Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 88. yıldönümü dolayısıyla, kadınların siyasetteki yerine dikkat çeken Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA.DER) Genel Başkanı Nuray Karaoğlu, “Türk siyasetinde seçen değil seçilen kadınlar olmak istiyoruz” dedi.
Türkiye’de kadınlara karşı her alanda yaygın ve derin bir ayrımcılık uygulanıyor. Kadınlar toplumsal cinsiyet ayrımcılığı nedeniyle güçsüzleştiriliyor; fırsatlardan ve kaynaklardan eşit bir biçimde yararlanamıyor. Günümüz siyasetinde kendini ağır bir biçimde gösteren bu durum siyasetin bir ‘erkekler kulübü’ olarak görülmesine neden olmuştur.
Kadınların her alanda eşit olarak temsil edilmesi gerektiğini savunan Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA.DER) Genel Başkanı Nuray Karaoğlu, “Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ülkemizdeki her alanda karşımıza çıkan bir durumdur. Cinslere atfedilen normlar ve davranış kalıplarıyla özellikle kadınlar ikinci sınıf haline getirilmiştir. KA.DER’in ana çalışmalarından birisi de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesi, iş hayatında, istihdamda, geleneksel rol modellerinin değişmesinde kadınlara öncülük etmektir” dedi.
Suudi Arabistan’da kadın siyasetçi oranı daha fazla
Türkiye’deki kadınların siyasetteki yerini dünya ile kıyaslayan Karaoğlu, “Burada bazı ülkelerin Türkiye’nin gerisinde bazılarının ise ilerisinde olduğunu görüyoruz. Fakat çarpıcı olan şöyle bir sonuç var ki; Türkiye’de 1934 yılında seçme ve seçilme hakkını kadınların elde etmesinin ardından günümüze kadar geçen sürede meclisteki kadın temsil oranı yüzde 17.02’dir. Şu anda kadınlar, mecliste 101 milletvekili ile temsil ediliyor.
Bu oranları bazı ülkeler ile karşılaştırdığımızda ne yazık ki üzücü sonuçlar aldık. Örneğin; İsviçre’de 1971 yılında kadınlara seçme ve seçilme hakkını verilmesine rağmen orada bu oran yüzde 42’dir. Dünya genelindeki kadınların parlamentodaki temsil oranına baktığımızda ise yüzde 22’lik bir sonuçla karşılaşırken, Türkiye’nin yine bu ortalamanın altında kaldığını görüyoruz. Hatta daha da acısı Suudi Arabistan (2011 yılında) gibi ülkeler, siyasette bizden daha çok kadın oranına sahip” ifadelerini kullandı.
Başkan Karaoğlu, kadınların siyasete katılımının önünde birçok engel bulunduğunu söyleyerek şunları söyledi:
“Yapılan bir araştırmaya göre toplumun yüzde 61’i, siyasi partilerde zorunlu bir kadın kotasının uygulanması gerektiğini söylüyor. Yine yapılan başka bir araştırmaya göre kadınların yüzde 71’i, erkeklerin ise yüzde 54’ü kadın siyasetçilerin artması durumunda Türkiye’nin gelişeceğini düşünüyor. Buradan yola çıkarak Türkiye’de kadın siyasetçilerin olması konusunda artan bir kabulün olduğunu görmekteyiz.
Kadınların siyasete yer almasında çeşitli engeller var. Bunlardan en önemlileri ve uzun yıllardır var olan; erkek egemen yapı, patriyarkaya karşı çıkmak, kültürel kodlar, finansal erişim, ev içi rol modelleri ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğidir. Ayrıca siyasete egemen kurumlar ve seçilmiş hükümet organlarındaki mevcut düzen kadınları yok sayıyor. Kadın adaylar, birçok partide gerekli destekten yoksun bırakılıyor. Parlamentoların yapısından çalışma saatlerine kadar hayata geçirilmiş bütün sistem, geçmişten günümüze erkek egemen bir anlayışla düzenleniyor.”
Olmadı Türkiye
Bugün Türk kadınının seçme ve seçilme hakkı elde etmesinin 88’inci yıldönümü kutlanırken, Cumhuriyet tarihi boyunca 20 ilden hiç kadın milletvekili çıkarılmamasına dikkat çeken Karaoğlu, şöyle devam etti:
“Biz KA.DER olarak Türkiye’de bu konuda çalışan tek derneğiz. Bizim çalışmalarımız siyasi partilere yönelik çalışmalar değildir. Yalnızca kadınlık bilincine sahip, kadın sorunlarını çözmek üzere siyaset yapabilecek kadın sayısının, siyasi görüşüne bakmaksızın artması adına çalışıyoruz.
Son çalışmamızda, Türkiye Cumhuriyeti’nde 88 yıl içerisinde hiç kadın milletvekili çıkarmayan 20 ili belirlendi. Bu iller Adıyaman, Ardahan, Artvin, Bayburt, Burdur, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Karabük, Karaman, Kilis, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Rize, Sinop ve Yozgat olarak sıralandı.
20 ilde kadının temsil edilmemesi bu çağa uygun değildir. Bu nedenle de seçimler öncesi ‘Olmadı Türkiye’ isimli bir kampanya başlatmaya karar verdik. Yerel yönetimlerin desteği ile duyurduğumuz kampanyamız büyük bir farkındalık yarattı. Yine kampanya dahilinde kadın siyasi parti liderleri, başkan yardımcıları ve kadın kolları başkanları ile görüştük. Kendilerinden başlatmış olduğumuz kampanyaya desteklerini istedik. Bu konuda destek olacaklarını söyleyen partilerin yanında hala dönüş alamadığımız partiler de mevcut.”
