Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Özbekistan’ın Cizzak bölgesinde hayata geçireceği nükleer güç santralinin inşası törenle başladı. Tören kapsamında, santral bünyesinde inşa edilecek küçük modüler reaktör ünitesinin temel platformuna ilk beton döküldü.
Tören, Özbekistan’daki santralin inşaat sahası ile St. Petersburg arasında kurulan canlı bağlantı aracılığıyla gerçekleştirildi. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, nükleer enerji kompleksinin ilk güç ünitesinin inşaat çalışmalarının başlamasına onay verdi. Törenin açılış konuşmasını ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi yaptı.
Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı ve Atomstroyexport A.Ş. Başkanı Andrey Petrov, Uzatom Direktörü Azim Ahmedhacayev, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi ve Ulusal Araştırma Nükleer Üniversitesi MEPhI’nin Taşkent Şubesi öğrencileri Sevinç Yarkulova ve Dmitriy Eskin, Özbekistan’daki nükleer enerji kompleksinin ilk güç ünitesinin inşaatını başlatan düğmeye birlikte bastı.
Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı ve Nükleer Enerji Birimi Başkanı Andrey Petrov konuya ilişkin yaptığı değerlendirmelerde, “Özbekistan, yüksek teknolojilere dayalı hızlandırılmış bir kalkınma yolunda ilerliyor. Rosatom olarak bu tarihi sürecin bir parçası olmaktan büyük onur duyuyoruz. Ortaklarımızla birlikte projenin hayata geçirilmesinde henüz yolun başında olsak da projenin taşıdığı önem şimdiden açıkça görülüyor. Bu nükleer güç santrali devreye alındığında, ülkenin elektrik ihtiyacının yüzde 14’üne kadarını karşılayabilecek kapasiteye sahip olacak. Bu da sanayi, teknoloji ve ekonomi alanlarındaki gelişime güçlü bir ivme kazandıracak. Ayrıca Özbekistan’a önerdiğimiz atom kenti projesi, tamamen yeni bir yaşam alanının oluşmasını sağlayacak. Nükleer güç santralinin çevresinde şekillenecek yerleşim, bir uydu kent olmanın çok ötesinde, ileri nükleer ve ilgili teknolojilerin merkezi haline gelen gerçek bir bilim ve teknoloji kenti niteliği taşıyacak” ifadelerini kullandı.
Reaktör binasının temel platformuna ilk betonun dökülmesi, UAEA standartlarına göre tesisin resmen inşaat aşamasına geçtiğini gösteriyor. İlk beton dökümü kapsamında uzmanlar tarafından 133 metreküp beton kullanılacağı kaydedildi. Proje genelinde kullanılacak toplam beton miktarı ise yaklaşık 10 bin metreküp olarak açıklandı.
Özbekistan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’na bağlı Sanayi, Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Komitesi, 4 Haziran tarihinde RITM-200N reaktörlü nükleer güç ünitesinin inşası için ‘Nükleer Güç Santrali İnşaat Müdürlüğü’ Devlet Kurumuna inşaat lisansı vermişti.
Karar, proje dokümantasyonu, teknik çözümler ve güvenlik gerekçelendirme materyallerinin Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Bilimsel ve Teknik Merkezi tarafından kapsamlı bir incelemeden geçirilmesinin ardından komite toplantısında alındı. İnceleme süreci, ulusal mevzuatın yanı sıra UAEA’nın uluslararası gereklilikleri doğrultusunda ve ilgili Rus uzmanlık kuruluşlarından önde gelen uzmanların da aralarında bulunduğu yabancı uzmanların katılımıyla gerçekleştirildi. Daha önce, 23 Mart tarihinde nükleer tesislerin yerleştirileceği sahanın kullanımına ilişkin izin de verildiği aktarıldı. Komitenin inşaat süreci boyunca lisans koşullarına ve nükleer ile radyasyon güvenliği gerekliliklerine uyulmasını sağlamak amacıyla sürekli devlet denetimi yürüteceği kaydedildi.
