Samsun’da belediye bünyesinde çalışan 101 vatmandan 30’u kadın.
Kadınlar, vardiya sistemi ile erkeklerle aynı şartlarda çalışırken, 12 yıldır vatmanlık yapan Kerime Özyurt (40), “Biz sadece araç kullanmıyoruz. Aynı zamanda arkamızda taşıdığımız en az 250-300 kişinin de canı bize emanet. Bunların da sorumluluğunun bilincindeyiz” dedi.
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nce yaptırılan ve 10 Ekim 2010 tarihinde hizmete giren Hafif Raylı Sistem’de 30’u kadın 101 vatman görev yapıyor. Kadınlar, vardiya sistemi ile erkeklerle aynı şartlarda görev yapıp, yolculara hizmet veriyor. Samsun Proje Ulaşım İmar İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Samulaş) tarafından işletilen hafif raylı sistemde 34 kilometrelik hatta 43 istasyon bulunurken, 28 tramvay hizmet veriyor. Tramvaylarda günde ortalama 150 bin kişi taşınırken, özellikle kadın vatmanlar dikkat çekiyor.
Bizim İçin Stratejik Bir Öncelik
Samulaş Genel Müdür Yardımcısı Hande Yenici, “Hizmet birimlerimiz arasında bildiğiniz üzere daha yoğunluklu toplu taşıma hizmetleri yer almakta. Bunları açacak olursak, hafif raylı sistem hattı ve kent içi otobüs hatları işletmesi diyebiliriz. Bu iki işletmemizde günlük yaklaşık 200 bin yolcuya dokunuyoruz. Toplu ulaşım bir şehrin ana damarı olarak düşünebiliriz. Biz burada sadece aslında yolcuları taşımıyoruz, hayatı, zamanı ve emeği de taşıyoruz. Böyle büyük bir organizasyonda kadınların her aşamada yer alması bizim için stratejik bir öncelik aslında” dedi.
Birimin Üçte Biri Kadın
Yenici, “Hafif raylı sistem işletmesi kurulduğu günden bugüne aslında kadınlar hep stratejik bir öneme sahipti. İlk kurulduğunda da kadın vatmanlarımız rayların üzerinde görev yapıyordu. Şu anda da birimimizin üçte biri kadınlardan oluşuyor. Ana omurgayı oluşturan tramvaylarda şehrin akışına yön veriyorlar. Bizim buradaki amacımız sadece kadın istihdamını arttırmak değil, kadınların her pozisyonda sahada, teknik birimlerde, planlamada, yönetim kademelerinde sürdürülebilir bir şekilde varoluşunu sağlamak. Bu şekilde de aslında şirketimiz olarak biz bir kariyer fırsat eşitliği sağlıyoruz” diye konuştu.
Pozitif Ayrımcılık Oluyor
Yenici, “Hafif raylı sistem hattımız; 34 kilometre uzunluğunda, 43 istasyondan oluşmaktadır. 28 tane aktif aracımız var ve günlük 28 araçla hizmet veriyoruz. Hafif raylı sistem işletmeciliğinde toplamda 101 vatmanımız bulunuyor. Bunların 30 tanesi kadın. Birimimizin üçte birini kadınlar oluşturuyor aslında. En son istihdam ettiğimiz 3 vatmanımız ile kadın ve istihdam önceliği de aslında sağlıyor muyuz? Genelde bir pozitif ayrımcılık da oluyor olabilir” dedi.
Yaptığımız İşle Gurur Duyduk
6 aylık vatman olduğunu ifade eden Sevgi Aşık (38), “İlk mesleğe başladığımızda ve ilk tramva ile yolculu olarak taşımaya çıktığımızda çok heyecanlanmıştık. Aynı zamanda da gurur duyduk. Kocaman bir tramvayı, bir kadın makinist kullanıyor. Dışarıdan hep bir algı vardır ‘Tramvayı kadın kullanıyor, nasıl yapıyor bunu’ diye. Biz kadın makinistler olarak hem bu algıyı kırmış olduk hem de yaptığımız işle gurur duyduk. Sorumluluklarımız tabii ki büyük. Çünkü onlarca insanın sorumluluğu bize ait oluyor. Bunun için hep dinç, hep dikkatli bir şekilde seyrimizi devam ettiriyoruz” diye konuştu.
Çok Dikkatli Olmamız Gerekiyor
Aşık, “Kadınlar genel olarak erkekler ile kıyaslandığı zaman daha disiplinli olduğu için tramvay kullanırken de daha disiplinli davranmak zorunda kalıyorsunuz. Aynı zamanda da çok dikkatli olmamız gerekiyor. Çünkü hem yayalarla hem araçlarla zaman zaman aynı yolu kullandığımız durumlar oluyor. Bunun için istasyon çıkışlarında özellikle hem araçları takip ediyoruz hem yayaları takip ediyoruz hem indirdiğimiz yolcuları takip ediyoruz ki biz hareket esnasında olası bir kaza riski varsa bunu ortadan kaldırmak ya da en aza düşürmek için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz” dedi.
Gurur Verici Bir Meslek
12 yıllık vatman olan Kerime Özyurt ise “Vatman olmak hiç aklımda yoktu. Böyle bir şeyi araştırıyordum. ‘Niye olmasın’ dedim. Erkekler yapıyorsa bir kadın da hayli hayli yapar ve gururla bu işi yapıyorum şu anda. Çok da zevkli bir iş yapıyorum. Çok gurur duyuyorum ben bu işi yaparken. Dışarıdan tepkiler, sanki bir uçak kullanıyormuşuz gibi bir tepki verilmesi, kadınların alkışlaması, bizi tebrik etmeleri çok hoşumuza gidiyor. Gurur verici bir meslek olarak görüyorum. Biz sadece araç kullanmıyoruz. Aynı zamanda arkamızda taşıdığımız en az 250-300 kişinin de canı bize emanet. Bunların da sorumluluğunun bilincindeyiz. Ve bu işi yaparken sadece iş olarak değil, bir hizmet olarak da yapıyoruz” diye konuştu.
