Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi’nde fizik tedaviye destek amacıyla sanal gerçeklik gözlüğü kullanılmaya başlandı.
Merkezde çalışan uzman fizyoterapist Ece Bedir Ayar, ''Sanal gerçekliği kullanmamızın temel amacı aslında rehabilitasyonda tıkandığımız yerlerde motor performansı biraz daha arttırabilmek, motor becerileri geliştirebilmek ve materyallerle destekleyemediğimiz zamanlarda destek olarak kullanabildiğimiz bir oyun metodu olması” dedi.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi’nde fizik tedaviye destek amacıyla kullanılmaya başlanan sanal gerçeklik gözlüğü, özellikle pediatrik rehabilitasyon sürecindeki çocuklara uygulanıyor. Bu yöntemle sanal oyunlarla denge, koordinasyon ve motor becerilerin geliştirilmesi hedefleniyor. Çocukların klinik değerlendirmelerine göre belirlenen oyunlar sayesinde tedavi süreci daha eğlenceli hale getiriliyor. Ayrıca günlük yaşamda yapmakta zorlandıkları hareketleri önce sanal ortamda deneyimleyen hastalar, sanal nesnelerle kazanılan beceriler daha sonra gerçek yaşama aktarılıyor.
Fizik tedavinin yerine geçmeyen, tedaviye ek olarak uygulanan bu yöntemle hastaların motivasyonunun ve rehabilitasyon sürecine katılımının artırılması amaçlanıyor.
Sanal Gerçeklikte Kişiyi Karma Gerçeklikle Entegre Ediyoruz
5 yıldır merkezde çalışan Uzman Fizyoterapist Ece Bedir Ayar, “Sanal gerçeklik aslında fizik tedavinin yerini alan değil, bizim uyguladığımız fizik tedaviye ek olarak sunulan bir tedavi protokolü olarak devam ediyor. Bizim burada sanal gerçekliği kullanmamızın temel amacı aslında rehabilitasyonda tıkandığımız yerlerde motor performansı biraz daha arttırabilmek, motor becerileri geliştirebilmek ve materyallerle destekleyemediğimiz zamanlarda destek olarak kullanabildiğimiz bir oyun metodu olması. Biz buna oyun diyoruz çünkü şu an pediatrik rehabilitasyonda kullanıyoruz. Pediatrik rehabilitasyonda kişilere oyun olarak gelmesi aslında kişinin motivasyonunu arttırıyor. Bununla beraber tedavide meydana gelen aktifliği ve devam sıklığını arttırdığı için biz burada aktif bir şekilde kullanabiliyoruz. Ve sanal gerçeklikte aslında kişiyi karma gerçeklikle entegre ediyoruz. Bunun sebebi ise zaten rehabilitasyonda çocuklarımızda ya da yetişkinlerimizde bir denge problemi görüldüğü için gözlükleri taktıklarında ilk olarak sadece sanal objeler ve sanal ortamlara değil, gerçek ve fiziki ortamlardan sanal objelerle beraber biz bir tedavi programı çizmeye çalışıyoruz. Bu yüzden fizik tedaviye ek olarak destekleyici bir program olarak sunuyoruz” diye konuştu.
Soyut Nesnelerle Öz Güven Kazandırdık
Merkezde tedavi gören ve sağ kolunda kas zayıflığı bulunan Fatmanur Yaşar (12) ile yaklaşık 10 aydır sanal gerçeklik yöntemi ile çalıştıklarını söyleyen Ayar, “Fatma'da sağ tarafta, sağ ekstremitede meydana gelen bir kas zayıflığı mevcut. Biz önce klasik fizik tedavi ile beraber bu kas zayıflığındaki eklem hareket açıklığını açarak harekete bir açıklık sağladık. Sonrasında bu açıklığı daha da motor becerileri geliştirme ve günlük yaşam aktivitelerine adapte edebilmek için sanal gerçeklik oyunundan; koordinasyon, tekrar pratikleri ve günlük yaşam aktivitelerini devam ettirebilmek için önce soyut alanda sanal objelerle aktivitemizi destekleyip sonrasında bunu somut alana taşıdık. Yani bu ne demek oluyor; mesela Fatma önceden bir mutfağa girerken kaynar suya yaklaşmaya ya da eline bir makas, bıçak almaya çekinirken bunu önce soyut anlamda, soyut bir bıçakla veya nesneyle motor beceriyi kazandırdıktan sonra somut alana taşıdık. Yani yapamadığı ve öz güveninin yetersiz olduğu kısımlarda önce bir öz güven ekledik, ondan sonrasında bunu bir somut alana performans becerisi olarak ekledik. Fatmanur'da nasıl bir gelişme kaydettik; ulaşamadığımız motor performansı ve ulaşamadığımız kabiliyetlerde biraz daha üst seviyeye çıkarak zorlayıcı aktiviteleri önce soyut alanda sonra da somut alanda fizik tedavimize uyarlayabildik” ifadelerini kullandı.
Her Bireye Her Oyunu Oynatmıyoruz
Sanal oyunları seçerken bireylerin klinik değerlendirmelerine göre ilerledikleri belirten Ece Bedir Ayar, “Sanal oyunlarımızı seçerken aslında bireye özgü şekilde seçiyoruz, yani her bireye her oyunu oynatmıyoruz. Bireyin değerlendirme kısımlarında klinik olarak değerlendirdiğimizde neye ihtiyacı varsa bu alanda Fatma'ya bir oyun performansı sunuyoruz. Şu an güzel bir seviyedeyiz biz Fatmanur'la. Ama hala sağ ekstremite ve sol ekstremite, yani sağ kol ve sol kolda eşit bir seviyede değiliz. Bunu eşitleyebildiğimiz en üst seviyeye getirebilmek için oyunlardaki seviye atlamalarına ve zorluk derecelerine göre ilerleme katediyoruz. Şu an çok severek devam ediyor Fatmanur, o yüzden hedeflediğimiz noktaya ve amaca gelene kadar biz oyunlarımızla Fatmanur'la beraber devam edeceğiz” dedi.
Fizik Tedaviyi Oyunlarla Yapınca Daha İyi Hissediyorum
Yaklaşık 10 aydır fizik tedaviye ek olarak sanal gerçeklik gözlüğü ile çalışan Fatmanur Yaşar, “7 yıldır bu merkeze geliyorum. Gözlüğü ilk gördüğümde çok heyecanlandım. İlk başta yapamayacağımı düşündüm ama gayret ederek başardım. Halka geçirme oyununda daha dikkatli ve dengeli oynuyorum. Balon oyunda ise iki elimi kullandığım için denge çalışabiliyorum. Bana çok iyi geliyor. Hocamı ve diğer hocaları çok beğeniyorum. Bana çok yardım ediyorlar. Gözlüğe başladığımdan beri ellerime çok iyi geldi. Buraya her zaman gelmek istiyorum. Fizik tedaviyi oyunla birlikte yapınca kendimi daha iyi hissediyorum. Bu gözlükle çalışmaya başladığımdan beri günlük işlerimi daha kolay yapabiliyorum” diye konuştu.
