AÜ İletişim Fakültesi’nden Dr. Mustafa Akbayır’dan, sosyal medya uyarısı; “Paylaşımlarla farkında olmadan suç işleyebiliriz”.
Sosyal medya haberciliği yaygınlaşırken, kontrolsüz bilgi paylaşımı etik ve hukuki sorunlara yol açıyor. Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Dr. Mustafa Akbayır, sosyal medya haberciliğinde etik ihlallerin tehlikeli boyutlara ulaştığını belirtti. Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımların hukuki sonuçlarına değinen Avukat Ozan Gürgöz ise “Hepimiz farkında olmadan suç işleyebiliriz” uyarısında bulundu.
AÜ İletişim Fakültesi’nden Dr. Mustafa Akbayır, sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte herkesin birer ‘habercilik faaliyeti’ yürütür hale geldiğini, bu durumun ciddi sorunlara neden olabildiğini söyledi. Dr. Akbayır, “Sosyal medyada yayılan içeriklerin çoğu herhangi bir doğrulama sürecine tabi tutulmadan yayılıyor. Ortaya atılan bir bilgi gerçekmiş gibi kabul edilip kamuoyu oluşturabiliyor. Bu da yanlış bilgilerin hızla yayılmasına ve kamuoyunun yönlendirilmesine neden oluyor” dedi.
‘KİŞİSEL VERİLER İHLAL EDİLEBİLİYOR’
Sosyal medya haberciliğinde etik ilkelere uyulmamasının tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Dr. Akbayır, “Haberin odağı doğruluk ve gerçekliktir. Ancak sosyal medya haberciliğinde etkileşim kaygısı, para kazanma amacı ve dikkat çekme isteği bu ilkelerin önüne geçiyor. Şeffaflıkla bir olay aktarılırken kişisel veriler ihlal edilebiliyor, özellikle kazalarda görüntülerin sansürsüz paylaşılması gibi sorunlar doğuyor” diye konuştu.
‘Alaylı’ olarak nitelendirilen sosyal medya kullanıcılarının bu alanda eğitim almadıkları için etik sorunların arttığını belirten Dr. Akbayır, medya okuryazarlığı ve gazetecilik eğitiminin şart olduğunu söyledi. Dr. Akbayır, “Tarafsızlık, karşıt görüşe mikrofon uzatmak, kişisel verilerin korunması gibi temel ilkeler eğitimsiz bireylerce ihlal ediliyor. Sosyal medya, kamuoyunun bilgilendirilmesinde etkili bir araç olabilir ama doğru kullanılmazsa kamu zararı oluşabilir” dedi. Sosyal medya içeriklerinin teyit edilmeden paylaşılmasının büyük risk olduğunu vurgulayan Dr. Akbayır, “Artık doğruluk kontrolü için birçok yapay zeka uygulaması var. İçeriğin doğru olup olmadığını çok basit araştırma yöntemleriyle teyit edebiliriz” diyerek, bilgi süzgecinin önemine dikkati çekti.
‘HAKLIYKEN HAKSIZ DURUMA DÜŞEBİLİRSİNİZ’’
Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımların hukuki sonuçlarına değinen Avukat Ozan Gürgöz ise “Hepimiz farkında olmadan suç işleyebiliriz” uyarısında bulundu. Avukat Gürgöz, “Bir kişiyi izinsiz görüntülemek, mesajlaşmaları ifşa etmek özel hayatın gizliliğini ihlal anlamına gelir. Bu, hem Türk Ceza Kanunu’na göre suçtur hem de tazminat davasına konu olabilir. Sosyal medya güçlü bir platform ama yanlış kullanıldığında haklıyken haksız duruma düşebilirsiniz” diye konuştu.
‘DOĞRU MERCİYE BAŞVURUN, SOSYAL MEDYADA TEŞHİR ETMEYİN’
Herhangi bir hukuki sorunla karşılaşıldığında doğrudan sosyal medyada paylaşmak yerine resmi kurumlara başvurulması gerektiğini belirten Avukat Gürgöz, “Bir haksızlık karşısında sosyal medyada ifşa kültürünü tercih etmek, sizi mağdurken sanık durumuna sokabilir. İlgili kurumlara, örneğin belediyelere, CİMER’e ya da savcılığa başvurarak hak aramak gerekir. Aksi durumda iftira, özel hayatın ihlali gibi suçlamalarla yargılanabilirsiniz” dedi. Çocukların sosyal medya kullanımına da dikkati çeken Gürgöz, “İfşa kültürü ortaokul çocukları arasında bile yaygınlaşmış durumda. Bunun önüne geçmek için ailelerin çocuklarına sosyal medya eğitimi vermesi şart” dedi.
