Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev Özbek Parlamentosuna (Oliy Meclis) ve Özbekistan halkına 2022 yılındaki gelişmeleri özetlediği ve 2023’te izlenecek politikaların önceliklerini sıraladığı bir mesaj yayımladı. Yayımlanan mesajda “Yeni Özbekistan’ın kalkınması için tek doğru yolun eğitim kalitesini artırmaktan geçtiğine” işaret edildi.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in mesajlarını değerlendiren Marmara Üniversitesi, İktisat Fakültesi öğretim Üyesi Dr. Fahri Solak, “Ekonomik alanda ilk kez Özbekistan’ın Gayri Safi Yurtiçi Hâsılası 80 milyar doları aşarken, 8 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım çekildi ve ülke ihracatı 19 milyar dolara ulaştı” dedi.
Aralık 2017’den itibaren geleneksel hale gelen mesajında Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, geçen yılın sonuçlarını özetliyor, gelecek yılın adını öneriyor ve gelecek yıl için izlenecek öncelikli politikaların yol haritasını ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanı, 2023 yılının “İnsana Değer Verme ve Kaliteli Eğitim Yılı” ilan edilmesini teklif ederken, “Yeni Özbekistan’ın kalkınması için tek doğru yolun eğitim kalitesini artırmaktan geçtiğine” işaret etti.
YENİ ANAYASA TASLAĞININ HALKOYLAMASINA SUNULACAĞI BELİRTİLİYOR
Sosyal yardımlar konusunda ülkede gelişmeler yaşandığını vurgulayan Dr. Fahri Solak, “Ülke tarihinde ilk kez 2022 yılında emekli aylığı ve sosyal yardımların boyutu asgari tüketici harcamasının altına inmeyecek düzeye yükseltildi. 2017’de 500 bin dar gelirli aile sosyal yardım alırken, bugün bu sayı 2 milyonu geçti. Tahsis edilen fon miktarı da yılda 7 kat artarak 1 milyar dolara ulaştı. Dünya siyasetinin önemli ülkelerinden biri haline gelen Özbekistan’ın uluslararası prestiji de artıyor.
Bu bağlamda 2022 yılında Özbekistan’da Şangay İşbirliği Örgütü ve Türk Devletleri Teşkilatı zirvelerinin yanı sıra onlarca üst düzey uluslararası konferans düzenlendi. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in mesajında, anayasa reformu konularına da özel yer verildi. Anayasa değişikliği için vatandaşlardan 220 binden fazla teklif geldiği belirtilerek yeni anayasa taslağının halkoylamasına sunulacağı belirtiliyor” ifadelerini kullandı.
ÖZBEKİSTAN’DA POLİTİKA ÖNCELİKLERİ
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in mesajında, çeşitli faaliyet alanlarında politikalara öncelik verdiğini belirten Solak bu öncelikleri şu şekilde sıraladı:
- “Kamu Yönetimi Reformu
- “Refah devleti” İlkesi
- Su Sorunları ve Tarım
- Piyasa İlişkilerinin Geliştirilmesi ve İş Desteği
- Enerji Sorunları
- Yatırımları Çekme ve İhracat Fırsatları.”
2023 YILINDA BAŞLAYACAK OLAN BÜYÜK ÇAPLI ÖZELLEŞTİRME İÇİN GEREKLİ TÜM KOŞULLAR SAĞLANDI
Özbekistan yönetiminin 2023 yılında öncelikleri arasına aldığı politikalara ilişkin değerlendirmede bulunan Dr. Fahri Solak, şu ifadeleri kullandı:
“Sosyal amaçlar için kullanılabilecek bütçe gelirleri ekonomik faaliyetler tarafından üretildiği için sosyal politika, ekonomik kalkınmaya bağlıdır. Gerçek bir “refah devleti” oluşumuna geçmek için, bütçede yeterli fon biriktirmeyi mümkün kılan son yılların ekonomik başarılarıdır. Devlete ait işletmelerin özelleştirilmesi konuları da uzun süre etkili bir şekilde çözüme kavuşturulamadı.
Bu durum, bir yandan işletmelerin gelişme potansiyelini sınırlayan iç pazarın yetersiz kapasitesi nedeniyle engellendi. Öte yandan, yeterli bütçe geliri sağlamak için yeterince yüksek bir fiyattan işletme satın almak için hem nüfusun hem de yerli işletmelerin kişisel tasarrufları yetersizliğinden kaynaklanıyordu. Bununla birlikte, son beş yıldaki ekonomik gelişme sürecinde, durum her iki tarafta da değişti, piyasaların kapasitesinin yanı sıra iş dünyasının ve nüfusun tasarrufları da arttı. Böylece 2023 yılında başlayacak olan büyük çaplı özelleştirme için gerekli tüm koşullar sağlanmış oldu.
Son olarak, nüfus ve ekonomik büyüme oranında artış göstermeyen gaz üretimi ile bağlantılı olarak son zamanlarda enerji arzı sorunu ortaya çıkmaktadır. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in mesajında belirtilen görevler, nüfus için elektrik fiyatlarında keskin bir artış olmadan ve gelecekte bu sorunu ortadan kaldırmak için ciddi bir temel hazırlayarak, bu sorunu en etkili şekilde çözmeyi mümkün kılmaktadır. Sonuç itibariyle, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in yukarıda yer alan yol haritasının 2023 yılında Özbekistan’ın ekonomik ve sosyal kalkınmasında önemli gelişmelere imkan vereceği öngörülebilir.”
