var, her yerde ikiyüzlülük var. Biz görüşmelerden kaçmıyoruz. Ortam oluştuğunda, biz görüşmeye hazırız. Yer belirtilsin, gündem belirtilsin. Dolayısıyla bizim hedeflerimiz başkomutanımız tarafından belirlenmiştir.”
