Oxford Üniversitesi’nden kabul alan ilk Türk müzikoloji araştırmacısı

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Müzikoloji Bölümü son sınıf öğrencisi Olcay Varlı, ortaokuldan itibaren aldığı konservatuvar eğitiminin ardından, Osmanlı makam müziğine olan ilgisini akademik çalışmalara dönüştürdü.

Varlı, ocak ayında Oxford Üniversitesi’ne yazdığı iki makaleyi gönderdi. Ardından da müzik psikolojisi ve dinleme çalışmalarıyla gündelik müzik dinleme pratikleri ve Osmanlı müziğinde bedensellik, algı ve müzikal dünyayı inceleyen iki makalesiyle Varlı, üniversiteden kabul aldı. Nisan ayında kabul almasının ardından çalışmalara başlayan Varlı, Müzikoloji Bölümü’nde yüksek lisans yapmaya hak kazanan ilk Türk araştırmacı oldu.Hayalini gerçekleştirmek için çıktığı yolda önemli bir aşama kaydettiğini söyleyen Varlı, “Gideceğim program daha akademik bir program ama tabii ki performans kısmı da var ve ben de hem viyolonsel icramla hem de akademik deneyimimle Oxford’a kabul aldım ve gitmek istiyorum.” dedi.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Müzikoloji Bölümü son sınıf öğrencisi Olcay Varlı, ocak ayında Oxford Üniversitesi’ne yazdığı iki makaleyi gönderdi. Ardından da müzik psikolojisi ve dinleme çalışmalarıyla gündelik müzik dinleme pratikleri ve Osmanlı müziğinde bedensellik, algı ve müzikal dünyayı inceleyen iki makalesiyle Varlı, üniversiteden kabul aldı. 1 yıl boyunca eğitim alacak olan Varlı 12 yıldır viyolonsel çalıyor. Varlı akademisyen olan ailesiyle daha önce 6 ay İngiltere Oxford’da yaşadı.

‘İTÜ’YE BİRİNCİLİKLE KABUL ALDIM’

Küçük yaşlardan itibaren konservatuvar eğitimi aldığını belirten Olcay Varlı, “Aslında çok küçük yaşlardan itibaren konservatuvar eğitimi alıyorum. Ortaokul ve lisemi de Bursa Uludağ Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda aldım. Orada aslında biraz daha Batı müziği odaklı, performans odaklı bir eğitim gördüm ve bu süreçte birçok resital ve konser verdim. Ardından İstanbul Teknik Üniversitesi’ne birincilikle kabul aldım ve burada aslında Müzikoloji Bölümü okuyorum. Makam müziği, Osmanlı müziğine ilgim de aslında bu 4 senelik süreç içerisinde başladı diyebilirim. Şu anda mezun olacağım. Müzikoloji Bölümü’ndeyim ve viyolonsel çalıyorum. Müzikoloji bölümündeki hocalarımın desteğiyle aslında bu süreci başlatmış oldum. Oxford’da bu alanda çalışacak benden önce birisi yüksek lisans düzeyinde kabul almamıştı. O yüzden biraz stresliydim açıkçası ve yaklaşık 4-5 ay gerekliliklerini sağlamak için uğraştım. Bu süreçte de hocalarım bana gerçekten çok yardımcı oldular” dedi.

‘OXFORD’TA OKUMAK HAYALİMDİ’

Küçük yaşlardan beri hayalinin Oxford’da okumak olduğunu belirten Varlı, “Bu fikir aslında benden çıktı, çünkü çok küçük yaşlardan beri Oxford’da okumak benim hayalimdi. Ailem akademisyen ve akademik nedenlerden dolayı da bir süre Oxford’da bulunduk. Ben de ilkokul çağlarındaydım ve o zamandan beri Oxford’u çok istiyordum. İstanbul Teknik Üniversitesi’ndeyken de bunun için aslında çalıştım ve çabaladım diyebilirim. Dolayısıyla böyle daha bütünlüklü bir eğitim ortamı olduğu için ve üretme ortamı olduğu için çok istiyordum ve oldu. Aslında ben 1’inci sınıftan beri, lisans 1’den beri bunun için çabalıyorum diyebilirim. Ben biraz daha bu süreçleri izole yaşayan birisiyim. O yüzden onlara da sadece sonuçları söyledim gibi oldu çok sevindiler tabii ki. Ocak ayında bir başvuru gerçekleştirdim. Bu başvuru için de 3-4 ay çalışmam gerekti çünkü iki tane makale gönderdim ve makalelerin de çok üst bir seviyede olması gerekiyor oraya kabul alabilmesi için. Aslında orada yürüteceğim çalışmalar iki boyutlu. Bir tanesi müzik psikolojisiyle ilgili, dolayısıyla bir tanesi bununla alakalı bir makaleydi. İkincisi de Osmanlı müziği ve müzik paleografyasıyla ilgiliydi. Oraya gittiğimde Bodleian arşivinde çalışacağım. Bunu da yüksek lisans seviyesinde orada bir öğrenci olarak Türkiye’den gelen biri olarak ilk defa ben yapacağım. Oxford Üniversitesi’nin Master of Studies in Music programına, bu yüksek lisans programına Türkiye’den kabul alan ilk araştırmacı oldum.” diye konuştu.

’12 SENEDİR VİYOLONSEL ÇALIYORUM’

Varlı, “Bana aslında bundan yaklaşık bir, 1-1,5 ay önce bir cevap geldi. Nisan ayında diyebiliriz. Nisan ayında belli oldu ve şu anda da bir burs sürecine girdim. Kabulden sonra bu sürece girmem gerekiyordu. Çünkü Oxford’un kendi sağladığı burslar genellikle doktoraya yönelik burslar. Dolayısıyla şu anda da öncelikle harç olmak üzere belli bir miktarda burs arama sürecindeyim. Oxford’un benden burs olarak beklentisi 43 bin pound ve ben de şu anda onu arama sürecindeyim. Gerekli kurum ve kuruluşlara başvuruyorum ve aslında destek bekliyorum. Çok uzun zamandır hayalimdi ve 1’inci sınıftan beri bunun için çalışıyordum. Şu anda 4’üncü sınıftayım, mezun olmak üzereyim. O yüzden çok heyecanlıyım ve çok mutluyum. Orada yürüteceğim çalışmaların da hem bizim akademik çevremiz hem de ülkemiz için faydalı olacağını düşünüyorum. Ortaokul döneminde konservatuvara kabul edildim. O zamandan beri de yani 12 senedir viyolonsel çalıyorum” ifadelerini kullandı.

‘BURS DETEĞİ ALIRSAM EKİM AYINDA BAŞLAYACAĞIM’

Varlı, “Gideceğim program daha akademik bir program ama performans kısmı da var ve ben de hem viyolonsel icramla hem de akademik deneyimimle Oxford’a kabul aldım ve gitmek istiyorum. Bu alanda daha önce ülkemizden bir araştırmacı bu programa kabul almadığı için bu anlamda ülkemizin temsiliyeti ve Osmanlı müziğinin akademik anlamda araştırması için de faydalı olacağını düşünüyorum ve bu temsiliyeti gerçekleştirmek için de heyecanlıyım. Gerekli yerlerden burs desteği alırsam Ekim ayında programa başlayacağım ve orada bulunmuş olacağım. Program bir yıllık bir yüksek lisans programı. Bu 1 senelik yüksek lisans ardından ülkeme geri dönerek bu temsiliyeti ve çalışmaları devam ettirmek istiyorum” diye konuştu.

‘ÇOK İYİ ÖĞRENCİLERİMİZDEN GURURLARIMIZDAN BİRİ’

Süreç sırasında Varlı’ya destek olan İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Müzikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Gonca Girgin ise, “Aslında biz Müzikoloji Bölümü’nde burada öğrencilere çok çeşitli alanlarda eğitim veriyoruz. Tek tip müzikoloji yok. Tarihsel metotlarla çalışmalarımız var, daha güncel etnografik yaklaşımlarla çalışmalarımız var. Aslında benim Olcay’ı tanıma sebebim de müzikolojide verdiğim dersler. Çok çeşitli derslerde Olcay ile çok defa birlikte olduk ve aslında Olcay son derece eleştirel düşünme becerisi yüksek ve yaptığı işi titizlikle yürütebilen çok iyi öğrencilerimizden, gururlarımızdan biri. Bütün aldığı derslerde ödevlerine çok titizlikle yaptığı için, üzerine eğildiği için hep bu Osmanlı’da, Osmanlı İmparatorluğu dönemi tarihsel birikimi, bizim alanımızdaki müzikle ilişkili birikimi ve bunun bedensel durumlarla ilişkisini kurmaya yönelik düşünüyordu. Çünkü literatür olarak bu konular aslında biraz az ilgi çekmiş konular; ama Olcay’ın ilgisi daha usûl gösterimleri, ritmik uygulamalar, bunların görsel olarak Osmanlı döneminde ifade edilişi, günümüzdeki yansıması gibi konulara hep ilgi duyuyordu. Aslında bu durum da onun bu çalışmalarından böyle çıkarttığı bir sentez bilgi. O yüzden de orijinal bir bilgi. Daha önce bakılmamış bir bakış açısıyla da bakabiliyor. Bence Oxford’dan kabul almasının ana sebeplerinden biri de bu. Biz de bunun için çok mutluyuz; çünkü departmanda kabul alan ilk araştırmacı. Bilirsiniz ki böyle şeyler çok niş entelektüel birikimler. Bunların çok ilgilenenleri yok, çok popülerlikleri yok. O yüzden bu niş, lüks diyebileceğimiz alanlarda bize böyle bir bilimsel katkıyı da açtığı için ve aslında o kapıyı da araladığı için kendisiyle çok gurur duyuyoruz kendisiyle” dedi.

‘BU SÜREÇTE BİRLİKTE ÇALIŞTIK’

Çalışmaları birlikte yürüttüklerini söyleyen Müzikoloji Bölümü öğretim üyesi Girgin, “Bu süreçte birlikte çalıştık. Derslerdeki ders çıktılarındaki ödevlerle birlikte çalıştık. Birlikte biraz felsefe okumaları yaptık. Biraz Orta Çağ dünyasını anlamaya çalıştık. Biraz 16. ve 19. yüzyıl arası Osmanlı’nın toplumsal, politik, ekonomik temellerine birlikte baktık. Bunlar üzerine konuştuk, düşündük. Sadece dersle sınırlı değil, Olcay ile biz ders saatleri dışında da çok bilimsel sohbetler yaptık. Oralardan böyle bir gerçekten sentez bilgi gibi; hem birlikte bulduk, birlikte sevindik, sonra Olcay kendisi geliştirdi, bir sonraki aşamada tekrar geldi, benimle paylaştı, oradan başka bir aşamaya geçtik. Bu tarz çalışmalarımız oldu” ifadelerini kullandı.