Sivas Valiliği bünyesinde kurulan Sivas Hafıza Merkezi, Kızılay Arşivi’nde saklı kalan, Balkan ve Birinci Dünya Savaşlarında esir düşen askerlerin ailelerine, ailelerin de askerlere yazdığı ancak ulaşmayan 113 yıllık mektupları gün yüzüne çıkardı. Arşivden titizlikle çıkarılan mektuplar, askerlerin hayatta olan çocuklarına ve torunlarına teslim edilmeye başlandı. Proje kapsamında ilk mektup, Balkan Harbi’ne katılan ve esir düşen Sivaslı Gazi Mehmed’in bugün 103, 90 ve 84 yaşlarında olan çocuklarına Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından ulaştırıldı.
Sivas Valiliği bünyesinde faaliyet gösteren Sivas Hafıza Merkezi, Kızılay Arşivi’nde yer alan Balkan ve Birinci Dünya Savaşları dönemine ait belgeleri incelemeye aldı. Araştırmacılar Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural tarafından yürütülen kapsamlı çalışmalar sonucunda, cepheye giden ve esir düşen yaklaşık 180 Sivaslı askerin ailelerine yazdığı ya da ailelerinden onlara gönderilen ancak çeşitli nedenlerle sahiplerine ulaşamayan tarihi mektuplar tespit edildi. Projeyi yürüten uzman ekipler, askerlerin yaşayan yakınlarını belirlemek amacıyla nüfus kayıtlarını ve mezarlıkları tek tek inceleyerek ailelerin izini sürdü.
113 Yıllık Mektup 103 Yaşındaki Oğluna Ulaştı
Çalışmalar neticesinde ulaşılan ilk mektup, Sivas’ın Altınyayla ilçesine bağlı Altınyurt köyünden Miktadoğlu Gazi Mehmed’in ailesine ait çıktı. 1913 yılında yazılan mektupta, Gazi Mehmed’in babası Hacı Halil Efendi’nin, savaşa giden ve uzun süre haber alamadığı evladının akıbetini devlet makamlarına sorarak öğrenmeye çalıştığı belirlendi. Ailenin 3 evladının da Balkan Harbi’ne katıldığı, birinin şehit düştüğü, Gazi Mehmed’in ise esir düştüğü yıllar sonra ortaya çıktı.
Aradan geçen 113 yılın ardından mektup, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından Gazi Mehmed’in bugün hayatta olan çocuklarına teslim edildi. Askerin Ulaş ilçesi Baharözü köyünde yaşayan oğlu Hacı Mehmet Subaşı (103), Altınyayla ilçesi İbicek mezrasında yaşayan oğlu Vahap Subaşı (84) ve kızı Fidan Subaşı (90), babalarının ve ailelerinin yaşadığı savaş dönemine ait tarihi belgeyi teslim alırken duygu dolu anlar yaşadı.
Vali Şimşek: Geçmişle Bugün Arasında Bağ Kuruyoruz
Gazi Mehmed’in evlatlarını ziyaret ederek 113 yıllık emaneti teslim eden Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Sivas ve ülke tarihine ışık tutacak önemli bir projeyi hayata geçirmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirtti. Vali Şimşek, “Bu proje sayesinde, Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı’nda esir düşmüş askerlerimizin ailelerine veya ailelerinden onlara yazılmış; ancak çeşitli sebeplerle ulaşmamış ve arşivlerde saklı kalmış mektupları, onların bugün hayatta olan çocuklarına ya da torunlarına teslim ediyoruz. Bu kapsamda, yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektup arşivden alınarak Sivas Hafıza Merkezi arşivine kazandırılmış ve aynı zamanda bir kitaba dönüştürülmüştür. Bugün çok anlamlı ve duygusal ziyaretler gerçekleştirdik. Aslında bizler bugün burada sadece bir mektubu teslim etmiyoruz. Bir ailenin yüz yılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasını yeniden gün yüzüne çıkarıyor, geçmişle bugün arasında çok anlamlı bir bağ kuruyoruz” dedi.
Kitap Ve Belgesel Olacak
Mektupların sadece arşivde kalmayacağını, gelecek nesillere güçlü bir şekilde aktarılacağını vurgulayan Vali Şimşek, “Bu vesikalar bize üzerinde huzur ve güven içerisinde yaşadığımız bu vatanın hangi büyük fedakarlıklarla bizlere emanet edildiğini hatırlatıyor. Mektuplar günümüz Türkçesine aktarılarak kitap haline getirildi. Ayrıca arşivlerde başlayan araştırmalardan ailelerin bulunmasına kadar tüm bu süreci, Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yönetmen Turgay Kural yönetiminde belgesel haline getiriyoruz. Projede emeği geçen eğitimci-yazar Mehmet Şarkışla, Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural’a teşekkür ediyor; ecdadımızı rahmet ve minnetle yad ediyorum” dedi.
