Sel felaketinin ardından evlere ve iş yerlerine dönülmesiyle birlikte gıda güvenliği de önem kazanıyor. Sel suyunun temas ettiği yiyecekler, zarar görmüş ambalajlar ve elektrik kesintileri nedeniyle bozulan soğuk zincir, ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, sel sonrasında tüketilmemesi gereken gıdalara ve mutfakta alınması gereken önlemlere dikkat çekti.
Sel sonrasında suların çekilmesi, günlük yaşamın normale dönmesi için yeterli değil. Evlerde ve iş yerlerinde bulunan gıdaların güvenli olup olmadığı da dikkatle değerlendirilmesi gereken konular arasında yer alıyor. Kanalizasyon atıkları, toprak ve çeşitli kirleticilerle karışabilen sel suları, temas ettikleri yiyecekleri ve gıda ambalajlarını kullanılamaz hale getirebiliyor. Üstelik bir gıdanın görünüşünde ya da kokusunda değişiklik olmaması, onun güvenli olduğu anlamına gelmiyor.
İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, sel sonrasında gıda güvenliğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, özellikle sel suyuyla temas eden ürünler konusunda uyardı.
Yenipınar, “Sel suyuyla temas etmiş bir gıdanın görünüşü ve kokusu normal olsa bile güvenli olduğunu söyleyemeyiz. Bu tür ürünlerin tadına bakarak kontrol edilmesi de doğru değil. Sel suyu, beraberinde taşıdığı mikroorganizmalar ve kirleticiler nedeniyle gıdaları tüketilemez hale getirebilir. Bu nedenle sel suyuyla temas ettiğinden şüphelenilen gıdalar tüketilmemeli” dedi.
Ambalajın sağlam görünmesi yeterli değil
Sel sonrasında gıda güvenliği açısından yalnızca yiyeceğin kendisine değil, ambalajına da dikkat etmek gerekiyor. Açıkta bulunan gıdaların yanı sıra kâğıt, karton ve kumaş gibi su geçirebilen malzemelerle paketlenmiş ürünler de risk taşıyor. Süt, meyve suyu ve benzeri ürünlerin karton kutuları, sel suyuyla temas etmişse tüketilmemeli. Kapaklı ambalajlar ve dışarıdan sağlam görünen paketler de suyla temas ihtimali varsa güvenli kabul edilmemeli.
Yenipınar, ambalajların gıdayı dış etkenlerden koruduğunu ancak her ambalajın suya ve kirleticilere karşı aynı korumayı sağlamadığını belirterek şu değerlendirmede bulndu:
“Bir ürünün ambalajlı olması, sel sonrasında güvenle tüketilebileceği anlamına gelmez. Ambalajın malzemesi, su geçirip geçirmediği ve fiziksel olarak zarar görüp görmediği önemlidir. Özellikle karton ambalajlı ürünlerde ve kapağı ya da gövdesi hasar görmüş konservelerde dikkatli olunmalı. Şişmiş, sızıntı yapan, açılmış veya ambalaj bütünlüğü bozulmuş ürünler tüketilmemeli.”
Elektrik kesintisi soğuk zinciri bozabilir
Sel sırasında yaşanan elektrik kesintileri, buzdolabı ve derin donduruculardaki gıdaların saklama koşullarını da etkiliyor. Et, balık, süt, yumurta ve önceden hazırlanmış yemekler gibi çabuk bozulabilen ürünlerde uygun sıcaklığın korunması büyük önem taşıyor. Elektrik kesintisinin ardından bu ürünlerin ne kadar süre uygun koşullarda saklandığı bilinmiyorsa tüketim konusunda temkinli davranılması gerekiyor.
Yenipınar, soğuk zincirin bozulmasının gıdaların güvenliğini etkileyebileceğine dikkat çekerek, “Sel sırasında elektrik kesintisi yaşanmışsa buzdolabındaki ve dondurucudaki ürünlerin durumunu ayrıca değerlendirmek gerekir. Gıdaların uygun sıcaklıkta muhafaza edilip edilmediğinden emin olunamıyorsa yalnızca görüntüsüne bakarak karar verilmemeli. Özellikle et, süt, yumurta ve balık gibi kolay bozulabilen ürünlerde risk alınmamalı” ifadelerini kullandı.
Sel sonrası mutfakta hijyen de önemli
Sel suyuyla temas eden gıdaların ayıklanması kadar, yiyeceklerin hazırlandığı alanların temizliği de önem taşıyor. Tezgâhlar, mutfak gereçleri ve gıdayla temas eden yüzeyler, güvenli su ve uygun temizlik yöntemleriyle temizlenip dezenfekte edilmeden yeniden kullanılmamalı. Temizlik sırasında kullanılan suyun da güvenli olduğundan emin olunmalı.
Yenipınar, sel sonrasında gıda güvenliğinin birkaç temel önlemle ele alınması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı.
“Sel sonrasında yalnızca suyun çekilmiş olmasına bakarak günlük alışkanlıklara dönülmemeli. Gıdaların sel suyuyla temas edip etmediği, ambalajlarının durumu ve uygun sıcaklıkta saklanıp saklanmadıkları birlikte değerlendirilmelidir. Şüpheli ürünleri tüketmemek, gıdaların hazırlandığı alanlarda hijyeni sağlamak ve güvenli saklama koşullarına dikkat etmek, sel sonrasında gıda kaynaklı sağlık sorunlarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.”
