İstanbul’da sağanak yağışta bazı binaların bodrum ve zemin katlarını su bastı.
Su yalıtımı olmayan binalarda nem riski gündeme geldi. İstanbul Rumeli Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. İbrahim Yüksel, “Sel öldürmez, sele hazırlıklı değilsek öldürür. Binayı da nem öldürür. Bodrum ve zemin katlara su bastıysa bu suyun etkisiyle 15-20 günde kabarmalar, koyu cıva rengi değişimler olur. Nemden dolayı binanın ölümü söz konusudur. Su yalıtımı olmayan kolon, kiriş ve temellerde eğer yalıtım yoksa ve su baskınına uğramışsa 6 ay ile 6 yıl içerisinde çürüme, paslanma kendini gösterir ve o beton dayanımını kaybeder” dedi.
İstanbul’da 14 Ekim’de etkili olan sağanağın ardından birçok ev ve iş yerinin bodrum ve zemin katını su bastı. Suların çekilmesiyle geride çamur, balçık ve yoğun nem kokusu kaldı. Su baskını nedeniyle ev iş yeri ve ve eşyaları zarar gören vatandaşlar, temizlik çalışmalarını sürdürürken binalarının durumundan endişe ediyor. Özellikle su yalıtımı bulunmayan binalarda, duvar ve zeminlerde nem meydana gelmesi ve bu nemin binanın belirli bölümlerine zarar verme riski bulunuyor.
‘Binayı nem öldürür’
İstanbul Rumeli Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. İbrahim Yüksel, “Sel öldürmez sele hazırlıklı değilsek öldürür. Binayı da nem öldürür. Eğer biz binayı yaparken inşaat esnasında temelden başlayarak çatıya kadar suya karşı bir yalıtım yapmazsak, su basmasına kadar çıkarmazsak ve aynı zamanda binanın çevresini drene etmezsek, gelecek olan yağışlar, kar erimesi, sağanak yağışlarla birlikte bir drenaj kanalı, drenaj sistemi yapmazsak bina su alır. Dolayısıyla bodrumda var olan bu su eğer yalıtım yoksa nihayetinde binanın çatısına kadar çıkacaktır. Kesinlikle temelde bodrum ve binada su yalıtımının olup olmadığının, özellikle -1, -2, -3’üncü kattaki bodrumlarda, kolon ve kirişlerde su yalıtımı olup olmadığına mutlaka baktırmaları gerekiyor. Su yalıtımı olmayan bir binada nem olacaktır. Hiçbirşey olmasa bile sel, yağış, sağanak yağış, bunlar zaten görünen parametreler. Hiçbirşey olmasa bile bina havadaki hidrojeni alır. Absorbe ettiğinde bu kendiliğinden yıllar içerisinde rutubetlenme, paslanma, nemlenme olur. Sel taşkın zaten bunun tuzu biberi olur. Dolayısıyla mutlaka nem binayı öldürür ve bunun olmadığı binalarda da bir şekilde yaptırılması ya da temin edilmesi ya da projelendirilmesi gerekir. Nem binayı öldürür. Tıpkı bir vücuttaki kötü huylu kanser tümörü gibi öldürür. Bu da dediğim gibi 6 ayda kendini gösterir, 6 yılda tamamlar; 6 yıldan sonra da binadaki beton dayanımını donatı pas kurtlarıyla paslanıp çürüdüğü, cidar yani çapı inceldiği ve artık dayanımını kaybettiği için 6 yıldan sonra bina giderek dayanım kaybeder. Bazen kendisi de yıkılma sürecine girebilir” dedi.
15-20 günde kabarmalar ve renk değişimleri olur
Prof. Dr. Yüksel, “Bodrum ve zemin katlara su bastıysa bu suyun etkisiyle 15-20 günde kabarmalar, renk değişimleri olur, koyu gri ve cıva rengi değişimler olur. Nemden dolayı binanın ölümü sözkonusudur. Binayı nem öldürür. Su yalıtımı olmayan kolon, kiriş ve temellerde eğer yalıtım yoksa, su baskınına uğramışsa 6 ay ile 6 yıl içerisinde çürüme ve paslanma gösterir. O beton dayanımını kaybeder. Bu bina su alıyor. Sıvanın patlaması, betonun dökülmesi nemden kaynaklıdır. Zamanla nemi alır şişer; sonra da o nem buharlaşınca büzülür. Büzülünce de o sıva dökülür. Dökülünce de demir açığa çıkar ve bu demir de paslanır korozyona uğrar. Su baskınına maruz kalan bir binada kolon ve kirişler, betonlar, sıvalar patlamaya, dökülmeye başladığında risk başlamıştır demek. Bu da dediğim gibi 6 ay içerisinde başlar. Ne zaman ki binalarına su gelmişse, kolonlarda kirişlerde cıvaya benzer renk değişimleri, koyulaşma hatta bodrum katların duvarları açıksa sivrisinek uçuşmasını, otların bittiğini gördükleri anda binalarının su aldığını ve almaya devam ettiğini ve binalarının sudan zarar gördüğünü anlasınlar ve derhal mutlaka bir işin uzmanına veya bir üniversiteye müracaat etsinler” ifadelerini kullandı.
Zemin katta binamın kolonları zarar görüyor; nem oranı yükseliyor
Evinin zemini su altında kalan Mümin Tozlu ise, “Binanın zemin kısmı tahtayla kapalıydı ama su tahtayı aldı, götürdü. Ne varsa hepsini de binanın içine getirmiş olduğu taşı, molozu, toprağı, suyu buraya getirdi. İski ve itfaiye buradaki kaba suyu aldılar. Altındaki balçık su tamamıyla aşağı yukarı 1-1,5 metreden fazla balçıkla beraber, toprak, taş, bütün molozlar, içindeki molozlar kaldı. Bu bina her ne kadar sağlam yapsak da gelen su temiz olsa da, asitli olmasa da, bu balçıkla beraber bu su burada kaldığı sürece hem binama zarar verecek hem de betona zarar verecek. Çamurun, toprağın bir an önce alınıp, temizlenip benim binama zarar vermeyecek şekilde temizlenip alınması lazım. Eğer bu fazla kalırsa kolonlar, kirişler alt taban, radyal temel olması nedeniyle bütün demirler sel felaketinden zarar görebilir. Zarar görmemesi için bir an önce buranın temizlenmesi gerekiyor. Zemin katta binamın kolon ve kirişleri zarar görüyor nem oranı yükseliyor. Yükseldikçe de demirler pas nedeniyle beraber binayı zayıflatıyor. Onun için bir an önce temizlenmesini talep ettik” diye konuştu.
Evde duramıyoruz nem kokusu var
Sel sırasında giriş katındaki evinin suyla dolduğunu belirten Fatma Ünlü, “Giriş katta oturuyorum. Yağmur suyu 4 dakika içinde bahçemi doldurdu ve 5’inci dakikada hızla evimin içine girdi. Biz biraz set oluşturmaya çalıştık evimizi kurtarmak için ama maalesef gördüğünüz gibi evimiz bu şekilde oldu. Evimizde boyumuza kadar su geldi. Kendimizi canımızı zor kurtardık. Bu taşkından sonra arka tarafta çökmeler oluştu. O yüzden üstteki arkadaşlarımız, komşularımız da çok tedirgin hepimiz korku içindeyiz. Şu anda biz evde durmuyoruz ama nem kokusu var. O da parkelerden, onların aşınmasından dolayı gördüğü tahribattan dolayı olan bir durum” dedi.
