Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türk mühendisleri ve hekimlerinin ortak aklının ürünü, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ve ASELSAN iş birliğiyle üç büyük yapay zeka projesinin hayata geçirildiğini açıkladı.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Antalya’da düzenlenen Health Tech Sağlık Bilişimi ve Teknolojileri Eğitim, Konferansı ve Fuarı’na (HIMSS Eurasia) katıldı. Sağlık bilişimi alanındaki yenilikler, dijital sağlık teknolojileri ve sektörel gelişmelerin ele alındığı etkinliğe, ulusal ve uluslararası çok sayıda sektör temsilcisi ve akademisyen katıldı.
‘SAĞLIKLI TÜRKİYE YÜZYILI’
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türkiye’nin sağlıkta son çeyrek asırda sessiz ama derinden, küresel ölçekte yankı uyandıran bir gelişim gerçekleştirdiğini belirterek, “Sağlık hizmeti sunumunda devreye aldığımız teknoloji, altyapı, yazılım ve uygulamalar, Türkiye’de dijital dönüşümün öncüsü oldu. Dünya, hastalıklar ve beklentiler değişiyor. Dünya nüfusundaki artış, demografik değişiklikler ve ortaya çıkan küresel sağlık krizleri gibi sebepler, sağlık sistemlerinde hızlı bir değişim ve dönüşümü zorunlu kıldı. Teknolojinin hızıyla paralel olarak, vatandaşlarımızın sağlık hizmetinden beklentileri de köklü bir değişim yaşadı. Bizim ‘Sağlıklı Türkiye Yüzyılı’ vizyonumuz, bu değişimi yakalamaktan çok, değişime yön vermeyi gerektiriyor” dedi.
Türkiye’nin sürekli gelişen bir sağlık sistemine sahip olduğunu anlatan Bakan Memişoğlu, “Yeni teknolojilerle sağlık kurum ve kuruluşlarının yönetimi başta olmak üzere, sağlığın korunması, tedavi süreçleri ve hastalarla iletişim gibi tüm süreçleri elden geçiriyoruz. Sağlık hizmetlerinin sunumunda randevu, takip, raporlama gibi işlemler, internet altyapısı ve mobil bağlantı çözümleri ile büyük oranda sanallaşmış durumda. Klinik alanda yapay zeka uygulamaları ile teşhis, tanı, tedavi, rehabilitasyon ve sağlığın korunması gibi süreçlerde yeni yöntemleri hayata geçiriyoruz” diye konuştu.
Dijitalleşmede başarılı EMRAM validasyon deneyimine sahip sağlık kuruluşları sayısını her geçen gün artırdıklarını ifade eden Bakan Memişoğlu, “Bu durum aynı zamanda, dijitalleşen sağlık ekosisteminin kökleşmesini ve derinleşmesini sağlıyor. 2025 yılı itibarıyla, dijital hastane derecelendirmesinde ‘Tam Olgunluk’ anlamına gelen, yani teknolojinin hasta güvenliği için en üst düzeyde kullanıldığı EMRAM Seviye 7 sertifikasına sahip hastane sayımızı 9’a yükselttik. Bu hastanelerimiz sadece Türkiye’nin değil, dünyanın en saygın sağlık merkezleri arasında. Ayrıca Seviye 6 kategorisinde yüzlerce hastanemizle, sağlıkta dijital standartları Anadolu’nun en ücra köşesine kadar yaygınlaştırdık” dedi.
‘E-NABIZ’IN DÜNYADA EŞİ BENZERİ YOK’
Dijitalleşme sürecinin sadece hastane duvarları arasında olmadığını belirten Bakan Memişoğlu, “Biz, veriyi yöneten değil, veriden değer üreten bir ülke konumundayız. e-Nabız gibi dünyada eşi benzeri olmayan, her vatandaşımızın kendi sağlık verisine 7/24 erişebildiği kişisel sağlık kaydı sistemine sahibiz. 15-20 yıl önce; hastane koridorlarında, elimizde büyük zarflar içinde röntgen filmleri olurdu. Bir teşhis için o filmi bir doktordan alıp, başka bir doktora fiziksel olarak taşımak zorundaydık. Biz e-Nabız sistemiyle bu devri kapattık. Artık elimizdeki telefonla bile hastamızın en güncel röntgenini, tomografisini anında görüyoruz. Bizim geldiğimiz noktada sağlık bilgisini, mekanın ve zamanın sınırlarından kurtardık” diye konuştu.
Türkiye’nin geliştirdiği ve dünyaya sunduğu teknolojilerden bahseden ve üç büyük yapay zeka projesini de açıklayan Bakan Memişoğlu, bakanlık olarak yeni dönemdeki mottonun ‘Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık’ olduğunu kaydetti. Üç büyük yapay zeka projesinin ise Türk mühendisleri ve Türk hekimlerinin ortak aklının ürünü olduğunu belirten Bakan Memişoğlu, TÜSEB iş birliğiyle ASELSAN tarafından hayata geçirildiğini söylediği projeleri şöyle açıkladı:
“Birincisi; ARİS-Yapay Zeka Destekli Mobil Röntgen Sistemi. Düşünün ki yoğun bakımda veya acil serviste bir hastamız var. Saniyelerin önemli olduğu bir an. Çekilen akciğer grafisini, cihaz üzerindeki yerli yapay zeka anında analiz ediyor. Pnömotoraks mı var? Akciğerde sıvı mı toplanmış? Entübasyon tüpü doğru yerde mi? ARİS, saniyeler içinde hekime ‘Buraya dikkat et’ diyor. Bu sistem, yüz binlerce görüntüyle eğitildi. Türkiye, bu teknolojiyi artık kendi mühendisleriyle üretiyor.”
MEME KANSERİ TARAMASINDA YERLİ YAPAY ZEKA
Bakan Memişoğlu, açıklamasına şöyle devam etti:
“İkincisi; METRA-Ulusal Mamografi Taramasında Yerli Yapay Zeka. Her yıl KETEM’lerimizde 1,2 milyon kadınımıza meme kanseri taraması yapıyoruz. Bu devasa bir veri ve büyük bir sorumluluk. Geliştirdiğimiz METRA sistemi, radyologlarımıza ‘ikinci bir göz’ oluyor. Gözden kaçabilecek en küçük lezyonu, milimetrik riskleri işaretliyor. Günde 4 bin, gerekirse 15 bin mamografiyi analiz edebilen bu sistemle, kanseri çok daha erken evrede yakalıyoruz. Hata payını minimize ediyoruz. Üçüncüsü; RADİS-Akılcı Görüntüleme Karar Destek Sistemi. Hastanın şikayetine ve klinik tablosuna göre ‘en doğru tetkik hangisidir’ sorusuna, bilimsel kılavuzlar ve yapay zeka desteğiyle yanıt veriyoruz. Bu anlattıklarım birer hayal değil, bugün sahadaki gerçeklerimizdir.”
Bakan Memişoğlu, ‘Üreten Sağlık’ diyerek yola çıktıklarını da belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanımız da sağlıkta koyduğumuz vizyonun kararlılığını şu sözlerle ifade etmiştir. ‘Çalışacağız, geliştireceğiz, üreteceğiz, hepsinden de öte zorluklar karşısında yılmayacağız ve Türkiye’yi çok farklı bir seviyeye hep beraber taşıyacağız.’ İşte bu yüksek motivasyonla, buradan, tüm bilim insanlarımıza, hekimlerimize, araştırmacılarımıza, sağlık çalışanlarımıza ve girişimcilerimize sesleniyorum. ‘Yeni bir şey söyleyeceğim, yeni bir şey üreteceğim’ diyen kim varsa, Sağlık Bakanlığı olarak, TÜSEB olarak onun yanındayız, arkasındayız. Bu kararlılığımızın somut göstergesi olarak fikirden ürüne, üründen ticarileşmeye kadar tüm süreçlerde size destek olmaya hazırız. Özellikle 20 şehir hastanemizde açtığımız teknoloji transfer ofislerimizle, TÜSEB bünyesinde kurduğumuz ‘Fikirden Ürüne Portalı’ ile bürokrasiyi azaltıyor, inovasyonun önünü açıyoruz. Sağlıkta tam bağımsızlık, en az savunma sanayiindeki bağımsızlık kadar kritiktir, stratejiktir. Nasıl ki savunma sanayisinde yerlilik oranımızı zirveye taşıdıysak, sağlık endüstrisinde de aynı başarı hikayesini yazacağız” diye konuştu.
