Türkiye’de pomza rezervlerinin yaklaşık yüzde 70’ine sahip Bitlis’te üretilen bims ve pomza, yıllık yaklaşık 6 milyar liralık ekonomik katkı sağlıyor.
Tatvan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bilal Adabağ, Bitlis genelinde günlük ortalama 1 milyon 500 bin bims üretildiğini söyledi.
İnşaat sektörünün önemli ham maddeleri arasında yer alan bims ve pomza üretiminin yoğun olarak yapıldığı Bitlis’te, yaz sezonunun başlamasıyla birlikte fabrikalar üretim kapasitelerini artırdı. Bölgedeki üreticiler, sektörün hem istihdama hem de ekonomiye önemli katkılar sunduğunu belirtirken, artan maliyetler ve üretim fazlasının sektör üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Tatvan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bilal Adabağ, Bitlis genelinde günlük ortalama 1 milyon 500 bin bims üretildiğini söyledi. Mevcut üretim kapasitesinin talebin oldukça üzerinde olduğunu belirten Adabağ, zaman zaman fabrikaların kapasite kullanım oranlarını yarıya kadar düşürmek zorunda kaldığını dile getirdi.
İstihdama Büyük Katkı
Sektörde doğrudan yaklaşık 2 bin 500 kişinin istihdam edildiğini ifade eden Adabağ, ocak ve nakliye faaliyetleriyle birlikte bu sayının 5 bini aştığını söyledi. Bitlis’te bims üretimi ve satışından yıllık yaklaşık 5 milyar lira gelir elde edildiğini aktaran Adabağ, ham madde satışlarının da yaklaşık 1 milyar liralık ekonomik hacim oluşturduğunu belirtti. Kentte günlük ortalama 900 kamyon pomza çıkarıldığını anlatan Adabağ, bunun 500 kamyonunun farklı illere satıldığını, 400 kamyonunun ise fabrikalarda işlendiğini söyledi. Sektörün son yıllarda ciddi karlılık sorunları yaşadığına da dikkat çeken Adabağ, “Ürün fiyatları yaklaşık 3 yıl öncesine göre yüzde 25 seviyelerine gerilerken, maliyetler ise 2-3 kat arttı. Dolayısıyla bu girdileri hafifletmemiz lazım. Enerji ve panellerin kurulumu ile ilgili bir teşviğe ihtiyacımız var. Özellikle enerji ve çimento en büyük gider kalemlerimizi oluşturuyor” dedi.
Destek Şart
Enerji maliyetlerinin azaltılmasına yönelik desteklerin önemine işaret eden Adabağ, güneş enerji sistemleri ve panel kurulumlarına yönelik teşviklerin sektör için büyük katkı sağlayacağını ifade etti. Trafo yetersizliği nedeniyle ruhsat süreçlerinde de sorunlar yaşandığını belirten Adabağ, çimento ham maddesinin bölge dışından temin edilmesi nedeniyle çevre illere kıyasla ton başına yaklaşık bin liralık fiyat farkı oluştuğunu ve bunun maliyetleri artırdığını anlattı.
Bims üreticisi Ali Adabağlı ise yaklaşık 15 yıldır blok bims, 30 yılı aşkın süredir de pomza üretimi yaptıklarını, tek vardiyada günlük 20-25 bin adet üretim kapasitesine sahip olduklarını söyledi. Pomza zenginleştirme tesisi ve bims üretim tesislerinde toplam 25 kişiye istihdam sağladıklarını belirten Adabağlı, ürünlerini Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve zaman zaman Doğu Karadeniz bölgelerine gönderdiklerini ifade etti. Talep oluştuğu dönemlerde Gürcistan’a ihracat yaptıklarını kaydeden Adabağlı, Irak’a da bölgeden ham pomza sevkiyatı gerçekleştirildiğini söyledi.
‘Teşvik Bekliyoruz’
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından sektördeki fabrika sayısının 52’ye yükseldiğini belirten Adabağlı, “Fabrika sayısının artmasıyla birlikte istihdam da arttı. Geçmişte iklim şartları nedeniyle sezonluk çalışan sektörümüz, bugün yılın 10-11 ayı üretim yapabilecek seviyeye ulaştı. İnşallah istikrar devam eder. Fabrikalar özellikle enerji ve çimento ham maddesi konusunda ciddi sorunlar yaşıyor. Umarım devlet büyüklerimiz bu sorunlar için yeni teşvikler uygular. Bizlerde yararlanırız” diye konuştu.
