TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda sunum yapan İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, sokak köpekleriyle ilgili kanunun sahaya yansımasına ilişkin, "9 ilimizde toplama işleminde sona gelindi. Yaklaşık 10-11 ilimizde de eylül ayı itibarıyla sahipsiz sokak hayvanlarında hedef sayıya ulaşılacak. Ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78'i toplandı" dedi.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, Ak Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Kirişci, "İhtisas komisyonunun yasama sürecinin mutfağı olduğu, tekliflerin teknik olarak olgunlaşmasını sağlayıp kanun haline getirdiği hepimizin malumudur. Ancak Anayasa’nın ve İç Tüzük'ün verdiği yetkiler çerçevesinde; kanun metinlerinin sahaya nasıl yansıdığına ilişkin, alanında uzman kişilere işin mutfağında bizlere kendilerini ifade etme imkanı tanımasının çok kıymetli olduğu kanaatimi özellikle belirtmek istiyorum. Dilerim, sahaya ilişkin bu tür geri dönüşler hem bizim Komisyonumuz, hem diğer komisyonlar bakımından artarak devam eder" ifadelerini kullandı.
Kirişci’nin ardından İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, milletvekillerine sunum yaptı. Karaca sokak hayvanları ile ilgili geçmişte uygulanan politikalara atıfta bulunarak, şöyle konuştu;
"2004'ten itibaren 'Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle ve 2014'teki değişiklikten sonra yakala-kısırlaştır-yerine 'bırak' modeli uygulanıyordu. Fakat bu modelin uygun olmadığı ve bu modelle ilgili olarak hayvanların sayısının arttığı; insan sağlığı, çevre sağlığı, hayvan sağlığı ve hayvan refahıyla ilgili olarak ciddi problemler yarattığı açık bir şekilde ortaya çıktı. Eğer siz ilk yılda popülasyonun yüzde 70'ini kısırlaştırırsanız bu model başarıya ulaşır, kısırlaştırmadığınız takdirde bu model başarıya ulaşmaz; ülkemizde de bunu gördük. 5 yıllık ortalama 260 bin kısırlaştırma rakamına rağmen bir yol alınamadı, hayvan popülasyonu kontrol altına alınamadı ve bunun üzerine de kanun koyucu, Gazi Meclisimiz, sizlerle 'kısırlaştır-rehabilite et-yerinde muhafaza et' modeline geçildi. Gelişmiş ülkelerdeki uygulamalar da bu yöndedir."
Türkiye'de Birçok Noktada Kuduz Var
Türkiye'de 2014 yılında 197 bin olan kuduzla temas rakamının 2024 yılında 500 bin civarına kadar yükseldiğini kaydeden Karaca, "1 kişi için 3 doz minimum aşı yapılıyor. 1 doz aşının bedeli 10 dolar. Türkiye, maalesef dünyada kuduz riski yüksek riskli ülkeler listesinde. Almanya'dan, Hollanda'dan veyahut da dünyanın herhangi bir yerinden bir turist kalkıp geldiğinde kuduzla riskli ülkeye gittiğini kabul ve taahhüt ederek geliyor. Biz bunu İstanbul'da yaşadık. 2007 ya da 2008'di, Topkapı Sarayı'nın önünde bir turisti bir köpek ısırdı ve kuduz çıktı. İstanbul'da 1999 yılında 131 noktada kuduz vardı; şu anda kuduz vakası yok hayvanlarda ama bu, Tarım Bakanlığının ve belediyelerin ortak aşılama programları ve çalışmasıyla mümkün oldu. Fakat şu anda Türkiye'de birçok noktada kuduz var, Şanlıurfa'da var, Diyarbakır'da var, hatta ve hatta 6 ay önce 17 yaşındaki bir genç kuduzdan öldü Diyarbakır'da. Hepimizin çocukları var, biraz empati yaparsak bunun ne demek olduğunu anlarız. Yine, bu hastalığın eradikasyonu için Tarım Bakanlığı yaklaşık olarak 3,5 milyar harcıyor" değerlendirmesinde bulundu.
9 İlimizde Toplama İşlemi Bitti
Karaca, İçişleri Bakanlığı'nın sahipsiz hayvanlar ile ilgili birlikler kurduğunu ve halihazırda çalışmalar yürütüldüğünü ifade ederek, "81 ilde 11 milyon 668 bin 267 metrekarelik alanda bakımevi ve doğal yaşam alanları bitirildi, hazır. 4 milyon metrekarelik alanda yapım inşaat aşaması var, 9 milyon 157 bin metrekarelik alanda da proje var. 5199 sayılı Kanun ve yönetmelikte küçük hayvanlar için 8, büyük hayvanlar için 10 metrekarelik yer önerilse de şu an mevcut alanlarımızın ortalamasına baktığımızda bu alanlar 20, 30 ve hatta bazı illerimizde 50'ye kadar çıkmakta. Şu anda 81 ilde yapıldı, olmayan ilimiz yok. Ayrıca Sıfır Atık Projesi'ne de destek olmak anlamında her ile atıklardan mama yapma makineları alındı, Tarım ve Orman Bakanlığının desteği var. Şu anda Türkiye genelinde günlük 30 ton mama yapılıp hayvanlara yediriliyor, direkt verilen gıda atıklarının haricinde bunlar. 51 ilimizde toplamayla ilgili olarak hedef sayıya, Doğa Koruma ve Milli Parklardan aldığımız hedef sayıya ulaşılmış fakat toplamalar ve ihbarlara dayalı olarak toplamalar devam etmektedir. Geçmişte 20-25 bin olan haftalık toplama rakamları, şu anda 2-3 bine kadar düştü. Bitmek üzere, son ihbarları değerlendiriyoruz. Büyükşehirlerle ilgili olarak biraz geç başladık; çünkü Bakanlık olarak ilk önce küçük şehirlerde, özel idare olan illerde başladık, arkasından da büyükşehirlerle ilgili çalışmalar başladı. Burada da 9 ilimizde toplama işleminde sona gelindi, ihbarlar değerlendiriliyor, 9 ilimizde yüzde 60'ın üzerine çıkıldı. Yaklaşık 10-11 ilimizde de büyük bir ihtimalle tahminimizce eylül ayı itibarıyla sahipsiz sokak hayvanlarında hedef sayıya ulaşılacak ve sürdürülebilirlikle ilgili çalışmalarımıza da devam edeceğiz. Genel tabloya baktığımızda, ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78'i toplandı" ifadelerini kullandı.
Sahipsiz Sokak Köpeği Sayısı 1 Milyon 250 Bin
Milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından Karaca, soruları cevapladı. Karaca, başıboş köpeklerin öldürülme oranları ile ilgili soru üzerine, "Türkiye'de 4 milyon sahipsiz sokak köpeği yok, biz bunu tespit ettik; yaklaşık olarak 1 milyon 250 bin civarında. Toplanan sayılarla da zaten ortaya çıktı. 1 milyon 250 bin, bilemediniz bu 1,5 milyon civarında çünkü sayılabilecek bir konu değil, hiç kimse bu sayıyı tam olarak alamaz. Özellikle kırsalda 1 köpek sürüsü 4 tane, 5 tane köyü geziyor gıda bulmak için. Oradaki muhtarlardan sayılar alınırken herkes aynı köpekleri bildiriyor; bu toplamalarla beraber bunu gördük. Aslında ortaya bilimsel bir gerçek çıktı, Türkiye'deki sahipsiz sokak hayvan sayısı ortaya çıktı. Tüm sayı 1 milyon 250 bin" diye konuştu.
