Yıldız Teknik Ünivrsitesi (YTÜ) Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Bakırdere biliminsanlarının araştırmalarını ve akademik çalışmalarını sıralayan ScholarGPS’de iki ayrı çalışmasıyla dünya çapında birincilik kazandı.
Prof. Dr. Sezgin Bakırdere, “Son 5 yıl esas alındığında birçok alanda kendi araştırma alanımızla ilgili kısımlarda dünya genelinde derece yapma fırsatı yakaladık. Artık tersine beyin göçü de başladı. Artık Stanford Üniversitesi’nde de ülkemize gelip çalışacak biliminsanları var. Harvard Üniversitesi’nde de var. Bunlar gerçekten eskiden hayaldi artık gerçek. Ülkemiz artık bir çekim gücüne sahip çünkü burada hayalinizi gerçekleştirmek için altyapı kuruluyor. Cumhurbaşkanlığımızın belirlediği milli hedefler doğrultusunda kutuplarda çalışıyoruz. Çok yakında artık uzayda da çalışmaya başlayacağız” dedi.
Prof. Dr. Bakırkere ve ekibi hem alım hem de işletim maliyeti çok yüksek cihazların yapabileceği çalışmaları çok düşük maliyetle yapabilen, kullanımı ve yorumlanması kolay tayin yöntemlerinin geliştirildiği ‘Atomik Spektroskopi’ alanında sıralanan 10 bin 797 biliminsanı arasında dünya genelinde 1’inci oldu.
Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Bakırdere ve 79 araştırmacıdan oluşan ekibi dünya genelindeki akademisyenlerin ve biliminsanlarının yayın sayılarını, çalışmalarının aldığı atıfları ve bilimsel etkilerini analiz ederek, alanındaki en üretken ve etkili isimleri belirleyen değerlendirme sistemi ScholarGPS’in son 5 yıldaki değerlendirmelerinde derece aldı. Prof. Dr. Bakırdere ve ekibi ‘Üretkenlik’ sıralamasında dünya çapında 5 kez dereceye girdi.
Prof. Dr. Bakırdere ve ekibi insan sağlığı için tehlikeli elementlerin tayinlerinin yüksek doğrulukta yapıldığı; bu şekilde insan sağlığını korumaya katkı sunacak çalışmaları içeren ‘Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi’ alanında sıralanan bin 440 biliminsanı arasında dünya çapında 1’inci sırada yer aldı. Bakırdere ve ekibi ayrıca hem alım hem de işletim maliyeti çok yüksek cihazların yapabileceği çalışmaları çok düşük maliyetle yapabilen, kullanımı ve yorumlanması kolay tayin yöntemlerinin geliştirildiği ‘Atomik Spektroskopi’ alanında sıralanan 10 bin 797 biliminsanı arasında dünya genelinde 1’inci oldu.
Prof. Dr. Bakırdere ve ekibi aralarında hormon, pestisit, uyuşturucu maddeler gibi moleküllerin analizlerinin yapıldığı ‘Gaz Kromatografi-Kütle Spektrometri’ alanında sıralanan 13 bin 803 biliminsanı arasında dünya genelinde 2.’nci sırada yer alırken, ‘Çevre Örnekleri Analizler ve İzlenmesi’ alanında sıralanan 17 bin 866 biliminsanı arasında dünya genelinde 3’üncülük aldı. Prof. Dr. Bakırdere ve ekibi çok düşük seviyelerdeki kirletici tayinlerinde kullanılan ‘Katı Faz Ekstraksiyonu’ alanında sıralanan 6 bin 627 biliminsanı arasında dünya çapında 4.’üncü sırayı alırken, ‘Gıda İçerik Analizleri’ alanında sıralanan 8 bin 488 biliminsanı arasında ise dünya genelinde 5’inci sırayı aldı.
‘3 ARKADAŞIMIZ KUTUPLARA GİDİP ÖRNEKLER TOPLADI’
Prof. Dr. Sezgin Bakırdere, “Scholar GPS aslında dünyada hem üniversiteleri hem de akademisyenleri sıralayan birçok firma var, birçok kuruluş var. Her yılın sonunda üniversiteleri ve araştırmacıları dünya genelinde sıralayan bir kuruluş. Bu yıl da Aralık’ın son haftası sıralamasını yaptı. Ben ve araştırma ekibim, aslında bu başarıya elde eden sadece ben değilim. Bizim araştırma ekibimizde lisans seviyesinde, yüksek lisans seviyesinde doktora ve doktora sonrası araştırmacılardan oluşan 79 araştırmacı mevcut. Burada bir başarı varsa bu sadece benim değil en az benim kadar onların da katkısı var. Biz analitik kimyacıyız. Yani ölçümbilim, analitik kimya. Yediğiniz gıdada, soluduğunuz havada, içtiğiniz suyun içerisinde, çevre örneklerinde çeşitli kontaminantları, çeşitli sizlerin tabiriyle pestisitleri, endokrin bozucuları, ağır metalleri düşük seviyelerde yüksek doğruluk ve duyarlılıkta tayin etmek bizim ana hedefimiz.
Ülkemizde bu işleri yapıyoruz. Kutuplarda yapıyoruz. Kutuplardaki kirliliği bizim araştırma ekibimiz Cumhurbaşkanlığı bünyesinde Bakanlığımızın uhdesinde ve TÜBİTAK koordinasyonunda bir proje yürütülüyor, ‘Kutup Projeleri’. Biz de onlardan faydalandık, proje verdik, projemiz kabul edildi ve 3 arkadaşımız kutuplarda gidip örnekler topladı. ‘Oradaki dünyanın geçmişinde herhangi bir kirlilik var mıydı’, ‘Günümüzde dünyanın farklı bölgelerindeki kirlilikler acaba o bölgeye ulaşıyor mu’ O tür araştırmaları da grubumuzla yapıyoruz.
Bunların sonucunda elde ettiğimiz verileri uluslararası saygın dergilerde yayınlıyoruz. Onları yayınladıktan sonra da bu tür çıktılar oluşuyor. ScholarGPS son 5 yılı sıraladı. Son 5 yılda ‘Productivity’ dedikleri ‘Üretkenlik’ sıralamasında biz, ‘Atomik Spektroskopi, ‘Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi’ alanlarında birinci. Arkamda gördüğünüz cihaz var GC-MS (Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi) o alanda ikinci. ‘Çevre Analizleri Alanı’nda üçüncü. ‘Katı Faz Ekstraksiyonu’ alanında dördüncü. ‘Gıda Analizleri’ konusunda da beşinci sırada dünya genelinde yer aldık” dedi.
‘BİZİM GELİŞTİRDİĞİMİZ YÖNTEMLE ANALİZ YAPIYORLAR’
Prof. Dr. Bakırdere, “Teknoloji ne kadar ilerlerse çevre kirliliği o kadar artar. Çevre kirliyse gıda da kirlidir. Bunların rutin olarak analiz edilmeleri lazım ama doğru bir şekilde analiz edilmeleri lazım. Düşük seviyelerde analiz edilmeleri lazım. Örneğin bir kadmiyum, arsenik insan sağlığı açısından son derece riskli sonuçlar doğurabilir; kanser vakaları da dahil olmak üzere. Onların yediğimiz gıdada, içtiğimiz suda, maruz kaldığımız çevre örneklerinde rutin olarak analiz edilmeleri lazım. Tabii bu analizleri yaparken de uygun yöntemler seçmek lazım. Biz o yöntemleri geliştiriyoruz ve dünya literatürüne sunuyoruz ve Papua Yeni Gine’deki biliminsanları da Amerika’daki bilim insanları da o verileri kullanarak bizim yaptığımız geliştirdiğimiz yöntemlerle rutin analizleri gerçekleştiriyorlar.
Şunu söyleyebilirim ülkemiz bu konuda çok iyi. Ülkemizde çok saygın bilim insanları mevcut. Biz de onlardan bir tanesiyiz. Bir araştırma grubuyuz. Çünkü ülkendeki kirliliğe bakabileceksin ki buradan gidip kutuplardaki kirliliğe de bakabilesin.Kutuplardaki kirliliğe baktığında elde ettiğin verileri de size güvenecekler ki yayınlasınlar saygın dergilerde. O yüzden biz bu alanlarda iyiyiz. Hep söylerim bundan 20-25 yıl önce onlar yapardı, biz taklit ederdik. Sonra bu değişmeye başladı. Hep söylerim onların atı vardı, biz onların atıyla yürüyerek yarışmaya çalışırdık; ama artık bizim de çok güzel bir atımız var. Onların bilim kulvarında atlarıyla yarışabiliyoruz.
Artık onlar bize özeniyorlar, artık onlar bizi taklit etmeye başladılar. Artık taklit eden değil, taklit edilen, özenen değil, özenilen akademisyenler bu ülkede milli olarak varlığını sürdürüyorlar. Her türlü desteğini her zaman hissettiğimiz Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır beyefendi paylaştı. O da bizi çok mutlu etti. İnsan profesör de olsa mutlu hissediyor. Neden mutlu hissediyor biliyor musunuz, takdir edildiği zaman mutlu hissediyor. Daha da motive oluyor. Hep söylerim bu sadece benim başarım değil, ekibimin başarısı. Çünkü ekip olarak puzzle gibiyiz biz. Puzzle’da bir tane eksik nokta olduğunda resim tam net görünmüyor. O yüzden o puzzleın parçaları çok güzel oturdu burada. Bir başarı elde etmek istersen ekip kuracaksın; çünkü başarının sırrı bu. ” dedi
‘FARKLI BRANŞLARDA EMİNİM Kİ ÇOK İYİ BİLİMİNSANLARI ÜLKEMİZDE MEVCUT’
Prof. Dr. Bakırdere, “Biz şu ana kadar 13 farklı Nobel ödülü almış biliminsanıyla araştırma grubumuzda toplantı yaptık. Bazıları buraya geldiler, bazıları ile onların toplantılar yaptık. Hepsinin ortak cümlesi şuydu, ‘Hayal edeceksin, hayalin peşinde koşacaksın; ama hayal edip o hayalin peşine tek başına koşmayacaksın. Birilerini yetiştirerek koşacaksın’. Bizim yürümemiz lazım, iz açmamız lazım ki bizden sonra gelenler çok daha iyi işler yapsın. Bizden öncekiler de çok iyiydi ama biz de elimizden geldiği kadar iyi işler yapmaya gayret ediyoruz araştırma ekibimizle.
Bu yıl dediğim gibi son 5 yıl esas alındığında birçok alanda kendi araştırma alanımızla ilgili kısımlarda dünya genelinde derece yapma fırsatı yakaladık. Bunu yapan sadece biz miyiz; hayır. Farklı branşlarda eminim ki çok iyi biliminsanları ülkemizde mevcut. Herşey şuraya çıkıyor; eskiden onlar yapardı, biz taklit ederdik. Artık şimdi onlar da Türkiye sınırları içerisinde yerli ve milli olarak yetişmiş, büyümüş, kendini geliştirmiş bilim insanlarının yaptığı çalışmaları takdir ediyorlar, onlara özeniyorlar. Artık taklit etmiyoruz, taklit ediliyoruz. Artık özenmiyoruz, özeniliyoruz” ifadelerini kullandı.
‘ÇOK YAKINDA UZAYDA DA ÇALIŞMAYA BAŞLAYACAĞIZ’
Prof. Dr. Sezgin Bakırdere, “Ülkemizde son yıllarda bilime olan rağbet artmaya başladı; daha da artması lazım. Çünkü ne kadar çok rağbet artarsa işlerin de o kadar iyileri bilim yolunda, bilim kulvarında ilerlemeye başlayacak. Artık tersine beyin göçü de başladı. Sayın bakanımızın paylaşımında görmüşsünüzdür. Artık Stanford Üniversitesi’nde de ülkemize gelip çalışacak biliminsanları var Harvard Üniversitesi’nde de var. Bunlar gerçekten eskiden hayaldi artık hayal değil gerçek. Ülkemiz artık bir çekim gücüne sahip çünkü burada hayalinizi gerçekleştirmek için altyapı kuruluyor.
Devletimiz sağolsun şu arkada gördüğünüz laboratuvarlar hep devletimiz tarafından kuruldu; devletimizin malı. Bizler burada devletimizin sunduğu imkanlarla ülke bilimine, insanlık bilimine, dünya bilimine katkı sağlamaya gayret ediyoruz. Şu anda hem ülkemizde çalışıyoruz hem Cumhurbaşkanlığımızın belirlediği milli hedefler doğrultusunda kutuplarda çalışıyoruz. Çok yakında artık uzayda da çalışmaya başlayacağız. Onlar neredeyse artık biz de oralardayız. Onlar ne yapıyorsa bizler de artık onu yapıyoruz. Eskiden biraz kendimize güvenimiz azdı herhalde artık kendimize güveniyoruz. Onların yapabileceği herşeyi artık biz yapabiliyoruz” dedi.
